Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Prof. Dr. Harun Raşit Uysal
Partili Kooperatifler
30 Mart 2021 Salı Saat 22:37

Kanal İzmir Televizyonu’nda hazırlayıp canlı sunduğum “Toprağın Teri” programının geçenlerdeki konuğu Karşıyakalı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Gülnur Kaya İspir idi ve sayın başkanla kadın kooperatifleri üzerine keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.


Gülnur hanımı oldukça kaygılı gördüm. Kadın kooperatifleri üzerinde oynanan oyunları anlattı. Söyledikleri çok ilginç ve düşündürücüydü. Düşündürücü çünkü bugüne kadar üretim, üretim-tüketim, üretim-pazarlama, taşıma, yapı gibi kooperatifleri işitmiştik ancak partili kooperatifleri hiç duymamıştık.


Partili kadın kooperatifleri…


Bu konuda bazı girişimlerin olduğunu ve bu kooperatiflerin bir partiye mensup kadınlar tarafından kurulacağını söyledi. Kooperatifin ismi bile hazırmış.


Türkiye’de tarımsal kooperatifçiliğin hazin bir geçmişi bulunuyor. Geçmişte kooperatifler kötü yönetildiler, çoğunun yöneticisi kooperatifleri iflas ettirdi, yetmişlerin sonlarında da siyasi gençlik grupları ve partiler kooperatif yönetimlerini ele geçirmek için kıyasıya “dövüştüler” TARİŞ olaylarını bizim kuşağımız çok iyi anımsar. 


Yapı kooperatiflerinden hiç bahsetmiyorum bile. Başarılı olanlar az ve bunlar “yiyici” başkan ve yönetim kurulları tarafından çokça istismar edildiler. Bugün bu kötü yönetimlerin bıraktıkları izler hala devam ediyor ve kooperatif dendiğinde akla maalesef önce bunlar geliyor. 


Bugün ise özellikle İzmir’de bulunan Tire Süt, Gödence, Bademli, İğdeli gibi daha yerel, Torku gibi daha genel kooperatifler sayesinde kooperatiflere olan güven arttı. Türkiye’nin her tarafında tarımsal üretim-kalkınma, üretim-pazarlama kooperatifleri kurulmaya başlandı. Bu uyanış kırsalı daha dinamik hale getirmeye başladı.


Çakma-şirket kooperatifleri…


Ancak partili kooperatifler, çakma-şirket kooperatifleri kurma çabaları kooperatifçiliği yeniden o eski güvenilmez ve “itilen” hallerine geri döndürecek. Bir kez daha güven sarsıldı mı bunun bir daha tamir edilmesi çok zor olacak. 


Partili kooperatiflerle bu alana günlük siyaset girdi mi hemen bölünme başlar ve her parti kendi kooperatifini kurmaya çalışır. Böylece günlük siyaset vakit geçirmeden kooperatifçilik hareketini bölmeye başlar. 


Emperyalizme karşı yerel kooperatifler…


Kooperatifçilik aslında politik bir tavırdır. Kooperatifler, hele de yerel kooperatifler, emperyalizme karşı kırsalın ve şehirlerdeki tüketicilerin direncidir. Bizim bahsettiğimiz bu değil, tehlikeli olan “sen şu patidensin sen diğer partidensin” siyaseti.


Çakma şirket kooperatifleri ise başka bir alem. Bazı şirket sahipleri kooperatiflerin sahip oldukları bir takım avantaj ve muafiyetlerden yararlanmak için yanlarında çalıştırdıkları yedi kişiye kooperatif kurduruyorlar. Satın aldıkları malları bu şekilde pazarlıyorlar ve bunu yaparlarken de özellikle büyük kentlerde yaşayan insanların kooperatiflere olan güvenlerini kullanıyorlar. Kooperatifçilik “batmış-çıkmış” bunların umurlarında bile değil yeter ki para kazansınlar.


Ancak bunları yaparlarken üreticinin ve tüketicinin geleceğine ipotek koyacaklarını biliyor ya da bilmiyorlar. 


Prof. Dr. Harun Raşit Uysal.


Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi E mail; harunrasituysal@gmail.com




Bu yazı toplam 1742 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net