Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
BERETAR HAMİD (БЭРЭТЭРЭ ХЬАМИД)
10 Temmuz 2015 Cuma Saat 16:28
BERETAR HAMİD
Beretar Hamid  9 temmuz 1931’de Kazanakuey köyünde doğdu.1958 yılında Moskova M.V.Lomonosov üniversitesi gazetecilik fakültesini bitirdi.1958-1960 yıllarında A.V.Lunaçarski tiyatro enstitüsünde Adığe gurubunu okuttu.Daha sonraları “Sosyalist Adığey”, “Adıgeyskaya Pravda”, “Sovetskaya Kuban” gazetelerinde ve Krasnodar Yazarlar Birliği’nde çalıştı.1969 yılında tarih bilimleri kandidatı oldu.Bununla birlikte Kuban tarım enstitüsü yabancı öğrenciler bölümünde toplumsal bilimler dalında  öğretmen ve yönetici olarak 1985 yılına kadar görev yaptı.1985 yılından itibaren Adığe Devlet Üniversitesi ülke tarihi bölümünde doçent ve profesör olarak çalıştı.
 
Beretar Hamid şiir ve poemalarının yeraldığı kitaplar çıkardı. “Şafak”-1957, “Baharın başlangıcındaki söz”-1960, “Güneş ışıncığı”-1964,“Yeni gün”-1969, “Desen”-1972,  “Köyün tarihi”-1974, “Beşik şarkısı”-1975, “Yalnız aşk”-1977, “Uzaktaki sınırlar”-1981, “Paylaşılamayan pay”-1983, “Kurumayan çeşme”-1986, “yenigünün sabahı”-1987, “her şey senin için”-1991, “Sonbahar yaprağı”-1993, “Güneşli patika”-1994, “Kanatlarım”-1999. 
Tiyatro eserlerinin yer aldığı “Piyesler” adlı kitabını 1964 yılında çıkardı.
 
Beretar Hamid şiir ve poemalarının yer aldığı Rusça kitaplar da çıkardı. “İslamey”-Krasnodar,1965, “Taş ağlamaz”-Moskova 1968, “Dağlardaki patika”-Krasnodar,1971, “Senin iyi arkadaşın”-Moskova,1974, “Asırlar kıyıları bağlıyor”-Krasnodar,1978, “Dedemin elma ağacı”-Krasnodar,1984, “Senin ismin”-Moskova,1985 bunlardandır.
 
Rus yazarı Pavel Rezinkov ile birlikte yazdıkları “Köyün kızı” adlı deneme kitabını 1964 yılında Mıyekuape’de yayımladı.
Şiirlerinden bazıları kompozitörlerce şarkı olarak bestelendi.
 
Anhel Gimer’in piyesi “İnsan ve kurt”,A.Ostrovska’nın eserleri “Meteliksizken gelen altın”,”Kediye hergün bayram değil”i adığeceye çevirdi ve bu eserler adığe tiyatrosunca sahnelendi.
 
Çeşitli zamanlarda Kosta Hetagurov,Korney Çukovska,Kuliyev Kaysın,Çışeko Alim,Hohlov Sergey’in şiirlerini Adığeceye çevirdi.1989 yılında Şota Rustaveli’nin ünlü poeması “Kaplan kürklü şövalye “ yi adığeceye çevirip kitap olarak yayımladı.
 
Beretar Hamid Adığe Cumhuriyeti halk şairi,Rusya Federasyonu saygın kültür çalışanıdır.1962 yılından beri R.F.Yazarlar Birliği üyesiydi.
1995 yılında yaşama veda etmiştir.
 
Not: Ş.Abu’nun A.C.yazarları kitabından alınmıştır.
 
 
 
Çetao İbrahim, Mıyekuape
 
Cherkessia.net, 9 Temmuz 2015
 
****
 
 
БЭРЭТЭРЭ ХЬАМИД
 
Бэрэтэрэ Хьамид Яхье ыкъор Къэзэнэкъуае бэдзэогъум и 9-м 1931 илъэсым къыщыхъугъ.Гурыт еджап1эр Хьамидэ тыжъын медалк1э къыухыгъ.Зы илъэсрэ к1элэегъаджэу 1оф ыш1агъэу Москва дэт университетэу М.В.Ломоносовым ыц1э зыхьрэм ч1ахьи,журналистикэмк1э ифакультет 1958-рэ илъэсым къыухыгъ.1958-1960-рэ илъэсхэм театральнэ искусствэмк1э къэралыгъо институтэу А.В.Луначарскэм ыц1эк1э щытым адыгэ студиеу къызэ1уахыгъэм щыригъэджагъэх.Ащ ыужьрэ илъэсхэм хэку гъэзетхэу «Социалистическэ  Адыгей», «Адыгейская правда»,краим игъэзетхэу «Советская кубань» зыфи1охэрэм,Краснодар краим иписательхэм яорганизацие 1оф ащиш1агъ.1оф ыш1эзэ,МГУ-м журналистикэмк1э иаспирантурэ къыухыгъ.1969-рэ илъэсым тарихъ ш1эныгъэхэмк1э кандидат хъугъэ.Ащ щегъэжъагъэу Кубанскэ мэкъумэщхъызмэт институтым 1эк1ыб хэгъэгу къик1ыгъэ студентхэр зыщеджэрэ факультетым обшественнэ ш1эныгъэхэмк1э икафедрэ ик1элэегъаджэ шъхьа1эу,идоцентэу,ипащэу лэжъагъэ 1985-рэ илъэсым нэс.1985-рэ илъэсым къыщегъэжъагъэу Адыгэ къэралыгъо университетым хэгъэгу тарихъымк1э икафедрэ идоцентэу,нэужым ипрофессорэу 1оф ыш1агъ.
 
Хьамидэ иусэхэр ипоэмэхэр зыдэт тхылъхэр къыдигъэк1ыгъэх.Ахэр: «Нэфылъ»-1957, «Гъэтхэпэ псалъ»-1960, «Тыгъэнэбзый»-1964, «Шъыхьэкъотх»-1967, «Мэфак1»-1969, «Хъырахъищ»-1972, «Чылэм итхыд»-1974, «Кушъэ орэд»-1975, «Ш1улъэгъу закъу»-1977, «Гъунэпкъэ чыжъэхэр»-1981, «1ахь мыгощ»-1983, «Псынэк1эчъ мычъэкъожъ»-1986, «Мэфак1эм ипчэдыжъ»-1987, «Зэк1э ощ пай»-1991, «Бжыхьэ пк1ащ»-1993, «Тыгъэпс лъагъу»-1994, «Тамэу къызготыр»-1999.
Хьамидэ идраматургическэ произведениехэр дэтыхэу «Пьесэхэр» ы1оу 1964-рэ илъэсым тхылъ шъхьафэу къыдигъэк1ыгъ.
 
Хьамидэ иусэхэмрэ ипоэмэхэмрэ зыдэт тхылъхэр урысыбзэк1и къыдэк1ыгъэх: «Исламей»-Краснодар,1965, «Камень не плачет»-Москва,1968, «Тропинка в горы»-Краснодар,1971, «Твой добрый друг»-Москва,1974, «Века соединяют берега»-Краснодар,1978, «Яблоня деда»Краснод ар-1984, «Имя твое»-Москва,1985.
 
Урыс тхак1оу Резинков Павел игъусэу усэк1э тхыгъэ очеркэу «Дочери аула» ыц1эу 1964-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдигъэк1ыгъ.
 
Бэрэтэрэ Хьамидэ иусэхэм ащыщхэр адыгэ композиторхэм орэдышъомэ аралъхьагъэх.
 
Хьамидэ Анхел Гимер ипьесэу «Человек и волк», А.Островскэм ытхыгъэхэу «Не было ни гроша да вдруг алтын», «Не все коту маслнница» зыфи1охэрэр адыгабзэк1э зэридзэк1ыгъэх,Адыгэ драматическэ театрэми ыгъэуцугъэх.Охътэ зэфэшъхьафхэм адыгабзэм рилъхьэхи къыхиутыгъэх Коста Хетагуровым,Корней Чуковскэм,Къайсын Къулый,К1ышъэкъо Алим,Хохлов Сергей  яусэхэр.1989-рэ илъэсым Шота Руставели ипоэмэ ц1эры1оу «Витязь в тигровой шкуре» зыфи1орэр адыгабзэк1э зэридзэк1ыжьи къыдигъэк1ыгъ.
 
Бэрэтэрэ Хьамидэ Адыгэ Республикэм инароднэ поэт,Урысие Федерацием культурэмк1э изаслуженнэ 1офыш1,Урысием итхак1охэм я Союзы 1962-рэ илъэсым къыщегъэжъагъэу хэтыгъ,къэралыгъо премиехэр афэгъэшъошэнхэмк1э Адыгэ Республикэм и1э комиссием итхьамэтагъ.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Bu haber toplam 2001 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net