Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Kube Nurhan Fidan
Гъэш1эгъонэу Зы Черкесия Полисие : Хуаде Аднан
06 Temmuz 2016 Çarşamba Saat 00:09


блэк1ыгъэ илъэсым жъоныгъуак1э мазэм, Хуаде Аднан къехъул1агъэхэр адрэхэм къызэремхъул1агъэм фэгъэхьыгъэу зыгорхэр зэхэсц1элъэгъагъ. http://www.cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id=4063


Стхыгъэхэм пае къыспэуцунэу зыми зыпари къызэрим1уагъэр ц1эры1оу къежьагъэ хэку зыгъэзэжьыным ахэтэу ау ахэм афэмыдэу къабзэ лъабзэу гупшысэ шъхьафк1э еплъык1э шъхьафк1э и Адыгэ щытык1эр Аднан къигъэлъэгъуагъэу къысш1ош1ы. Мыщ фэгъэхьыгъэу  Аднан зэгорк1э ы1э имылъэу хэукъоныгъэ и1агъэмэ и хэукъоныгъэр зэпыо зэпык1 имы1эу ренэу интернетым къыралъхьэнягъ ык1и тынэ къыч1а1унягъ.Мыщ фэдизыгъэр сэри сш1эщтыгъэп. Шъхьэлэхъо Рагып ык1и ащ нахь пэблагъэ ц1ыФхэм къыса1уагъэхэр ары мыхэр.

А стхыгъэр "а сшыпхъу асыбгъэук1ытагъ” ы1оу Аднан закъорары зымдагъэр.


Мыгъэ жъоныгъуак1эм и 21 м шэмбэт мафэм Урыс зипэщэ 1офш1ап1эм ы1упэ щытш1ыгъэ къэбаргъэ1ум, Гемлик къик1эу къек1ол1агъэ ныбжьык1э горэр къысэупч1ыгъ “а сшыпхъу нахьыжъ интернетым ренэу тыщеджэ ык1и щытэлъэгъу тнахьыжъ Аднан ышъхьэ къырик1орэхэр, зыхэт къиныгъохэр, ау Аднан хэт сыдым етпхын фай ышъхьэ къырик1орэхэр тш1эрэп” ы1оу. Иджыдэдэм мыщ т1эк1у тытегущы1эныщ, ыужк1э тызтегущы1эрэ полисием фэдгъэзэжьын.


Хуаде Аднан Бига щыщэу зы Бжьэдыгъу унагъом икъу. 1964 илъэсым къэхъугъу.1988 илъэсым 1ерзурум университетым биологие щеджэзэ ящэнэрэ курсым ч1эсызэ еджэн 1офэр егъэт1ылъыжы, сыда п1омэ хэку лъэгъуныгъэр ыгу къифагъ зэ, фэлъэк1ыжырэп.


Анкара хасэм мак1о къэк1ожы.Хасэм  хэтхэм Фэлъэк1эу адэ1эпы1э. Шай щегощы,  хасэм и  1оФ пстэуми к1элъычъэрэ. Тэ зэрэт1оу 1оФтабгъ.Ыужк1э къыблэ лъэныкъомк1э зы хьак1эщым щэлажъэ.Зэ1уигъэш1агъэ долар минищк1э 1989 илъэсым и  хэкум и гъогур еубыты. Тыркум ик1эу и хэку дэт1ысхьэжыгъэри, къэралыгъуит1ум и ц1ыФыгъэр къы1ызхыгъэри, апэрэу и хэку зызгъэзэжыгъэри ары.К1уагъэк1эу и унэкъощэу Адам Къуадэ къыФэсакъы къехьумэ.1оФ зэФэшъхьаФхэм щэлажъэ.Ау сатыуш1ыныр къыхехы. Нальчик щыщэу зы къэбэртай пшъашъэр шъхьэгъусэ еш1ы.


Адигейск къалэжъыем дэт1ысхьэ. Ыкъуи ыпхъуи ащ къыщэхьу. Ахэм ублэп1э еджап1эр къэухыФэнэс а къалэжъыем дэк1ырэп. Сыда п1омэ и сабыйхэм Адыгабзэ зэрагъэш1энэр ш1о1оФы.Мыекъуапэ а 1оФэр щыхъущтэп, мыр дэгъоу еш1э.Алырэгъу сатыуш1ыным дэгъоу хэзагъэ.1998-1999 гъэхэм Чэркесия ыц1эу алырэгъу къыч1егъэк1ы.А къыч1игъэк1ыгъэ алырэгъур дэгъоу ащэФы. Зэк1элъык1оу Краснодар, Мыекъуапэ, Адигейск щап1эхэр щы1уехы.Бай  къэхъу ц1ыФхэми шъхьэщэ къыФаш1ы.2007 гъэм Мыекъуапэ къэк1о.Майкопская урамым егугъузэ щыригъэш1ыгъэ и унэм мэкощыжьы.Мыекъуапэ дэт и 1оФш1ап1эм къыщырегъэк1ок1ы и 1оФхэр.


Мыхэм зэк1эри къэхъузэ Адигейск ык1и Мыекъуапэ хасэхэми хэты.Лъэпкъым ехьыл1эгъэ гугъехьхэр, хэт сыда зыри къыч1им1орэр, зэк1эри елъэгъу.Адыгэхэм пае тыркум къыщыгущы1эшъунэу зы куп зэрыщы1эн Фахэр къелъэгъу.2009 гъэм Шъхьэлэхъо Рагып рэ Жьадэ Умар ыгъусэу Cherkessia.net ыц1эу сайтыр агъэпсы.Сайтыр бащэ дэмык1эу Адыгэ к1алэ ньыбжьык1эхэм нэхь зэрихьэрэ сайтыу щы1э Elot.ru сайтым к1эхьажьы.Амытхырэхэр атхэу амлъэгъухэрэр алъэгъоу сайт 1оФэр къырагъэк1ок1ы.Зэлъы1эс мыхъущтхэр загъорэ къэхыхъухьэгъэми  Черкеся активист гущы1эм ехьыл1агъэу сайтыр къыхэщэу къэхъу.


Сыд къэхъугъэми мыщ ыуж къэхъугъу.Гъэш1эгъонэу щыт полисиехэм уцуи т1ыси и1эп. 2013 гъэм тыгъэгъэзэ мазэм къэхъущтхэм къызэпечы.Ц1ыФхэм, Краснодар убытынхэр а1оу зэреплъырэ ш1ык1эр къэхъоу регъажьэ. Хуаде Аднан и унэр къэлъыхъо, зэ1эш1э, зэхатхъо и ш1энгъэпс и хьапщыпхэри тырахы. Зы куп хъоу Адыгэ активистхэри ыгъусэу хьапсым ч1адзэ. http://www.cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id=3825


Ау мыщ ыуж Аднан ыраш1эрэхэм зэпыой зэпычи  и1эп.Мыекъуапэ дэт и щaп1эм к1элъыплъxэу рагъажьэ.Таущтэу аш1ыми агъэпсэурэп.2015 гъэм тыгъэгъэзэ мазэм къэхъугъэ къухьэлъат кризымк1э апэрэу къэгъотырэри, амгъэпсэурэри Аднан.Агъэкъонщэным пае къэугупшысыгъэ зак1эк1э ежьи, ыпхъуи, ыгъэлажьэрэ пшъашъэри тхьамэФит1ук1э хьапс аш1ы. http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6850


Икъурэп. Аднан  анахь бэлахьэу щы1эр къыраш1э. Мыгъэ мэзаем и 2 м Тхакушин Аслан ык1и Адигей Республикэм епхыгъэу, Советская Адигея зыФи1орэ гъэзетым Къуадэ Аднан тыригъаФэзэ нэк1убгъуит1у хъоу зы макале  зыхырегъэц1алэ.Макалем ыц1эрн къырагъэк1ырэ 1оФым дэгъоу ек1у ‘’Алырэгъу плъыжьхэм теш1ыхьагъэ пыйныгъ’’ http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6885


Аднани, Мыекъуапэ Адыгэ хасэми бащэ дэмык1эу гъэзетыр судым ыраты.Судым зыпари къыхэк1ыгъэп.http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6894-http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6896

 

Икъурэп ыужк1эй ютубым зы видео ыралъхьэ. Майкопскайя Палмира ыц1эу.Аднан и щап1эм къыч1эхьа к1эк1ыжь ц1ыФхэр къигъэлъагъоу, Джеймс Бонд л1ык1о Фильмым и пщыналъэри ыгъусэу видеор агощы. https://www.youtube.com/watch?v=TuVXaBRDj_4


Тыркум ик1ыжьыгъэу, Мыекъуап1э дэс загъорэ ц1ыФхэм зым зыр ыгъэчэФыным пае, видэор зэФагъэхьы. МаФэ къэс урамым, бэдзэрым, джэгум щалъэгъурэ, ышъхьэк1э Фаеу зыми ягъэ езымгъэк1ырэ зы Адыгэм, цыхьэ Фырамгъэш1ыным пае зыр зым енэкъокъухэу ш1адзэ.Шъхьак1аФэ зэрэщым1эжьэр дэгъоу къегъэлъагъо мыщ.

 

Анахь гъэш1эгъоныр жъоныгъуак1эм и 5 м къэхъу.фэ1азэтхылъэр ум1ыгъэу ку зепФагъ а1ощ тхьамэФит1ук1э хьапс аш1ы Аднан. http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6946 - http://cherkessia.net/news_detail.php?id=6958

 

Ыужк1э ‘’полисым къуалъхьэ ептыщтыгъэ’’ а1ощ лажьэ тыралъхьэ, илъэс 8 к1эрэ хьапс аш1ын амурадэу, судым раты.Судыр щаш1ыщт уахътэр, бэдзэогъум и 18 р къэсыФэк1э зыч1эсыщт хьапсэу,  Краснодар пэблагъэ Лъэустэн Хьаблэ хьапсым ащэ. A маФэхэм, (жъоныгъуак1эм и 9 м) Адыгэ Хэкупсэхэр Урысыем, Хуаде Аднан Фэгъэзагъэу къэралыгъом ыгъэунэФыгъэ хабзэм емык1оу, къыраш1ыл1агъэхэр къэгъэсэбэпэу апэ итэу анахь ц1эры1оу щы1э судхэм к1элъэ1ух.(Къэралыгъуабэхэм АзФагу фэгъэгъу Зэрэлыгъэ, Ц1ыФ фитыныгъэм К1элъыплъырэ Зэрэлыгъэ,  Ц1ыФ фитыныгъэ фонд ык1и Къэралыгъуабэхэм АзФагу ц1ыФ фитыныгъэ федерацие) http://www.cherkessia.net/bakisacimiz.php?id=3402

 

Мыгъэ Жъоныгъуак1эм и 21 м Адыгэ Хэкупсэхэм Урысый зипэщэ 1оФш1ап1эм ы1упэ щаш1ыгъэ къэбаргъэ1ур зехьыл1агъэр Къуадэ Аднан ышъхьэ къырик1уагъэхэр ары. http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=6960

 

И щы1эк1э амалхэр дэйдэдэу ц1эры1оу щы1э, Лъэустэн Хьаблэ хьапсым апэрэ суд зэхэсыгъор (бэдзэогъум и 18) р къэсыФэк1э ч1эсыщт Къуадэ Аднан. Бэдзэогъум и 18 м ‘’полисым къуалъхьэ ептыщтыгъэ’’ а1оу лажьэ тыралъхьэныщ илъэс 8 к1эрэ хьапс аш1ынэу Фэещтых.

Гъэш1эгъонэу щыт мы Адыгэ Хэку Полисиер мыщ дэжьым къыщытэухы.


Дэгъу ау мы мыхъомыш1агъ делэ полисиер щытэухым дэжь Хэкум е къыздыхэк1ыгъэ Тыркуем ис Адыгэхэм Хуаде Аднан пае амакъ къик1ыгъа ?

Хэкум ыбгъуит1ук1э, Мыекъуапэ Адыгэ Хасэмрэ Нартпрес сайт хьэнэгъунэхэм загъорэ зэк1эхъыеныгъэхэр къэзэрэxэхъухьагъэр зэхэтхыгъ. Ау Хэкум зызгъэзэжьыгъэхэм, хэку зыгъэзэжьыным  ытамыгъэ Фэдэу къэгъэлъагъорэ Къуадэ Аднан пае зыпари къызэрам1ошъурэр тэ къыдгуры1оми ашъхьэк1э агур  арэхьатышъуа.Ау зи мыхъуми Аднан лажьэ зэрим1агъэр зэ закъоми къэшъу1ошъугъэу щытыгъэмэ шъори шъушъхьи шъуц1и нахь ек1унягъэба ?


Хуаде Аднан 1ашэ къиштагъа? Хабзэм димыштэрэ зэрэлыгъэ ыгъэпсыгъа? Урысыем  ыщы1эк1э хабзэм емык1оу сыда ыш1агъэр? Шэнхабзэмк1э, зэхэтык1э хабзэмк1э, экономикэк1э, тыщеплъыгъэм шъушъхьэ къыригъэФэхынэу сыда ыш1агъэр ? Сэ зэрэсш1эу мыщ Фэдэ 1оФхэмк1э зыми ыуж итэп, апэ ит нахь.


Xарпер Ли ‘’Бзыу1ориер Ук1ын’’ зыФи1орэ тхылъ гъэш1эгъоным, ‘’бзыу1орер ук1ынэр псэк1одыш1, ц1ыФхэм ащагу дэт къэк1ыгъэхэр ащхынэп, натрыФ амбарым набгъо ыраш1эхьынэп, аш1эрэ закъор ак1оц1 къыпФырак1уты ны1эп’’ е1о. Хуаде Аднан шъыпкъэу ыш1эрэхэм ехьыл1агъэу ык1оц1 къытФырик1утынэм нэмык1 сыда ыш1агъэр?Джыри а тхылъым хэтэу нэмык1эу зы ч1ып1э горэм ‘’нэмык1 ц1ыФхэм ахнэгу сыч1эплъэшъуным пае апэрэу сэ сынэгу сыч1эплъэжьышъун Фай.нахьыбэм емыпхыгъэ закъор ц1ыФым  ыгузэгъалъэр ары’’ ы1оу маджэ.


Т1эк1уи мы лъэныкъомк1э тыкъеплъын.Тыркуемк1э Аднан дэгъоу зыш1эрэ ык1и Адыгэ къулыкъуш1ап1хэм ц1эры1оу хэт ц1ыФхэм тегъэл1ык1эр ащтагъэу зыкъэмш1эжьэу мэчъыеха? Ац1эхэр черкэс-хасэ-Фед-партие Фэдэк1э ыухэу, ц1эк1э уеплъымэ теплъэ и1эу  къулыкъуш1ап1хэм марк1о зыщхыгъэ бзыу1орий Фэдэ къабзэу амакъ къызэримк1ырэм сыда еп1ощтыр?


Къэхъугъэ къэш1агъэхэм ехьыл1агъэу, маФэ къэс зэ1ук1энэу зэзэгъыным пае 1эпэ1асэу щы1э ц1ыФхэр  зэгъусэу гъогууанэ чыжьэ зэдэк1уагъэха? Хъун ау ичэтыу щык1одыгъэм дэжь Урысый зипэщэ 1офш1ап1эм ы1упэ жьы къыщищэу ыужк1эй ‘’Урысыер кавказым изФырэ’’ пчъэ къогъу л1ыхъужъхэм сыда къэщыш1ыгъэр?


Тыркуем дэс Адыгэ еджагъэхэм  ащыщэу Хьапае Ерхан, Кип Имдат, Апищ Джамберк нэмык1эу ц1ыФ горэми Аднан пае  къэлэм зэримгъэсысыгъэри сыдым Фэплъытэн?


Хуаде Аднан  ышъхьэ къырик1уагъэ мы 1оФэр жъалымыныгъэми къызэрэщимнэрэр къыдгурэ1о.Мы 1оФэр Аднан рэ и ныбджэгъухэмрэ а1оФ къодыеу узэреплъынэр тхьамык1э гъэ1эсэным нэмык1эу зыгорэп.Ащ къыраш1агъэхэр хэхэсым ис Адыгэхэм пстэуми ыгу хигъэк1эу уенэпэшъоФэоным нэмык1 сыдым ехьщыр? ык1и Къуадэ Аднан ышъхьэ къырик1уагъэ мы 1оФэр  Адыгагъэ т1эк1у хэлъыжьэу зыгорэм  ыгу химгъэк1эу хъуна?

 

Хъун ау сыда къэхъугъэр, сыда щтэныгъ Фильмхэм хэт 1эпы1эгъу джэгуак1охэм ехьщырэу  к1уач1э шъуимы1эу шъукъэнагъ? Хьауми мы гъэш1эгъон Черкесия полисием шъугук1э зэжъугъэш1агъэхэр зэхикъутагъа ?

 

Makalenin türkçesi için tıklayınız-Макалем и тыркубзэ пае: http://www.cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id=4181

 


Bu yazı toplam 4208 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net