Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
Küçük Xeku Uzunyayla ve Türkiye - Rusya İlişkilerinin Önemi
12 Aralık 2015 Cumartesi Saat 21:20

Uzunyayla... Burası bir zamanlar, Türkiye ‘de Çerkeslerinin toplu olarak yasadıkları , kendi kimliklerini , dillerini ve kültürlerini yaşayıp koruyabildikleri bir bölgeydi .Adigeler , Soykırım ve Sürgün sonrası geldikleri bu bölgede , toplu olarak bulunmanın ve ayrıca nispeten izole ve dışa kapalı olmanın avantajı ile , anavatanları Xeku ‘ den ( Çerkesya ) getirdikleri kültürlerini uzunca bir süre yoğun olarak yaşayabildiler. Öyleki , Uzunyayla ‘ya Küçük Xeku ( ХЭКУ ЦЫК1У ) ismini takmayı bile uygun bulmuşlardı.


Adigeler, zorunlu olarak geldikleri bu yörede , Kafkasya ‘da uzun yıllar boyunca oluşturdukları yaşam tarzlarını burada da sürdürmeye çalıştılar ve bölgenin zor şartlarına rağmen bir süreliğine bunda  başarılı da oldular . Çerkes yaşam tarzının bütün ögeleri (Adigağe , Adige Xabze , Adigebze ) uygulanmaya çalışıldı . Çerkes kültürünün kökleri çok eski zamanlara uzanan sağlam yapısı, bu kültürün evrensel insani değerler olan uygunluğu, bir çok kültürel unsurunun mensup oldukları İslam dini ile uyuşturulabilmesi şehirleşmenin ve diyasporik bir halk olmanın asimilasyoncu etkisine karşı bir süre için direnç gösterilmesinde etkili oldu .


Uzunyayla‘nın ‘’Küçük Xeku‘’olduğu zamanları kısmen de olsa yaşamış biri olarak ,buraya her gidişimde Çerkes kültürü ve onun temel unsuru olan Çerkesçe’nin nasıl günden güne yok olduğunu görmek benim için üzüntü verici bir gözlem olmuştur.Bir nesil sonra buralarda Adigabze konuşan hiçbir kimsenin kalmayacağı olasılığı insanı dehşete düşürecek nitelikte. Bu Uzunyayla gerçeği , Türkiye‘de Çerkeslerin yoğun olarak yaşamış oldukları diğer bölgelere de uyarlanabilir .


Bütün bunlar göz önüne alındığında şu tür bir soru akla geliyor ;

Uzunyayla‘da bile korunamayan bu kimlik, diyasporada, mensuplarının şehir şehir, mahalle mahalle dağınık olarak yaşadığı bir toplumda nasıl korunabilir ?


Nispetten uygun şartlarda, Uzunyayla’da başarısız olan bu kimlik koruma mücadelesi Türkiye‘de başarılı olabilir mi ?


Bu kimliği, bu kültürü, bu dili devam ettirme uğraşı niye başarısız oldu ?


Kanımca bu başarısızlıkta, günümüzde kimliği korumanın en önemli şartlarından olan anavatanda yaşama faktörünün olmaması en önemli neden olmuştur. Anavatanda yaşamak veya en azından onunla çok sıkı bir ilişki içinde olmak, kimliği korumanın garantisi değilse de ön şartıdır..


Uzunyayla örneğini bütün Türkiye ve diğer diyasporalara’da uyarlayabiliriz. Belki bir süre için ‘’ Küçük Xeku ‘’ dedirtecek kadar kimlik- kültür yaşatılabilir, ancak sadece bir süre için ….


Diyaspora ve Türkiye’de bütün demokratik hakları talep edebilir ve belki de elde edebilirsiniz, hatta Türkiye ‘yi Çerkesler için bir merkez yapmayı bile düşünebilirsiniz ama bütün bunlar sizi orta vadede bile yok olmaktan kurtaramayacaktır ..


Peki çare nedir ?

Çare, bütün dünyada yürütülecek kimlik mücadelesinin merkezine herhangi bir diyaspora ülkesini değil Xeku – Çerkesya’ ya koymak , bütün mücadeleyi ve bütün çalışmaları oradaki insanlar ile birlikte esas olarak anavatan odaklı ve anavatan hedefli yapmaktır..


Çerkes kimliğinin anavatanı dışında artık korunamayacağı gerçeği Uzunyayla‘da test edilmiş ve deyim yerindeyse onaylanmıştır. Diyasporada uzun bip süre Çerkes kalınabileceğine inanmak ve buna halkı inandırmaya çalışmak gerçekçi değildir ve bu, yavaş yavaş ısıtılan suda farkına varmadan haşlanarak ölen bir kurbağa örneğinde olduğu gibi, Çerkes kimliğinin yok oluşuna seyirci kalmak demektir.


Artık ‘’Küçük Xeku ‘’ mümkün değildir ama mümkün olabilecek olan bir şey var. O da  Xeku- Çerkesya yı tekrar canlandırmak, kimliği ve kültürü yaşatabilecek bir demografik , entelektüel ve ekonomik bir kapasiteye ulaşmasını sağlamaktır...


Bütün bu gerçekler ,son zamanlarda gerilen Türkiye - Rusya ilişkilerine duygusal ani tepkiler vermekten kaçınılarak konuya daha stratejik, serinkanlı, akılcı bir yaklaşım 

göstermemiz gerektiğini bize göstermekte...


Unutmayalım ki,Türkiye ve Rusya Federasyonunun ilişkilerinin gelişerek devam etmesi en çok bize lazım...



Bu yazı toplam 3780 defa okundu.





Can Altıntaş

YAKUP BEY İYİ GÜZELDE İŞTE SİTENİZDE HABERDE VAR İLK DÖNEN KİŞİ BİLE SAHİPLENEMİYOR VATANINI. KHUADE ADNAN.

RUSYA İLE İYİ GEÇİNELİM? OLUR. NASIL GEÇİNECEĞİZ. ADAMI KIZIYLA ÇALIŞANIYLA HAPSE TIKMIŞ ŞEREFSİZLER. BUNLARLA HANGİ GÜREŞ TUTULUR. KURAL YOK Kİ ADAMLARDA.

16 Aralık 2015 Çarşamba Saat 23:11
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net