Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
Bayram Akşamı
20 Temmuz 2021 Salı Saat 13:06

Vakit ikindiyi geçti, Kaynar Kueşakue tarafından batmaya hazırlanan güneşin parlak ışıkları batıya dönük toprak evlerin pencerelerine çarparak kırmızımtırak yansımalar oluşturmakta. Bu akşam (nışhabe) köy her zamankinden daha hareketli ve bütün evlerinin damlarındaki dörtgen bacalardan yoğun dumanlar yükseliyor. 


Yarın bayram, bu dumanların Jegu'lerde yakılmış ocak ateşinden geldiği belli. İkindiye yakın eve iki teneke dolusu koyun tezeği götürmüştüm, annem onunla bizim jegude de büyük bir ateş yakmış, lekum halıve kızartacak. Derler ki, özellikle bayram akşamları ölmüşlerimizin kalp gönülleri evlerine dönük bir şekilde bir beklenti içinde olurlar ( k'onadze ji ). Onların beklentilerini karşılamak, ruhlarını sevindirmek gerekir. Çerkeslerde böyle inanılır ve bu amaçla bayram akşamları ( hid pşıh ) mutlaka lekum-halıve kızartılarak dağıtılır. 


Lokum halıvelerin dağıtım işi evin en küçüğü olarak hep bana düşer. Aslında pekte iş olarak görmem bunu, tersine  hoşumada gider hani.. Jerıme kokusunu alınca lekumlerin kızarmakta olduğunu anladım ve eve girdim. Annem jegu deki ateşin karşısında elinde dzaseyi ( şiş ) batırıp kızgın yağda pişmiş olan halıveleri çıkararak büyükçe bir siniye yığmaktaydı. 


Çok geçmeden hemen yan tarafta duran bakır ( ğuapl’e) sini yuvarlak lekumler ve patatesli üçgen halıveler ile tepeleme dolmuştu. Annem,'' Tham di l'aham yapsem l'iğas / Ölmüşlerimizin canına değsin” diyerek her iki elimde tutuşturduğu lekum halıve dolu tabaklar ile dışarı çıktığımda güneş batmak üzereydi. Başka çocuklarda ellerinde tabaklarla benim gibi evler arasında koşuşturmakta. Biraz acele etmeliyim, daha gitmem gereken çok ev var.


Akşama daha var ama caminin kapısı açık, Lalu’da yanında bir kaç kişi ile kapıda duruyor. Biraz önce derenin karşı tarafındaki evilerinden çıkıp camiye doğru giderken gördüm, anlaşılan bayram akşamı diye bu gün camiyi erken açtı. Bu aralar köyün hocası yok, her zaman olduğu gibi iş yine ona düşüyor. Lalu, Uzunyayla’da Seferberlik’ten dönebilen az sayıdaki kişiden birisi. 


Doğu ve Batı cepheleri olmak üzere savaşlarda bulunmuş, yakınları tam ümitlerini kesmek üzereyken, altı yıllık bir aradan sonra, köyüne dönebilmişti. Şimdilerde 80’lerine merdiven dayadı. Kendisi uzun boylu, sağlam yapılı, sağlıklı biri. Çalışmayı çok sever, bu yaşında bile, herkesten erken kalkıp omuzunda tırpanı ile ot biçmeye gidiyor. Köyün hocasız kaldığı zamanlarda da cami ona emanet; camiyi açıp vakit namazlarını kıldırıyor, camiye göz kulak oluyor. Hoca olmazsa da zararı yok, Lalu’nu varlığı onu aratmıyor, herkesin içi rahat. Yarında bayram namazını o kıldıracak..


Aşağı muhalledeki son evide bitirip geri döndüğümde hava kararmaya başlamıştı. '' Pşahaşha pşepl' maxuef'ibls '' derler, batan güneşin ufukta oluşturduğu kızıllığın boyadığı altın sarısı bulut kümesi( pşepl’) bayram boyunca havaların güzel olacağı müjdesini veriyor. Mezarlığa doğru bir baktıktan sonra ölmüşlerimizin ruhlarını sevindirmiş olmanın huzuru ile eve girerek pşef’ap’e / mutfak tarafına geçtim. 


Halen yanmakta olan jegu’un tam önüne kurulmuş yuvarlak yer sofrasında büyükçe bir tepsi dolusu lekum halıve ve key’den ( fıçı ) yeni çıkarılmış yağlı beyaz peynir durmakta. Sol tarafta, duvarın hemen dibinde kurulu olan sobanın önünde dikilerek ellerimi biraz ısıtıyorum. Sobanın üstünde ıslık sesleri çıkararak bir çaydanlık kaynamakta. Sofrada hazır, bayram akşamlarında çay eşliğinde lekum halıve ve beyaz peynir yemeyi bende çok severim. Lekum halıve, bu ayrılmaz ikili  bende her zaman farklı şeyler çağrıştırmakta, yemekten öte bir özlem ve sanki bir seromoni..


Biraz sonra, annem ambarın üstünde. yanmakta olan gaz lambasını biraz daha açarak( wezdığar dırişeyri) “ Yea, anem fıkatıs / haydi sofraya “ diye sesleniyor.



Bu yazı toplam 1635 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net