Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Anders Aslund: Rusya’nın Yeni-Feodal Kapitalizmi
15 Mayıs 2017 Pazartesi Saat 21:24
 
Anders Aslund, 27 Nisan 2017
 
WASHINGTON, DC – Putin’in Rusya’sı Brejnev’in hantal Sovyetler Birliğine giderek daha çok benziyor. Ama yolsuzluk konusunda Putin’in yenilikçi olduğunu teslim etmek lazım. Putin iktidarının on sekizinci yılında eş-dost kapitalizmi kök salmış görünüyor. 
 
Son on yıl içinde Putin Rus ekonomisini ciddi anlamda yeniden kamulaştırdı. Devlet sektörünün gayri safi yurt içi hasıla içindeki payı 2005 yılında yüzde 35’den 2015 yılında yüzde 70’e çıktı. Lenin’in deyişiyle devlet ekonominin “yüksek tepelerini” yeniden ele geçirmiş gibiydi.
 
Bununla birlikte enerji devleri Gazprom ve Rosneft gibi kamu şirketleri modern işletmeler gibi yönetiliyor. 

 
Anders Aslund:Kıdemli uzman - Atlantik Konseyi (Washington).
 
Şirket yönetişim kurallarına tabiler; yönetim kurulları var; her yıl hissedar toplantıları yapılıyor. 
 
Bağımsız uluslararası denetçiler tarafından denetleniyorlar. Yıllık raporlar yayınlıyorlar. Bağımsız isimlerden oluşan yönetim kurulları var.
 
Ama görüntü yanıltıcı olabilir. Kurallar formaliteden başka bir şey değil. Bu şirketler devlete bile ait değiller. 
 
Putin’in özel temsilcileri gibi hareket eden bir yandaşlar zümresinin (eski KGB görevlileri, bakanlar, yüksek bürokratlar) kontrolü altındalar. 
 
Sistem Richard Pipes’ın “Eski Rejim Altında Rusya” eserinde tanımladığı kadim feodal modelden izler taşıyor. Sınırsız özgürlüğe sahip yönetici görevleri feodal lordlara dağıtıyor. 
 
Olan şu: Devlet şirketleri sayesinde çarlık mülkiyetini çağrıştıran bir rejim kamunun mal varlığının üzerine oturmuş durumda. 
 
Uluslararası yatırımcılar da geri kalmadılar. Hisse aldılar. Ama sadece kar payına ortak oldular. Gazprom’un piyasa değeri Mayıs 2008’de 369 milyar dolarlık zirveden bugün 55 milyar dolara düşmüş durumda. Hiç şaşırtıcı değil. 
 
Kamu işletmesi denen şirketlerin özellikle problemli olduğu görülüyor. Aralarında VEB ve Rostec’in bulunduğu şirketler hukuken bağımsız, devlet dışı organizasyonlar. 
 
Ama devlet kaynakları veya mülküyle kurulmuşlar. 2007 yılında kurulan altı adet bu tip işletmeye 80 milyar dolar mal varlığı ve 36 milyar dolar devlet kaynağı aktarılmış. 
 
Bu da onları Putin’in doğrudan denetimine tabi kılıyor. 
 
Devlet kapitalizmi kamunun belirleyici olduğu yatırım ve teknoloji stratejileri anlamına gelir. Rus devlet şirketleri de sözde kamu yararını gözetirler. 
 
Ama müdürler istediklerini yapmakta özgürdürler. Keyfi satın alımlar veya piyasa değerinin altında satışlar yoluyla dostlarını ihya ederler. 
 
İktidara sadık tepe yöneticiler çok uzun süre görevde kalırlar. Verimlilik, karlılık veya yenilikçilik gibi alanlarda bilinen standartlara uyup uymadıklarına hiç bakılmaz. 
 
Hiçbir CEO Gazprom tepe yöneticisi Aleksey Miller kadar para batırmamıştır. Ama 16 yıldır şirketin başındadır. 
 
2013 yılında Miller’ın resmi maaşı 25 milyon dolardı. Bugün ne kadar aldığı bilinmiyor. Çünkü tepe yöneticilerin maaşları artık açıklanmıyor. 
 
Dolgun maaşları ve sınırsız yetkileri karşılığında Putin’in lordları efendilerinin çıkarlarına hizmet etmek zorundalar. Özellikle rejimin bekasını tehdit eden jeopolitik tehlikeler doğduğunda. 
 
Gazprom Kremlin’in cezalandırmak istediği söz dinlemeyen komşularına – ödemelerini düzenli yapsalar bile – gaz sevkiyatını durdurur. 
 
Rosneft Venezuela devletinin petrol şirketine milyarlarca dolar kredi verdi. Amaç ekonomik dar boğazdan yararlanarak bu ülkenin petrol kaynaklarına erişim sağlamaktı.
 
Rusya ekonomisi de en üst seviyesinde değil. Ama sistem petrol gelirleri olmadan ayakta kalabilecek durumda. 
 
Putin görevlendirdiği “sistem-içi liberallerin” büyük devlet şirketlerinin bütçelerini kısmalarına izin verdi. Mesela Rosneft petro-kimya gibi en çok zarar eden yatırımlarından vazgeçmeye zorlandı. 
 
Bu sayede mali istikrar korunabilecek gibi görünüyor. Petro fiyatları varil başına 50 dolar seviyesinde kalırsa Rusya’ya ciddi bir gelir akacak. 
 
Bununla birlikte – başta kayırmacılık olmak üzere – sistemin yeni meydan okumalarla karşı karşıya kaldığı görülüyor.
 
Rusya’nın eş-dost kapitalizmi inanılmaz zenginliğe sahip küçük bir sınıf yarattı. Bu kesimin çocukları 30 yaşına geldiklerinde devletin zirvesindeki mevkilere getiriliyorlar. Bu durum genç, yetenekli ve hırslı insanların tepkisine neden oluyor. 
 
Mesela eski başbakan Mihail Fradkov’un oğlu Petr Fradkov 29 yaşında VEB bankasının birinci başkan yardımcısı oldu. 
 
Üst düzey görevlerde bulunmuş Sergey İvanov’un aynı adı taşıyan oğlu 25 yaşında Gazprombank’ın birinci başkan yardımcılığı görevine getirildi. 36 yaşında da elmas şirketi Alrosa’nın başkanı yapıldı. 
 
Rosneft CEO’su İgor Seçin’in oğlu İvan 25 yaşında aynı şirketin bir departmanında müdür yardımcısı oldu. 
 
Rusya’nın eş-dost kapitalizmi – yüzyıllarca ayakta kalmayı başarmış – eski feodal sistemi taklit ediyor. 
 
Ama zaman değişti. Gelir ve eğitim seviyesi de eskisi gibi değil. Artık insanlar dış dünyaya, yeni fikirlere açıklar. 
 
Bugünün dünyasında eş-dost kapitalizmi Rusya’nın istikrarına yönelik ciddi bir tehdit kaynağıdır. 
 
Muhalif lider Aleksey Navalni başbakan Medvedev’in karıştığı iddia edilen yolsuzluklarla ilgili bir belgesel film yaptı. 20 milyondan fazla insan izledi. 
 
Geçen ay Rusya’nın 90 kentinde on binlerce kişi yolsuzluğu protesto etmek için sokaklara döküldü. 
 
Saray henüz sarsılmasa bile Putin’in yeni-feodal rejiminin temelleri çatırdıyor.
 
 
Çeviri: Dr. Ömer Aytek Kurmel 
 
Cherkessia.net, 13 Mayıs 2017
 
***
 
Russia’s Neo-Feudal Capitalism
 
Anders Åslund, APR 27, 2017
 
WASHINGTON, DC – Vladimir Putin’s Russia is looking more and more like the sclerotic and stagnant Soviet Union of the Leonid Brezhnev era. But in one area, Putin’s regime remains an innovator: corruption. Indeed, in this, the 18th year of Putin’s rule, a new form of crony capitalism has been taking hold.
 
Over the last decade, Putin has overseen a major renationalization of the Russian economy. The state sector expanded from 35% of GDP in 2005 to 70% in 2015. It would seem that, in Lenin’s words, the state had regained control of the “commanding heights” of the economy.
 
And yet it would also seem that state-owned firms like the energy giants Gazprom and Rosneft operate like modern businesses. After all, they have corporate-governance rules and policies, supervisory and management boards, and annual shareholders’ meetings. They undergo independent international audits, publish annual reports, and maintain boards with independent directors.
 
But appearances can deceive. Major state-owned companies’ rules and policies are mere formalities. They are not even really run by the state. Instead, they are controlled by a small group of cronies – former KGB officers, ministers, and senior officials in the president’s administration – who act as Putin’s personal representatives.
 
The system carries the hallmarks of the ancient feudal model described by Harvard’s Richard Pipes in his classic Russia under the Old Regime: it affords a maximum of freedom to the ruler, who delegates tasks to the feudal lords. In effect, Russia’s state-owned companies have transformed public property into a new model of czarist ownership.
 
International investors have caught on. They buy Russian stocks, but only for the sizeable dividend yields – not for shareholder influence. No surprise, then, that Gazprom’s market capitalization has collapsed from a peak of $369 billion in May 2008 to some $55 billion today.
 
The operations of the so-called state corporations are particularly problematic. Legally, these firms, which include Vnesheconombank (VEB) and Russian Technologies (Rostec), are independent nongovernmental organizations. But they are established through the donation of state funds or property: when six such corporations were created in 2007, some $80 billion of assets and $36 billion of fresh state funds were transferred to them. This puts them under Putin’s direct control.
 
State capitalism is usually associated with publicly directed strategies for investment and technological development. And, indeed, Russia’s state corporations are supposedly focused on advancing the public interest or creating public goods. In reality, managers do whatever they want, such as favoring friends through discretionary procurement or selling assets at submarket prices.
 
Loyal chief executives of Russia’s big state companies enjoy long tenures, regardless of whether they meet ordinary standards of efficiency, profit, or innovation. No CEO has destroyed more value than Gazprom’s Alexei Miller, yet he has been at the company’s helm for 16 years and counting. In 2013, Miller’s official salary totaled $25 million. Today, there is no telling what he earns, as state executives’ remuneration is no longer published.
 
In exchange for their outsize paychecks and ritzy fiefdoms, Putin’s lords must advance his interests – particularly when geopolitical issues emerge that threaten the regime’s survival. For example, Gazprom has obediently cut off gas flows to recalcitrant neighbors whom the Kremlin wants to punish, at major commercial cost, while supplying all of Russia, regardless of whether it gets paid. Rosneft has loaned billions to Venezuela’s state oil company – with the Venezuelan-owned US refiner Citgo as collateral – in a clear bid to exploit the country’s dire economic situation to gain access to its oil fields.
 
Of course, Russia’s economy is not at its strongest, either. Yet Putin’s system seems equipped to survive even the disappearance of oil rents. Putin has allowed the “systemic liberals” in his administration to impose hard budget constraints even on the large state companies. Rosneft, for example, has been forced to abandon its most value-destroying investments, such as petrochemicals. As a result, financial stability is likely to be maintained. In any case, if the oil price remains at around $50 per barrel, Russian oil rents will remain substantial.
 
Nonetheless, new challenges to this system are emerging – beginning with nepotism. Russia’s crony capitalism has bred a small class of incredibly wealthy individuals, whose children are given top state positions by the time they turn 30. Unsurprisingly, this breeds resentment among the young, able, and ambitious.
 
For example, Petr Fradkov, the son of former Prime Minister Mikhail Fradkov, became first deputy chairman of VEB at the age of 29. Sergei Ivanov, the son of Putin’s former chief of staff of the same name, became first vice president of Gazprombank at 25 (and president of Alrosa, Russia’s state diamond company, at 36). Rosneft CEO Igor Sechin’s son Ivan became deputy director of a Rosneft department at 25.
 
Russia’s new model of crony capitalism seems to be a deliberate effort to emulate the success of Russia’s ancient feudal system – a system that, after all, lasted for centuries. But times have changed, along with incomes, education levels, and exposure to outside ideas. In today’s world, such a system poses a genuine threat to Russia’s social and political stability.
 
When opposition leader Alexei Navalny made a documentary about Prime Minister Dmitri Medvedev’s alleged corruption, more than 20 million people viewed it. Last month, tens of thousands of people in 90 Russian cities took to the streets to protest against corruption. The foundations of Putin’s neo-feudal regime, one suspects, may be cracking, even if the palace has yet to tremble.
 
Anders Åslund is a senior fellow at the Atlantic Council in Washington.
 

Bu haber toplam 1685 defa okundu.


Yurdakul Recep

Naçizane olarak bence bu sistemin adı şudur: "PREKAPİTALİST SOSYAL FAŞİST EKONOMİ''

16 Mayıs 2017 Salı Saat 13:48
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net