Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Nart Meclisi (Нарт Хасэ)
22 Haziran 2020 Pazartesi Saat 11:32
Nartlar toplumsal ortak konularda Nart Meclisinde karar alırlardı. Nart destanları masal ve melodilerin bir çoğunda, Nart Meclisinin Alec’lerin evinde toplandığını açıkça ortaya koyuyor.
 
Alıc’lerin evi deniz kıyısında, sarp kayalık bir yerdedir. Etrafı yüksek tahkimat duvarlarla çevrilidir. Avlu kapısı Güney yönüne bakan, uzunca beyaz bir evdir. Alec’lerın evinde, çok sayıda dikme destek payandaları bulunuyordu. Düşmanları,bir tek destek payandasını ancak oynatabiliyordu. Evin bakırdan yapılmış kapısı yirmi kişinin el birliği olmadan açılamazdı.
 
 
Nart Destanlarında, Alec’lerın sadece adının geçmesi dışında,olayların içinde pek bahsedilmez. Alec’ler sefere çıkma kampanyalarına katılmıyorlar, Nartların askeri harekatlarında yer almıyorlar. Buna rağmen Alec’lerın evi Nartların popüler buluşma yeridir. Meclis Kurultayları yapılıyor, beyaz şarap şenliği (/sanexuafe/санэхуафэ) düzenleniyor. Cesur Nartların kahramanlık kutlamaları yapılıyor, Yaşlanmış Nartların son götürüldüğü yer Alec’lerın evidir.
 
Hatırlatmakta fayda var. Çerkesler eski Yunanlılara Alec derlerdi. Çerkes topraklarında yani Karadeniz kıyılarında koloniler kuran eski Yunanlılar bu kıyı kenti sömürge şehirlerin kalıntıları hala Çerkesya’da görülebiliyor. Negume Şore’nin yazdığına göre (Adıge Halkının Tarihi 1958) : Çerkesya'da birçok antik kilise kalıntısı vardır. Şüphesiz onlar eski Yunanlılardan kalmadır.
 
Bu tür iki kilise kalıntısına Kuban nehri kaynağında rastlanıyor. Kuban (Psıj) ile Teberde (Karaçay -Çerkes Cumhuriyeti'nin güneydoğusunda) arasında tuğladan yapılmış iki yapı bulunuyor: Birine "Şone" (шонэ), diğerine "Xase Mıve" (Xасэ Mывэ) deniyor. Şone ismin kökeni şu + une (шу + унэ) sözcükleridir.
 
Atlıların evi (шухэм я унэ) anlamındadır. Orada bugün bile taştan yapılmış yem teknelerine ve at bağlama yerlerine rastlanıyor. Meclis Taşı "Xase Mive" (Xасэ Mывэ), at nalı ve bir köpek pençesi izi bulunan efsanevi bir kaya bulunuyor.
 
Anlatıldığına göre, kayaya oyulmuş, masumiyetin ve suçlunun mihenk taşı olarak kullanılan dar bir delik bulunuyor. Şüphelinin delikten geçmesi gerekiyor. Suçlu ise, çok zayıf olsa bile delikten geçemiyor, sıkışıp kalırmış. Masum ise, zorlansa bile delikten geçermiş.
 
Negume Şore’nin belirttiği gibi, Alec’lerın evleri başka türlü söylenirse kiliselerinin (Tanrı’nın evi) eski Çerkesler (Adıgeler) için ayrı bir öneme sahip olduğu açıktır. Tanrının huzurunda, suçlu ile suçsuzun ayrıldığı yer olarak hizmet etti.
 
Nart Meclisnde, her birinin ortak Nart toplumsal karakterlerin yanı sıra benzersiz özel kişilik karakterleri taşıyan kahramanların isimleri geçiyor. Nart Meclisinin Başkanı (тхьэмадэр) Nesren Jake, Badınokue, Aşemez (Aşe’nin oğlu),İmıs,İsım Wezırmes, Wezırmec,Sosruko,Sosım,Jındu,Jake,Sıbılşi,Baterez (Hımış’ın oğlu),Totereş (Albeç’in oğlu) ,Arekh Şu ve başkalarıda. Nart Meclisinde sadece kurultay kararları alınmaz. Nart gençleri yayaların atlılarla yaptığı bir yarış oyunu olan şurıles (шурылъэс) oynarlardı. Liderlik,kahramanlık yarışmaları düzenlenirdi.
 
"Önce evde uygun yetiştirme ve eğitim alın, ardından meclise katılmaya başlayın." (унэм зыщыгъаси, хасэм кIуэ) sözünü, bizden önceki atalarımız kendilerine ait yaşam dünyalarında uyguladılar. Kendi evinin yasalarını, toplumun yasası olarak gördüler. Kendi evinin yasalarını onurlandırmayan, bir başkasının yasalarını onurlandırmaz.
 
Mecliste, geleneksel görgü kurallarıyla bağdaşmayan, ayıplanacak, kınanacak, utanma ihtiyacı kavramına aykırı eylem ve davranışlarda bulunulmazdı.
 
Toplum içinde bulunmak, bir insan tarafından eğitilip yetiştirilmiş insan oğlu insan olduğunu göstermen, xabze düşünce ve yaşam biçimine sahip, şeref, haysiyet, itibar, vicdan, dürüstlük,nezaket,tevazu ve insanlar için değerli olan tüm önemli ve olumlu kişilik özelliklerine sahip olmayı gerektirir.
 
Kaynak: Karmokue Hamid, NARTLAR: Eski Kahramanlık Hikayeleri, Nalçık, Elbruz Yayınevi, 2001, s.16-17
 
Çeviri: Beşto Yılmaz Beştepe
 
Cherkessia.net, 22 Haziran 2020

Bu haber toplam 2982 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net