Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Hapi Cevdet Yıldız
Ukrayna Savaşı, Politik Durum ve Çerkesler
14 Nisan 2022 Perşembe Saat 13:53


Daha önceki yazılarımda egemen güçler arası bir hegemonya yarışı bulunduğundan söz etmiştim – https://mefenef.com/dunyadan-goruntuler-ve-olasi…


Emperyalist süper bir güç olan ABD, diğer bir süper güç olan Çin karşısında geriliyor. Ödün vermeden, yani zenginliğini paylaşmadan üstünlüğünü, eskiden olduğu gibi, zora dayalı olarak sürdürmek istiyor. Sık sık başka ülkelerin iç işlerine müdahalelerde bulunuyor, askeri darbeler yaptırıyor. Üçüncü güç olan AB ise daha barışçı, daha demokratik ve daha adil bir sistem. AB’nin kendinden kaynaklanan bir baskı politikası yok.


Çin (1,4 milyar) ve Rusya (RF) otoriter ülkeler. Çin’in ABD karşısında bir direnme gücü var, ama azınlıklarını asimile etmek ve RF’yi yanına almak istiyor. İkinci en büyük nüfuslu (1,4 milyar) Hindistan şimdilik tarafsız. Gelişimini tamamlayamamış bir nükleer güç.


ABD 330 milyon, Kanada 38 milyon ve Avustralya 25 milyon. Bu son üç ülke topraklarının her biri Çin ya da bir kıta büyüklüğünde. Topraklarına göre nüfusları çok az. Stratejik denge gereği beyaz göçmen nüfus alımını hızlandırma zorunda kalabilirler ya da taraftarlara dış yardımları artırabilirler. Ama bunların Rusya gibi ilhak politikaları yok, şimdilik sınırlara dokunmuyorlar, hukuku savunan gelişmiş kamuoyları var.


Rusya gerileme süreci içinde


Rusya genişleme peşinde, ama geç kalmış ve baskıcı. 150 milyon, orta boy bir ülke. Ukrayna’nın ve Gürcistan’ın iç işlerine ve toprak bütünlüğüne müdahalelerde bulunması sonucu komşularını ürkütmüş bulunuyor. Savaş nedeniyle Ukrayna’ya büyük bir yıkım verdi, kendi de ağır kayba uğradı. Toparlanması kolay olmaz.


Rusya’da 85 federe birim (obje) var, bunun 22’si cumhuriyet. Birimlerin yetkileri Federasyon Sözleşmesi’ne ve  RF Anayasasına uygun düşmeyecek biçimde kırpılmış. Cumhuriyetlerde ve özerk okruglarda (10 idi, 4’ü kaldı) anadilinin kullanımı ve anadilinde eğitim iyice sınırlandı, kişisel isteğe bırakıldı, cumhuriyetlerin anadili eğitimini düzenleme yetkileri alındı. Hukuka aykırı ve demokratik değil. Bu durumda federal bir devletten söz etmek ne derece doğru olur? Bilemiyorum. Rus çoğunluğun ağırlığı var. Rus olmayan nüfusun oranı yüzde 19-20. Sıralamada Tatar, Ukraynalı, Başkurt, Çuvaş ve Çeçenler milyon üzeri nüfuslarıyla göze çarpıyorlar. Dağıstanlı Avarlar da onları izliyor.


Ekonomik gelişim düzeyi


Rusya silah sanayiine ve nükleer güce sahip bir ülke. Ama bunlar karın doyurmuyor. Nükleer silahlar dışında, Rusya önemli bir askeri güç sayılmaz. İhracatı petrol, doğal gaz, çeşitli madenler ve tarım ürünlerine dayanıyor. Bu kapasitede bir ülke, teorik olarak eski Sovyet coğrafyasını yanına alamaz ve süper güç olamaz. Japonya ve Almanya ile bile yarışamaz. ABD, Çin ve Hindistan, yayılmacı Rus politikalarına yol vermez. Rus liderlerin bunu bilmesi gerekir. Denklemde Türkiye, İran, Afganistan ve Pakistan da var, bu da 420 milyon üzeri bir nüfus eder. Ukrayna örneği zoraki bir birleşmenin olamayacağını gösterdi. Sosyalist Rusya da yok artık. Son kertede eski Sovyet ulusları Ruslara karşı birleşebilirler. Böyle bir olasılık da var ve güçlü.


Rus, güven vermeyen bir politika yürütüyor


Rus’un öncelikle kendisi eşitlik ilkesine uygun hareket edecek midir? Bugün ABD, Kanada ve Avustralya’dan ayrılmak isteyen yok. Kendi ayrı hesabı olan İngiltere dışında AB’den ayrılmak isteyen de yok. 60 yıldan beri Türkiye AB kapısında bekliyor ama AB’ye alınmıyor. AB ve birleşme o denli önemli.


Sovyetlerden kopan hiçbir ülke RF ile birleşmek istemiyor. Kırım, Donbass, Transdinyester, Abhazya  ya da kuzey ile birleşme peşindeki Güney Osetya ve tek yanlı bağımsızlık ilanları hukuki sayılabilir mi?.. Bu takdirde Çeçenlerinkini nereye koyacağız?..


Demek ki ortada demokrasi, eşitlik ve egemenlik sorunu var. Uluslararası düzeyde yeni demokratik düzenlemeler yapmak gerekiyor.


Rus kendini “üstün”, “ağabey ulus”, başkalarını ise tabi, ikinci derecede yurttaşlar, uluslar olarak görme eğiliminde. Kabul edilemez. Sanki 1930’lar Almanya’sı ve Türkiye’si yaşanıyor gibi. Bundan vazgeçmediği sürece Rusya’nın bir başarı şansı olabilir mi? Zorla güzellik olur mu?..


1917’de Lenin, eşitlik ve karşılıklı saygı temelinde Rusya İmparatorluğu uluslarını birleştirmeyi ve bütünleştirmeyi, bir emekçiler devleti kurmayı başarmıştı. Rus milliyetçiliğini ve bürokrasiyi sosyalizmin en büyük düşmanları olarak ilan etmişti. Ancak, suikast sonucu erken öldü (21 Ocak 1924). Stalin ve sonraki Rus liderler bu demokratik oluşumu torpillediler. Ve bu günlere gelindi.


Çerkesler


Çerkesler Rusya’daki küçük (Adıgey ve Karaçay-Çerkesya) ya da orta boy (Kabartay-Balkarya) azınlıklar arasında yer alıyorlar. Diğer azınlıklara tanınan haklar oranında yetkileri var. Ama diasporaları büyük ve diasporaları ile ilişkileri, politik olarak frenleniyor. Diaspora, binlerce yıllık ve istila altındaki anayurt toprağından uzakta tutuluyor. Demokratik değil. Anayurda dönme izni yok, federe cumhuriyetlere yerleşenlerin sayısı devede kulak bile değil. Onlar da kendi olanakları ve normal hukuki  yollarla döndüler.


158 yıl önce, 1864’te 2 milyon Çerkes’in Karadeniz kıyısındaki ülkesi çalındı, yüz binlercesi katledildi büyük bir soykırım olayı yaşandı ve Çerkes diasporaları oluştu.- https://mefenef.com/cerkesler-21-mayis-1864ten-gunumuze2…

Ruslar bunu inkârdan geliyorlar. Ama boşuna.


Rusya için tek çıkış yolu demokratikleşme ve düzgün bir federasyon sistemine geçiş, asimilasyon politikasına son vermek olabilir.


Konuya gerektikçe değinmeye devam edeceğiz...


Bu yazı toplam 3259 defa okundu.





hapi cevdet yıldız

Rauf Bey, "bir kısım Çerkes solunun Rus yanlısı tutumu" diyorsunuz. Bildiğim kadarıyla sol emekten ve barıştan yana olmayı gerektirir. Dolayısıyla Rusya'yı destekleme söz konusu olamaz.

Bazı kesimler Kafkasya'ya dönülmesini savunmuş olan kişileri, Rus düşmanlığı ile özdeşleştirerek solcu olarak görmüşlerdir.

Bunlar genellikle milliyetçi kesimden sayılırlar, bunlar, bir kesimleriyle sağ ve dinci etkiler altındaki kişilerdir. Solcular Ukrayna'ya saldıran ve federasyon halklarına asimilasyon dayatan Rusya'yı ne diye savunsunlar ki?..Öyle düşünüyorum.

19 Nisan 2022 Salı Saat 05:39
Rauf Nogay

Sayın Hapi, bir kısım Çerkes solunun Rus yanlısı tutumlarının aksine oldukça objektif ve önemli tespitler içeren bir makale olmuş. Elinize sağlık.

Mesele gelip Rusya'nın çıkarlarına dayandığı zaman, sizin de vurguladığınız gibi kendilerini diğer milletlerden üstün gören hemen hemen her Rus, şovenist ve emperyalist Rusya'ya hizmet etmeyi görev addeder. RFKP komünistleri bile Lenin'in 'milletlerin kaderlerini tayin etme hakkı, Rus milliyetçiliğini ve bürokrasiyi sosyalizmin en büyük düşmanları olarak ilan etme' ilkelerini ihlal ederek Rus emperyalizmine koşulsuz destek vermektedir.

Çerkeslerin uzun vadeli çıkarı, bu yayılmacı despot diktatörlüğün yıkılıp, demokratik bir Rusya'nın kurulmasında yatmaktadır. Anavatan ve diaspora Çerkes STK'larının bu kaçınılmaz sonu öngörerek, gecikmeden stratejik bir vizyon ve gelecek tasavvuru geliştirmelerinin gerektiği kanaatindeyim.

15 Nisan 2022 Cuma Saat 11:04
Semih Akgün

"Rus çoğunluğun ağırlığı var. Rus olmayan nüfusun oranı yüzde 19-20." demişsin ağabey. Rusya halkının Ukraynalı ve Kozak nüfusu sadece %15-20. Yüzyıldır asimile edilmiş ve dağıtılmış olabilirler. Fakat kimliklerini soyadlarında taşıyorlar. Rusya'nın pek çok yöresinde bu insanlar geçmişlerini ve nereden getirildiklerini biliyorlar. Özellikle Sibirya, Urallar ve Rusya'nın Asya içlerine doğru olan sürgün topraklarında milyonlarca insan kendi Ukraynalı köklerini biliyorlar. Ruslar ve başka halklar ile karışmış olabilirler. Yine de bugün yaşanılan savaş ile vicdan sahibi Rus olanlar bile kendi kimliklerini inkar edecek noktaya gelmiş de olabilir. Kaldı ki Rusya'da Rus'dan fazla Fin kökenli, Rus'dan fazla Tatar kökenli, Rus'dan fazla Ural-Ugur-Macar kökenli nüfus var. Haksızlık ve adaletsizlik temelinde geniş yığınları bir arada tutabilmek zordur. Sonuçta insanlar kör değil, özgürlük, demokrasi ve insanca yaşamak istiyorlar.

14 Nisan 2022 Perşembe Saat 16:24
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net