Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Gış Azmet:Çerkes Ulusuna Çağrım
27 Mart 2017 Pazartesi Saat 10:17
Bu makalemde ele almak istediğim konu, ulusumuzun başına gelmiş olan yıkımların en büyüğü, Adıge - Çerkes ulusal dilinin yok olmakta olması konusudur.

Bu makalemde ele almak istediğim konu, ulusumuzun başına gelmiş olan yıkımların en büyüğü, Adıge - Çerkes ulusal dilinin yok olmakta olması konusudur. Adıge ulusunun dili artık Rus dili içinde eriyip yok oluyor, konuya eğilmediğimiz ve köklü bir çözüm bulamadığımız takdirde Adıgece tamamen yok olabilecektir. Böylesine bir tehlike belirmiş bulunuyor.

Ukraynalı Ruslar anadilleri Rusça için, dillerini korumak için kanlı bir savaşı göze almış bulunuyorlar, haklılar. Bir toplumun dilini koruma altına alması gerekir, tartışması bile olmaz bunun.

Peki dilimizi bize yasaklayan bir yasa hükmü var mı?! Rusya Federasyonu Anayasasına göre, Rusya bütününde birinci resmi dil Rusça, tamam, diğer uluslar dilleri de kendi yörelerinde ikinci resmi dil yapılabiliyor. Ancak biz bir aşağılık duygusu içindeyiz, başka uluslardan kişiler yanında kendi dilimizi konuşmaktan bile utanıyoruz. Bu bir ulusal davranış biçimi olabilir mi? Hayır, bu sadece bir utanç konusu olabilir. Bu utanç başkalarından kaynaklanmıyor, biz yaratıyoruz, Adıge ulusumuzu küçümsüyor, kendi kendimizi küçük görüyoruz. Başka uluslardan bireyler karşısında aşağılık duyguları taşıyarak yaşıyoruz.

Dil sorununa şimdi köklü bir biçimde eğilmezsek, yarın çok geç olacak ve dilimizi yitirmiş olacağız.

Genç kuşaklar bizimle bir araya gelmez, biz yaşlılar da onlara destek olmazsak, dil sorununa yasal bir çözüm, bir koruma getiremezsek, Adıge ulusu artık fazla süre ayakta kalamayacaktır. Bu durum Rus – Çerkes Savaşı ve Türkiye sürgününden de beter bir tehlikedir. Adıgeler cumhuriyetimizde yaşanan bu yıkımın, bu yok olma sürecinin yeterince farkında değiller.

Söz gelişi, “Lukoil”, “Magnit” ve benzeri ticari firmalar Adıge çalışanlarına Adıgece konuşmalarını yasaklamış bulunuyorlar. Tek örnek değil. Adıge kızları bizimle Rusça konuşuyorlar. “Niye bizimle Adıgece konuşmuyorsun?” – diye soracak olursan, - “Konuşmaya iznim yok, Adıgece konuşacak olursam beni işten atarlar, baba, görmüyor musun bu bizi gözetleyen mobese kamerayı? Farkına vardıklarında sözleşmeye aykırı davrandığım gerekçesiyle derhal işime son verirler”, dedi konuştuğum genç kız.

Adıge ulusu olarak bu başımıza gelene, bu felâkete bir bakın. Bu firmalar cumhuriyetimiz topraklarından elde ettikleri gelirlerle besleniyor ama dilimizi yasaklıyorlar, karşı çıkan yok. “Xımaher kaқui vınaher rifığ” (Yabancı köpek gelip ev köpeğini kovdu) dedikleri şey gibi bir şey.

Konuyu Adıge Khase’ye bildirdik, bir şey yapamadı, Khase başkanının başına da aynısı “Okean” firmasında geldi. Uğraştı ama elinden bir şey gelmedi. Kimden korkuyoruz, bu denli baskıyı bize uygulayanlar kimler? Ulusların ve kişilerin eşitliğini ve özgürlüğünü garanti altına alacak bir yasa hükmü olsun kalmamış mı!? Neden korkuyoruz, işimizi kaybetmekten mi korkuyoruz!? Eğer anadilimi koruyamayacaksam iş verilmemesini şahsen göze alırım. Ulus için zor bir durum.

Ya okullardaki duruma ne demeli, Adıgecenin eğitim programındaki durumuna ne demeli? Cumhuriyetimizdeki tüm okullarda Adıge öğrencilerin Adıge edebiyatını okumaları gerekir.


Çocukların her birinin yaşına uygun olarak yardımcı ders kitapları bulunması mutlak bir zorunluluk. Cumhuriyetimiz eğitim bakanlığından 3 üncü ve 4 üncü sınıflar Adıge öğrencileri için “Okuma kitapları” yayınlaması ricasında bulunuyoruz, önümüzdeki öğretim yılı için bu kitaplar şimdiden hazırlanmalı.

Adıge Cumhuriyeti Başkanlığı, AC Eğitim ve Bilim Bakanlığı ve Adıge Cumhuriyeti Devlet Meclisi – Khase’den Adıgecenin okutulması sorununa bir çözüm bulmalarını talep ediyoruz. Bütün bu işler için para bulunması gerekeceğini de biliyoruz.

Gün boyu internet başında film, şarkı ve şiir dinleyen çocuklarımızın kullandığı dil Rusça ya da İngilizce. Adıge yazarları tarafından yazılmış olan ve çocuklara hitap eden şarkı, şiir, öykü ve masallarımız az değil. Ancak bunların internet ortamına verilmesi, çocuklarımızın Adıgece okuduğu masal, fabl, şiir ve oyunların sunulması için de para gerekiyor. Bu tür örnekler bilgisayarlarda yer alır ve çocuklarımız onları izleyecek olursa Adıgece önemli bir desteğe kavuşacak ve yaşayacaktır.

Sesimize kulak verin varlıklı Adıge gençleri! Herkes üzerine düşen görevi yerine getirirse işimiz kolaylaşacaktır. Adıge özellikleri taşıyan güzel çocuk oyunlarımız, şiir ve şarkılarımız ve masallarımız var. Bunlar çocuklarımızın eğitimi açısından çok değerliler. Günümüz koşullarına uygun olarak bunları internet ortamına sunacak elemanlarımız da var.

Adıgece yayınlanan “Adıge mak” gazetesine herkes abone olmalı, gazete her eve girmeli! Posta memurları gazeteyi vaktinde yerine ulaştırmalı.

Geleneğimize bağlı ve iş sahibi Adıge gençlerimiz Adıge mak gazetesine abone olunuz!

Gazetemizi okumazsak, edebiyatımızı tanıtmazsak, yazarlarımızı unutturursak, o zaman bitmiş, Adıge ulusunun sonu gelmiş anlamına gelir.

Ne olur, uyanın artık, olanağı ve yetkisi olan Adıge gençleri!

Eğitim emekçileri, Adıge Cumhuriyeti Devlet Meclisi – Khase üyeleri, Adıge Cumhuriyeti Ulusal İşler Komitesi, “Adıge mak” çalışanları, ulusal dili koruma altına alalım.

ĞIŞ Azmet- Emekli yurttaş, Adıge mak, 24 Mart 2017


Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız

Cherkessia.net, 27 Mart 2017


Bu haber toplam 1076 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net