Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Çerkes Armudu Projesi:
13 Ağustos 2021 Cuma Saat 15:38
Atalarımız eskiden ormanlık alanlarda yaşarlarken meyvacılığa önem verirlerdi. Onların yetiştirdiği meyva ağaçları ülkemizi görmek üzere Avrupa'dan gelen seyyahların dikkatini çekmiş, meyve bahçelerinin temiz ve bakımlı olduğunu yazmışlardır.


Atalarımız eskiden ormanlık alanlarda yaşarlarken meyveciliğe önem verirlerdi. Onların yetiştirdiği meyve ağaçları ülkemizi görmek üzere Avrupa'dan gelen seyyahların dikkatini çekmiş, meyve bahçelerinin temiz ve bakımlı olduğunu yazmışlardır.

 

Anlatıldığına göre meyvecilik daha çok erkeklerin uğraş alanıydı. Onlar yılın belli zamanlarında ormana gidip çeşitli alanlara meyve ağaçları dikerlerdi. Bunu bir work geleneği ve davranış biçimi olarak görürlerdi. Bu şekilde ağaçlık alanlar yıldan yıla genişleyip büyürdü.

 

Kafkas savaşları esnasında halk köylerini terk etmek zorunda kaldığında hem bahçelerindeki hemde orman içindeki ağaçlar bakımsız kalmış, yer yerde kuruyup yok olmuştur.

Bununla birlikte 150-200 yıl ömürleri olan elma ve armut ağaçlarının korunduğu yerler az da olsa kalmıştır. Halkımızın yetiştirdiği ve " Çerkes Armutu" olarak bilinen cinsten son yıllarda çokça sözedilir olmuştur. Soçi civarında bu türden kalabilen ağaçların miktarı 250 civarındadır. Biyologlar bugün Avrupa'da yetişen çeşitli armut cinslerinin Çerkes armudundan türetildiğini belirtmektedir. Bu cins armutun ağacı diğer türlerden farklı olarak daha büyük olmakta, yüksekliği 20 metreye ulaşmakta, bol ürün vermekte, meyvesı daha uzun süre bozulmadan korunabilmekte, başka cinslerden daha sulu olmaktadır. 

 

Adigey Cumhuriyetin'de 2012 den beri Çerkes armutu günü kutlanmaktadır. Bu günde insanlara Çerkes armutunun ağaçları gösterilmekte, meyvesı ikram edilmektedir. Çerkes armut ağaçlarına eskiden olduğu gibi böcekler yaklaşmamakta, ağaçlar hastalanmamaktadır. 

 

İki asırdır ormanlarımızda yok olmadan kalmayı başarabilen bu devasa ağaçlar günümüzde de bol meyve vermektedir. Bu armut türünün yok olmaması için halen var olabilen armutluklar koruma altına alınmalıdır.

 

Bu konu uzun zamandır devlet düzeyinde konuşulmaktadır. Adıgey'de bulunan eski Çerkes meyve bahçeleri üzerine çalışmalarda bulunulacağına dair TASS bir haber yayınlamıştır. Rusya Coğrafyası adlı kurumun Adıgey şubesi görevlileri,R usya bitki genetiği enstitüsü, Adıgey Devlet Üniversitesi bilim insanları Çerkes armutunun özelliklerini öğrenmeyi düşünmektedirler.

 

Çerkes armutu, Çerkes peyniri ve haluj gibi ünlü yiyeceklerimiz arasındadır. Bu türün 200 yıl yaşıyor olması, her yıl ürün veriyor olması, diğer ağaçlar gibi hastalanmaması, yetiştikleri yerler araştırılacak konular arasındadır. 

Rusya'nın coğrafyası kurumunun Adıgey şubesi bşk. İgor Ogay cumhuriyetimize gelen turistlerin Çerkes armutunu sorduklarını,ağacını görmek istediklerini belirtmektedir. Bu nedenle Çerkes armutunun yetiştiği alanlara turistlerin gidebilmesi için yollar yapıldığında diğer doğal zenginliklerimiz, dolmenlerimiz, tarihi arkeolojik anıtlarımız gibi 200 yaşındaki ağaçlarımızı da turistler ilgiyle görebileceklerdir. 

 

Yok olmadan kalabilmiş meyve bahçelerindeki ağaçlar yıldan yıla eksildiği gibi, bunlara zarar veren insanlarda vardır. Ormanlık bölgelere yakın yaşayanlar bu ağaçları inşaat malzemesi olarak kullanmak üzere kesmektedir. 

 

"Çerkes armutu projesinde gönüllüleri, öğrencileri çalıştıracağız-diyor İ.Ogay.Hedeflerimize ulaşabilmemiz için maddi kaynağa ihtiyacımız var. Bu olağanüstü ağaçların yetiştiği yerleri, Çerkeslerin bu ağaçların yetiştirilmesi ile nasıl ilgilendiklerini insanlara anlatmamız, bundan sonra bu ağaçların bir tekinin dahi kesilmemesi için çalışmamız gerekiyor. Projenin gerçekleştirilebilmesi için Rusya'nın coğrafyası kurumunun bize destek olacağını umut ediyoruz. Sorunu çözmenin çarelerini araştıracağız". 

 

Şavuko Aslanguaş, 10 Ağustos 2021

 
Kaynak: https://adygvoice.ru/2021/08/10/%d0%bf%d1%80%d0%be%d0%b5%d0%ba%d1%82%d1%8d%d1%83-%d1%87%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%b5%d1%81-%d0%ba%d1%8a%d1%83%d0%b6%d1%8a%d1%8b%d1%80/
 
Çeviri: Çetao İbrahim
 
Cherkessia.net, 13 Ağustos 2021

Bu haber toplam 2037 defa okundu.


Hakan Akın

Bu kültür acilen yeşertilmeli.30 cins armut bulunmaktaydı köyümüzde. malesef yok olmak üzereler. bu umursamazlık ve kıymet bilmezlik tamamen köylerde yaşayanlara aittir.

13 Ağustos 2021 Cuma Saat 17:33
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net