Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
H. Yaşar Nogay
İslam Dini ve Kuzey Kafkasya
06 Şubat 2019 Çarşamba Saat 20:17

Çerkeslerin yaşam tarzı, (Khabze) İslam dini’ nin temel kurallarını büyük ölçüde kapsadığı için olmalı, İslamiyet Batı Kafkasya (Çerkesya) ya geç ulaşmıştır. 


Bir taraftan, Şeyh Şamil’in, Müridizm bayrağı ile, İstilacı Rus Çarlığı ordularına karşı, efsanevi direnişi sürecinde, doğudan, Dağıstan üzerinden ilerlemeye çalışırken, diğer taraftan, Kara Deniz kıyısındaki Anapa Kalesinde üslenen Osmanlı İmparatorluğu’nun etkili girişimleri ile, Çerkes toplumları büyük ölçüde İslamlaşmıştır.


Rus ordularına karşı direnen, Kafkasya nın, Doğu cephesi çöküp, Şeyh Şamil teslim olduktan sonra, Çarlık orduları, bütün gücüyle Batı Kafkasya ya yönelmişti. Çerkesya ya saldırılar yoğunlaştığında, Çerkes halkı, islamiyeti büyük ölçüde benimsemiş bulunuyordu. Çerkesler, İngiltere den ve Osmanlıdan lojistik destek beklentilerinin yanı sıra, dini motivasyonun da etkisi ile, Hıristiyan olan karşılarındaki Rus kuvvetleri karşısında, amansız mücadelelerini beş yıl daha sürdürebildiler.


Aslında mücadele doğrudan vatan savunması idi. Ancak, düşman’ın Hıristiyan oluşu, mücadeleyi bir nevi din savaşı görünümüne dönüştürdü. Bu görünüm karşı tarafın işine geliyordu. Zira, hem sırtını dayadığı Avrupa dan destek almak, hem de savaşçı güçlerini motive etmek kolaylaşıyordu.


Bilinen sonuç ve büyük sürgün gerçekleştiğinde, kendi topraklarında kalabilen % 5 -6 cıvarında çerkes halkı, Rus Çarlığının son yarım asırlık süreci ve Sovyetler birliği döneminde, bütün zor şartlara ve yasaklara rağmen, yüreklerde yer eden İslamiyet anlayışını, Khabze ile birlikte yaşatmaya çalıştılar.


Sovyet rejiminin çöküşü ile birlikte, insanların inanç dünyalarındaki boşluk ortaya çıktı ve diğer toplumlar gibi Çerkes toplumu da arayış içersine girdi. Bu durumu fırsat bilen, ideolojik rejim ihracı peşindeki İran ve arap kökenli, şia ve vahabist gibi radikal İslam mezhepleri, paraya dayalı, güçlü misyonerlik faaliyetleri ile, genelde genç kuşakları hedef alarak, yayılmakta ve kaos ortamları üretmektedirler.


Rusya Federasyonu, Devlet birimleri, bu gelişmeler karşısında güvenlik önlemi adına yaptıkları uygulamalarla, büyük acılar ve haksızlıklara neden olmaktadırlar. Özellikle, Kabardey Balkar ve Karaçay Çerkes bölgelerinde, yüzlerce genç hayatını kaybetti veya zarar gördüler.


Bu duruma seyirci kalmak istemeyen, Federe Cumhuriyetler, ( Kabardey Balkar, Karaçay Çerkes ve Adığe Federe Cumhuriyetleri), soruna çözüm aramaktadırlar.


Kitlelerin, dini duygularını yok saymak veya yasaklamak çözüm olmadığına göre, insanlığa, barışa ve Khabzemize en yakın ve uygun gözüken, radikalizmden uzak, İslami inanç ve ibadet sistemini tercih ve teşvik etmek istemektedirler.


Bu nedenle, Türkiye de genelde uygulanan ve TC devletince desteklenen, Sünni – Hanefi sisteminin en uygun sistem olduğu kabul edilmekte ve bu konuda TC Diyanet işleri ve müftülükleri ile işbirliği çalışmaları sürdürülmektedir.


Bu amaçla, Çerkes Dernekleri Federasyonu ÇERFED’in aracılığı ile, Adığe Cumhuriyeti’nin baş kenti Maykop Belediyesi ile, Konya Büyük Şehir Belediyesi arasında kurulan ilişki sonucu, 10 – 15 Aralık 2018 tarihleri arasında Türkiye’de bulunan, Maykop Belediyesi yetkilileri, Adığe Cumhuriyeti Adığe Khase Başkanı ve Adığe Cumhuriyeti Müftüsü ve Müftü yardımcısı, Konya’yı ziyaret ederek, Belediye başkanları ve İl müftüsü ile görüşmeler yaptılar. Kardeş şehir ve kardeş müftülük ilişkileri ve iş birliği kurulması konularında çalışmaları başlatma iradelerini beyan ettiler.

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi, ayakta

Kurulacak bu tür ilişkilerle, taraflar arasında, ekonomik, sosyal ve kültürel işbirliklerinin gelişmesi sonucu, toplumlar arası barış ve huzura ciddi katkılar sağlanması beklenmektedir.


Adığe Cumhuriyetinde ve Maykoptaki, sürekli ve yoğun ilişkilerim nedeniyle, yapılan davet üzerine, bu ziyarete ve görüşmelere katılmış bulunduk. İki Devlet, TC ve Rusya Federasyonu arasında gelişen siyasi ve ekonomik ilişkiler kapsamında, bu tür iş birliklerinin, Ana vatanda ve diaspora daki Çerkes toplumlarına ciddi faydaları olacağına inanmaktayım.


Bu yazı toplam 1892 defa okundu.





Ş.Çetin Akgül

Mesela hangi temel kuralları? Örneğin Evlilik konusundaki temel kuralları kıyaslar mısınız ?

06 Şubat 2019 Çarşamba Saat 21:57
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net