Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Prof. Dr. Harun Raşit Uysal
Dayanıklı Süt
01 Eylül 2020 Salı Saat 15:19


Sütün dayandırılma yöntemlerinden biri de ısısal işlemler. Sütün ısısal işlemlerden geçirilmesiyle” pastörize süt (günlük süt)” ve “dayanıklı süt (UHT süt, uzun ömürlü süt)” elde ediliyor.


Bunlardan pastörize sütün raf ömrü buzdolabında 2-4 gün arasında değişiyor. Çünkü pastörize süt üretiminde 71-74 derecelerde 15-20 saniye gibi daha düşük sıcaklık dereceleri uygulanıyor. Üretiminden tüketimine kadar soğuk zincire gereksinim duyan pastörize sütte besin maddeleri kayıpları daha az.


Halbuki dayanıklı süt hem daha uzun süre dayanıyor hem de üretildikten sonra soğuk zincire ihtiyaç duymuyor. Bu nedenle marketlerin raflarında oda sıcaklığında bekletiliyor.


Dayanıklı sütlere katkı maddesi katılıyor mu?


Dayanıklı sütün raf ömrü ülkelere göre 2 ile 6 ay arasında değişiyor. Uzun süre dayandığı için diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de tüketiciler bu süt içerisinde katkı maddesi olduğuna inanıyorlar.


Halbuki dayanıklı süt üretiminde 135-150 dereceler gibi yüksek sıcaklıklar uygulanarak süt dayanıklı hale getiriyor. Üretimde yüksek sıcaklıklar uygulanmasına karşın kısa süreler (2-4 saniye) kullanıldığı için sütün besin değerinde fazlaca bir değişiklik meydana gelmiyor. Yani ani bir ısıtma ani bir soğutma işlemi uygulanarak değişikliklere müsaade edilmiyor.


Besin değerleri korunuyor mu?


Örneğin riboflavin, nikotinik asit, pantotenik asit, biotin ile A, D, E, K vitaminlerinde kayıplar önemsiz, tiamin, B6, B12 vitaminlerindeki kayıplar ise yüzde 10 civarında kalıyor.


En çok kayıp yüzde 20 ile C vitamininde görülüyor. Kaldı ki insanlar sütü, vitamin içeriği için değil, daha çok yüksek protein ve kalsiyum içeriğinden dolayı tüketirler. Vitamin gereksinimlerini de meyve-sebzelerden karşılarlar.


Sıcaklık uygulamasıyla sütün protein ve kalsiyum miktarında önemli kayıplar meydana gelmiyor. Sütün bir diğer önemli bileşeni olan yağda ise kayıp meydana gelmiyor.



Süt şekeri (laktoz) sütün pastörizasyondan etkilenmeyen bir diğer unsuru.


Bu sütlerin dayandırılmasında uygulanan sıcaklık kadar aseptik ambalajlama da (dışarıdan ambalaj içerisine nem, oksijen, mikroorganizma girişini, içeriden de dışarıya sızıntıyı önleyecek şekilde yapılan ambalajlama) önemli rol oynuyor.


Bir diğer önemli husus da dayanıklı süt satın alırken mutlaka etiketine bakılmalı. Özellikle son kullanma tarihi çok önemli. Alındıktan sonra veya açıldıktan sonra buzdolabında muhafaza edilmesi gerekiyor.


Ayrıca kutu açıldığında birkaç gün içerisinde mutlaka tüketilmeli. Çocuklar için yağlı olanlar tercih edilmeli. Kalp-damar problemi olanlar ise light sütleri tüketmeliler.


Sonuçta tüketicilere bir mesaj vermek gerekirse; dayanıklı süt için hiçbir katkı maddesi içermeyen, dayanması ısı işlemi ve özel bir ambalajlama tekniğiyle gerçekleştirilen besleyici bir üründür diyebiliriz.


Sütsüz kalmayın...


Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi e: mail ; harunrasituysal@gmail.com


Bu yazı toplam 1544 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net