Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Dr. Kurmel Ömer Aytek
“Ruska pomocna akce” 1921-35
23 Ağustos 2017 Çarşamba Saat 09:20

“Ruska pomocna akce” Çekoslovakya hükümeti tarafından hazırlanmış bir yardım programının adıydı. 


Ekim Devriminden sonra Rusya’yı terk etmiş olan tüm mültecilere açıktı.


***

Ekim Devrimi ve Rusya İç Savaşı Avrupa’nın tanık olduğu ilk mülteci krizini tetikledi. 


Milletler Cemiyeti sorunun üstesinden tek başına gelemedi. Tek çare mültecileri değişik ülkelere dağıtmaktı.


Ama mültecilerin yerleşecekleri ülkelerin uyruğuna geçmeleri gerekiyordu. Teknik dille “asimile olmaları” şarttı.


Oysa ne mülteciler ne de ev sahibi ülkeler buna razıydı. 


“Tekçi” anlayışın egemen olduğu birçok devlet kendi azınlıklarıyla zaten sorun yaşıyordu. Buna bir de mültecilerin eklenmesini arzu etmiyorlardı. 


Mültecilere gelince… Rusya’yı ekonomik sebeplerle terk etmemişlerdi. Muhacir değillerdi. Mültecilerdi ve öyle kalmak istiyorlardı. 


Bolşevikler devrilince ülkelerine geri döneceklerdi. 


***

Genç Çekoslovakya dünyada saygınlık kazanmak istiyordu. 


Program uluslararası bir proje olarak tasarlandı. Ama dışarıda ilgi görmeyince ulusal-ölçekli bir programa dönüştü.


Temmuz 1921’de yürürlüğe kondu. Yürütme sorumluluğu dışişleri bakanlığına verildi.


***

Mülteci kitlesi aydınlar ve tarım işçilerinden oluşuyordu. 


Aydınlar Çekoslovakya’da akademik çalışmalarına devam edeceklerdi. Tarım işçileri mesleki eğitim göreceklerdi. 


Bolşevikler devrilir devrilmez ülkelerine geri dönecek, Rusya’yı kalkındıracaklardı. 


“Ruska pomocna akce” apolitik bir projeydi ama siyasi bir yatırımdı. Yeni Rusya’nın seçkinleri Çekoslovakya’ya sempati duyacaklardı. 


***

Umulan olmadı. Bolşevikler devrilmedi. 


Mülteciler geri dönemediler. Sorunlar baş gösterdi.


Değişimi ilk hissedenler öğrenciler oldu. Sınavlar zorlaştı. Başarısız olanların bursları kesildi. 


Akademisyenler de değişimden paylarını aldılar. Maaşları kesintiye uğradı. Yaşam koşullarında belirgin bir düşüş oldu. 


Mültecilerin yurttaşlığa geçmelerinin önü zaten kapalıydı. Sosyal haklardan yararlanamadılar. En kötüsü iş bulamadılar. 


Çoğunun başka ülkelere göçmek için parasal olanakları yoktu. Yoksullaşma, yabancılaşma, depresyon alıp yürüdü. Alkol tüketimi, intiharlar arttı.


Bir yanda da mültecilerle yerli halk arasında gerilim yükseliyordu. Yerli halk akademisyenlerin ülke ortalamasının üzerindeki yaşam standardından zaten rahatsızdı. 


Üstüne üstlük mülteciler getto halinde yaşıyor, günlük hayatın akışına karışmıyorlardı. 


Buna sol partilerin nefret söylemi eklendi. Tüm mülteciler karşı-devrimciler gibi gösterildi. Oysa Rus muhaceretinde Prag Sosyalist Devrimcilerin kalesiydi. 


***

Yardım programının sona ereceğinin ilk işareti 1927 yılı başında verildi. 


1934 bir dönüm noktasıydı. O yıl Sovyetler Birliği Milletler Cemiyetine katıldı. 


1935’de Çekoslovakya hükümeti Sovyetler Birliğini hukuken tanıdı. Aynı sene yardım programı resmi olarak noktalandı.



Bu yazı toplam 4274 defa okundu.





Hudeberdiqo

100 sene öncesi demografya bugünden çok farklıydı. Her çağı kendi koşullarında değerlendirmek gerekiyor Genar kardeşim.
Selamlar Aytek bey.

03 Eylül 2017 Pazar Saat 15:17
GENAR

Aytek abi 100 sene önce çok şey başarmış Çekoslovakya yardım programı benzerleri dünyada şu an mülteci durumda olan milyonlarca insan için geçerli değil.Herkes kapısını sıkı sıkı kapatmış paranoyak bekleyişte.
Dünyada herşey kötüye gittiği için mültecilik de nasibini almış gözüküyor.

30 Ağustos 2017 Çarşamba Saat 00:38
Bergun Harun Çevik

Bu yardım kuruluşu o dönemki Çerkes aydınlara ve öğrencilerede yaramış Aytek bey. Kasım tarihli makalenizle birlikte okuyunca anlam kazandı.Yeni dönemeçleri öğrenmeye devam. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.

http://cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id

24 Ağustos 2017 Perşembe Saat 21:01
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net