Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Thawuhudı (Тхаухуды), Çerkes Valkürileri
08 Kasım 2018 Perşembe Saat 15:33
Efsanelere göre, Thawuhudılar korkusuz kızlara benzeyen ruhlardır. Thawuhudı savaşlara katılıp kahramanlara yardım ederdi. Yaraları anında iyileştirmek gibi bir yeteneğe sahipti.
 
Çerkes mitolojisinde, Thawuhudılar, her zaman hastalıklara, talihsizliğe ve insanlara ölüm gönderen Wudılara (cadılar, büyücüler) karşıt olan parlak ruhlara başvururlar.
 
Çerkes Nart destanında, çoğu zaman bazı kızların güzelliğinin Thawuhudılardan geldiği belirtilmektedir. Örneğin, Malıçıpkh ile ilgili Nart şarkısında. Ayrıca, yedi Thawuhudı'nın (kadın savaşçılar), deniz kıyısında yaşayan Çığ-Guaşe'ye (Ağaç perisi/Чъыг-гуащэ) hizmet ettiği de bilinmektedir. Çığ-Guaşe'nin (Ağaç perisi) imgesi, "Nartların Altın Ağacı" olarak adlandırılan Bilgi Ağacı'nın (Дышъэ чъыгы) özelliklerini ve niteliklerini somutlaştırır.
 
Kaynaklar, Thawuhudı'nın çok yüksek muharebe nitelikleri olan zırh ve silahlar yapması gerçeğinden bahsetmektedir: Yukarıda bahsettiğim zincir zırhlar için, şu anda yapılmakta olanlar çok fazla şeref'e sahip değil, fiyatı biçilemeyen eski zırhlar ise, şimdi ortadan kaybolan ve "Thawuhudılar" olarak adlandırılan bazı bakireler tarafından üretildiğine inanılıyor. (J.Pototsky. Voyage dans les steps d'Astrakhan et du Caucase)
 
 
 
Yukarıdaki çeviriye ek olarak devam edersek; Çığ-Guaşe, Tlepş ve Thawuhudılar hakkında Çerkes Nart Mitolojisinde bir çok bilgi vardır. Çığ Guaşe şefkati, derin bilgeliği ve nezaketi ile diğerlerinden ayırt edilir.
 
Çığ Guaşe'nin belden aşağısı bir ağaçtır ve üst kısmı altın ve gümüşten olan çok güzel bir kadındır. Thawuhudılar tarafından korunan bir sahilde yaşar. En önemli bilgi birikimine sahip olan Bilgi Ağacı'dır, çünkü dalları göklerdeki saçıdır, gökyüzünün herşeyini (göksel, ilahi vahiyleri), tüm dünyayı ve yeraltı dünyasını bilir, çünkü kökleri yerin yedi katına nüfuz eder.
 
Efsaneye göre, Nart Tlepş dünyanın sonuna yaptığı yolculukta Çığ Guaşe ile karşılaştı. Devasa bir ağaç gördü fakat bir insana benziyordu, yeryüzüne doğru kök salmış, bir bulut gibi taçlanmış, gökyüzüne uzanıyordu. İnsan gibi elleri ve yüzleri, altın ve gümüşten yapılmıştı, dünyevi olanların tümünden daha güzeldi.
 
Tanrıça onu kendisi ile kalmaya davet etti, fakat Nartlar itiraz etti. Tlepş cennetin kenarında halkına getirmeyi amaçladığı bilgiyi arıyordu. Çığ Guaşe onu cennetin yıldızlarına tanıtmayı teklif etti ve olmadığı içinde yeryüzünün sonunun aranmaması gerektiğini açıkladı. Ancak Tlepş ona inanmadı, yola koyuldu, toprağı uzun süre katetti ve ona geri döndü. Çığ Guaşe Nartları gururla suçladı,  yine de onun dünyanın sonunu ararken doğurduğu oğlunu, Tlepş'e geri verdi. Tüm bilgisinide doğurduğu oğluna bağışladı. Burada, kuşkusuz, kozmosun dikey yapısını temsil eden tanrıça imgesiyle, başka bir kozmolojik sembol birleşiktir:
 
Onun meyvesi, Tlepş'ten doğan ilahi güneş çocuğu, göklerin tanrısı ve yeraltı ateşinin yöneticisi. Çığ Guaşe, onları en kutsal bilgiye ulaştırmak için oğlunu Nartlara verdi. Tlepş çocuğu Nartlara getirdi. Çocuk konuşmaya başladığı zaman, ilk cümlesi şu soruydu: "Gökyüzünde bir yol görüyor musunuz?" . "Görüyoruz" diye cevapladı Nartlar. "Onu kaybetmeyen, kaybolmayacak" dedi çocuk. Burada Çığ Guaşe ile Tlepş'in oğlu, Nartlara kozmos'un yatay koordinatı olarak Samanyolu'nu işaret eder.
 
"Güneş Çocuk" tarafından keşfedilen bu bilginin kozmogonik önemi, gökyüzünde yazılı olan ve Samanyolu'nun imgesiyle ilişkilendirilmiş "yatay koordinat eksenleri" kavramını ileri sürmekten ibarettir. Ve çocuk gider.
 
Hiç kimse onu bulamadığında Tlepş Çığ Guaşe'ye gitti ve ona ne olduğunu sordu. “Zamanı geldiğinde geri dönecek, ne zaman geri döneceğini sadece Tha (Yüce Tanrı) bilir. Eğer o döndüğünde hala yaşıyorsanız bu mutluluğunuzdur, değilse trajediniz olacaktır." dedi. Ancak Nartlar, Çığ Guaşe'nin oğlunu beklemiyorlardı ve efsaneye göre Nartlar ülkesinden ayrılmak zorunda kalıyorlardı.
 
Dünya zihinsel erişimi olan Çığ Guaşe, bilgisini Nartlarla paylaştı fakat onlar bu bilgiyi kullanamadılar. Bu durum, Çığ Guaşe'nin bilgisine dair manevi mirasın kaybı, ataların yaşamının deneyimi ile insanları yozlaşmaya sürüklemesi olarak anlaşılmalıdır. Manevi mirasın kaybı, köklerinden, insanlık değerlerinin anlamından bir sapmadır.
 
Folklor metinlerinin analizi, ayrıca ağaçla ilgili etnografik materyaller, mitolojik görüşlerde Çığ Guaşe'nin bu rolünün izlenmesini mümkün kılmıştır. Böylece doğal nesnelerle (ağaç dahil) ilişkili mitopoetik fikirler derin bir arka plana sahiptir ve dünya görüşünün en eski katmanlarına geri dönerler. Çerkeslerin mitopoetik bilincinde, ağacın işlevsel anlamını ve mitolojik sembolizmini hayata geçiren bir fikir sistemi oluşmuştur. İnsansı ve insanüstü niteliklere sahiptir. Ağaçlar, ormanlar, korular ve bahçeler açık hava tapınağı olarak işlev görürler.
 
Bazı ağaç türleri koruyucu bir işlev görür ve yararlı olarak algılanır, diğerleri sinsidir. Mitopoetik gelenekte, Çığ Guaşe evrenin örgütlenmesinin sembolü olarak öne çıkar. Efsanelerde Çığ Guaşe, göksel, dünyevi ve yeraltı dünyalarını, aydınlık ve karanlığı, gündüz ve geceyi bir bütün olarak birbirine bağlayan dikey kozmos'un bir modeli olarak sunulur.
 
***
Thawuhudı Çerkes Valkürileri yazısının Rusca metni: 
 
Тхаухуды, черкесские валькирии 
 
Согласно преданиям, Тхаухуды это духи имевшие облик бесстрашных девушек. Тхаухуды участвовали в битвах и помогали героям. Обладали даром мгновенно заживлять раны.
 
В черкесской мифологии Тхаухуды относятся к светлым духам, которые всегда противопоставлялись Уддам (ведьмам ,колдуньям) насылавшим на людей болезни ,несчастье и смерть.
В черкесском нартском эпосе часто что бы указать на красоту какой-нибудь девушки говорят что она из Тхаухудов. Например в нартской песне о Маличипх.
 
Также известно что семь Тхаухудов (воительниц) прислуживали Чъыг-гуащэ (покровительнице деревьев) жившей на побережье моря. Образ Древа (Чъыг-гуащэ), воплощает в себе черты и атрибуты Древа Познания, выступал в качестве «Золотого древа нартов» — «Дышъэ чъыгы»
 
В источниках упоминается факт создания Тхаухудами доспехов и оружия обладавшего очень высокими боевыми качествами : "Что касается кольчуг, о которых я говорил выше, следует заметить, что те из них, которые делаются в настоящее время, не в слишком большом почете, но у них есть старинные, которым нет цены; считают, что их производили некие девственницы, которые сейчас исчезли и которых называли «таххуты» (Tahhuts)." [ Я.Потоцкого ."Voyage dans les steps d'Astrakhan et du Caucase"]
 
Kaynaklar:  J.Pototsky. Voyage dans les steps d'Astrakhan et du Caucase
https://cyberleninka.ru/article/n/svyaschennoe-derevo-v-mifopoeticheskih-vozzreniyah-adygov?fbclid=IwAR0oKfDWPm1Gm7JgXqQeL5HpfiPLmi0xwv34SqAD-izPP2wZmmz0wQZd4QQ
 
Çeviri: Tlepşuko Ömer Çakırer
 
Cherkessia.net, 8 Kasım 2018

Bu haber toplam 2119 defa okundu.


Nogay Rauf

Kabardeyler bu efsanevi kızlara Thauxyud (ТхьаIухууд) derler. Çok ama çok güzel bir kız görürlerse ona, peri kadar güzel anlamında "ТхьаIухуудым хуэдэу дахэс!" derler.
Saygılarla.

08 Kasım 2018 Perşembe Saat 20:35
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net