Kafkasya Sorunu

Yönetim sistemi ve yaşamın organizasyonu Kuzey Kafkasya’da tamamen bitmiştir. Rusya İmparatorluğunun Kuzey Kafkasya’daki iki yüzyıllık sömürge varlığı mantıksal sona ulaştı. Stavropol  “Otkritaya” Gazetesinin bildirdiğine göre, geçtiğimiz günlerde RF Mali Denetim Odasının olağan toplantısında, Kuzey Kafkasya denetimlerinin ilk sonuçları ele alındı.

Rakamlar zaten kendi başına konuşuyor.

Yerel bütçelerde Federal bütçe sübvansiyonlarının payı, Çeçenya ve İnguşetya’da %90, Dağıstan’da %75, Kaberdey-Balkar’da %60, Kuzey Osetya-Alanya’da ve Karaçay-Çerkes’de %55.

Kuzey Kafkasya’da (Stavropol hariç)kişi başına düşen hükümetler arası para transferindeki payı, ülke ortalamasının neredeyse iki katı. Sadece resmi rakamlara göre, geçen yıl federal merkezden ayrılan pay Çeçenya’da yaşayan her sakine 41 bin ruble, İnguşetya’da 20 bin ruble, Dağıstan’da 17 bin ruble, Kaberdey-Balkar’da ise 13 bin rubledir. Stavropol için bu rakam alçak gönüllü sayılacak 6 bin ruble civarıdır.

Kuzey Kafkasya Federal Bölgesinden altı cumhuriyet, bu yıl karşılıksız transfer şeklinde 129 milyar ruble alacaklar. (Bu rakamdan 52 milyarı Çeçenya’ya kalacak, 42 milyarı Dağıstan’a, 11,5 milyarı ise Kaberdey-Balkar’a)

Aynı Çeçenya’da hükümet, komünal gider (gaz,su,elektrik) faturalarının sadece %40’ı , Dağıstan’da ise %50’si tahsil edilebiliyor.

Bu bereketli para şu gerçeğe yol açtı: Geçtiğimiz yıl Kuzey Kafakasya’da işsizlik %17 (Rusya ortalaması %8), bu neredeyse 400 bin kişidir. Resmi olarak Çeçenya’da aktif nüfusun %43’ü, Dağıstan’da ise %52’si çalışmıyor. Kafkas cumhuriyetlerinde işsizlerin yaş ortalaması 22 ila 25 yaş arasıdır(karşılaştırma olarak ülkenin geri kalanında bu 34 ila 35 yaş arasıdır).

Tüm önemli göstergeler(GSYIH, Verimlilik, Ekonominin reel sektör gelişimi, Bütçe yeterliliği) görünür biçimde diğer Federasyon bölgelerinin çok gerisinde. Kamu yönetimi ve sosyal hizmetler sektörünün GSYIH’daki payı  %17’dir (bu rakam ülke ortalamasında %11’i geçmez). Cumhuriyetlerde kişi başına düşen memur sayısında da liderliğini sürdürüyor. Karaçay-Çerkes’te her altıncı kişi kamu çalışanı. Çeçenya’da kamuya ait işletmelerinin yarısı, İnguşetya’da ise %45’i zararla çalışıyor. Çeçenya, ülke genelinde en düşük memur maaşlarına sahip (10 bin ruble),buda rüşvetle çalışıldığının ispatıdır. Mali Denetim Odasının belirttiğine göre, son iki yılda (yanı ekonomik kriz süresince)sabit kıymet yatırımları çok belirgin olarak azalmıştır.

Denetimcilere göre, KKFB, federal bütçe imkanları limitinin son haddine ulaştı. “Otkritaya” köşeyazarı haykırıyor: “Bu durumda nasıl herhangi bir plan yapılabilir, hesaplanabilir veya bir program kabul edilebilir?” Belli ki Kuzey Kafkasya ekonomisi, Adam Smith ve yandaşlarının yasalarını uygulamakla canlanmaz. Farklı tedbir ve araçlar gerekli. Ve sadece mali değil.

Adam Smith ve takipçilerinin yasaları, objektif ekonomik yasalardır. Ve “ekonominin olduğu heryerde” bu yasalar işler. Nasıl ki hayatın olduğu heryerde biyoloji yasaları işliyorsa. Biyoloji yasaları bir yerde daha önce çalışıyordu da aniden çalışmaz olduysa, bu hayatın o objeyi terk ettiği anlamına gelir, yani ölüm meydana gelmiştir. Ekonomi yasaları da aynı şekilde: Eğer herhangi bir toplumda bu yasalar aniden işlemez oldu ve normal hayat durduysa yani toplumun kendi kendini organize eden mekanizması çalışmıyorsa, o toplum ölme ve çökme safhasına girmiş demektır. Ve bu durumda artık istediğiniz kadar para dökün ve komisyonlar oluşturun, daha iyi olmaz. Yeni kanunlar ve programlar oluştursanız da olmaz çünkü işlemez.

Kuzey Kafkasya toplumu işte bu içler acısı durumda.

Bu rakamlar bize hasta bir toplumun portresini aksettirdiği söylenemez- bu toplum ölüdür, ekonomi ölüdür.

Nasıl ki bir ölü suni kan dolaşımına ve suni nefes makinasına bağlanabilir ise, aynı şekilde Kuzey Kafkasya’da, Federal bütçeye bağlıdır. Fakat yapay kalbe kan akışını ne kadar çoğaltsanız da ölü ayağa kalkmaz. Benzer şekilde Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerine  ne kadar para pompalasanız da, yaşam kalitesinin artmasını, üretim ve istihdam artışını ve bölgenin sakinleşmesini sağlamaz.

Yönetim sistemi ve yaşam organizasyonu, Kuzey Kafkasya’da kendisini tüketmiştir. Rusya imparatorluğunun Kuzey Kafkasya’daki 200 yıllık sömürge varlığı, mantıksal sonuna ulaşmıştır.

Koloni –metropolden bariz bir şekilde ayrılır, nüfusu ulusal ve/veya dini farklılıklar gösterir ve başka bir kültüre sahiptir, ekonomik olarak kendine bağlı metropolden yönetilir. İşte Kuzey Kafkasya son on yılda böyle bir bölge halini aldı. (Sovyet yönetimi zamanında tam anlamıyla, koloni sayılmazdı) Kolonyal sömürgeci yönetim  sistemi çoktan bitmiştir ve bütün ülkeler, RF hariç, bu anlayıştan uzaklaşmıştır. Yirminci yüzyıldaki bütün klasik sömürgeci imparatorluklar: Britanya, Fransa, İspanya , Hollanda, Belçika, İtalya ve Portekiz çoktan varlıklarını sona erdirmişlerdir.

Sovyet yönetimi, zoraki Bolşevik  modernizasyonu çerçevesinde, varoşlardaki sömürgeci statüyü ve Kafkasya’da buna dahil, eşit temellerle tek devlet organizmasına dahil etmek için, Rusya İmparatorluğunun sömürgeci mirasına son vermeye çalışmıştır. Bu amaç sadece kısmen gerçekleştirilebilmiş ve genel bir geri dönüşle, SSCB’nin çöküşüyle, ilkelleştirme ve alkaikleştirmeyle, Kuzey Kafkasya son yirmi yılda tekrar koloni halini almıştır.

Rusya’nın bu durumdan bir çıkış yolu var mıdır? Tabiki var. Hatta teorik olarak iki çıkışı var. İlki-Yönetim sistemini ve “merkez-çevre” ilişkisinde tüm Rusya Federasyonu çapında karşılıklı ilişkileri tamamen değiştirerek,tümden Rusya ekonomisinin modernizasyonuyla, RF’nu hammaddeye dayalı değil endüstriyel ve hatta postendüstriyelleşmiş  bir devlete dönüştürerek, siyasi sistemi gerçek anlamda demokratikleştirerek-o zaman Kuzey Kafkasya’nın yeni hayata katılması şansı doğacaktır. Gerçekte böyle değişimleri, gerçekleşmeyeceğinden, beklemekte hata olur.

Geriye sadece ikinci yol kalıyor, yukarıda sayılan tüm Avrupa ülkelerinin çoktan geçtikleri yol, sömürgeden vazgeçerek yani Kuzey Kafkasya’nın Rusya’dan ampütasyonu. Bu süreç kaçınılmazdır. Çünkü, yirminci yüzyılın tüm sömürge ülkelerinin tarihinde tecelli eden bu eylem , objektif tarih ve ekonomik yasalarca dikte edilir. Bu yasaları, ne “Birleşik Rusya” partisinin konferansları, ne RF’nu hükümetinin resmi düzenlemesi -söylemesi bile korkunç, ve hatta bizzat sayın Vladimir Putinin sert (dramatik) ifadeleri bile, değiştirebilecek durumda değil.

Tek soru, bu çekilme, Britanya İmparatorluğunun sömürgelerinden çekildiği gibi, merkezi ve gönüllümü olacak. Yoksa, Fransa’nın Cezayir ve Hindiçin’den çıktığı gibi, yavaş, kanlı ve acı çekerek mi olacak.

Soru sadece–kanın fiyatı.

Avraham Shmulevich

Haham, politikacı, “Doğu Ortaklığı Enstitüsü"nün başkanı. (Bu Enstitü Kuzey Kafkasya'da özellikle etnik ilişkileri, kriz öncesi izleme ve terörün oluşmasını önleme  meselesi ile ilgilenir).Hebron şehrinde (İsrail) yaşıyor.

24 Mart 2011-APN/Politik haberler ajansı

Çeviri:Huaj İbrahim
Cherkessia.net