Çerkesya Hareketi, birkaç heyecanlı hayalperest tarafından oluşturulan sanal bir oluşum gibi algılanıyor 'bazıları' tarafından. Çerkesya, kendilerine 'Adıge' diyen insanların binlerce yıldır üzerinde yaşadıkları ülkeye verilen isimdir. Çerkesya Hareketi ise bir günde tasarlanıp piyasaya sürülmüş 'bir şey' olmadığı gibi amacı özetle, Çerkes(Adıge) halkının tarihi topraklarında bir arada, barış ve huzur içinde yaşamasını sağlamaktır.
Kubanlı Vatanseverler
Adıge Cumhuriyeti parlamentosu geçtiğimiz yıllarda Krasnodar Kray'ı yönetimine, Karadeniz Şapsığları için özel bir bölge kurulmasını teklif etmişti. Daha sonrasında parlamento, Adıge Cumhuriyeti’nin ada görünümünden kurtulması için cumhuriyetin doğu sınırlarının Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti ile, güney sınırlarının ise Abhazya ile birleştirilmesini teklif olarak sunmuştu.
Bunun üzerine 1995 yılında, Krasnodar eyaletinde söz sahibi olan Kazak gruplarından Kuban Vatanseverler Kongresi, Adıge Cumhuriyeti’nin sınırlarında yapılacak sınır değişikliğine karşı çıkacaklarını açıkladılar. Kazaklara göre, Adıge Cumhuriyeti sınırlarının Karaçay-Çerkes ve Abhazya Cumhuriyetleri ile birleştirilmesi, Hazar’dan Karadeniz’e kadar Müslüman Çerkesya Devleti meydana getirme fikirleriyle bağlantılıydı.
Kazakların korktukları olmadı. Tam tersine AC'nin statüsünü kaldırıp, Krasnodar Kray içerisine dahil etme planları yapan Putin bugün hedefine ulaşmış gibi görünüyor. Tepkiler üzerine, meseleyi gürültü çıkararak çözmek yerine sessizce çözmeyi tercih eden Putin, Adıge Cumhuriyeti’nde, Çerkes(Adıge) halkını temsil eden 2 şey bıraktı. Biri Adıge bayrağı, diğeri Adıge Cumhuriyeti tabelası. Bugün için Adıgey ne yazık ki, içi boşaltılmış, başkanını dahi seçemeyen sözde bir 'cumhuriyet'. Tabi ki bu durum sadece Adıge Cumhuriyeti için geçerli değil. Tüm özerk yapılanmalara, merkezileştirme operasyonu yapıldı.
Durum böyle olunca, Çerkes(Adıge) halkını temsil edecek ve hakkını arayacak birtakım yeni STK'ları ortaya çıktı. Daha dün parlamentoya sunulan teklif, bugün STK'lar aracılığı ile gündemde tutuluyor. Bu durum, çalkantılı 90'lı yılların sonunda Çerkes halkının içinde bulunduğu vahim durumu özetliyor.
***
'Çerkesya Hareketi' gerçekten de her zaman için, merkezi otorite tarafından tehlikeli olarak gösterildi. Moskova tarafından Karaçay-Malkar gibi unsurların hak aramaları önünde ki en büyük engel hala Çerkesya Hareketi olarak gösteriliyor. Benzer yöntem, İnguş-Oset meselesinde de uygulandı. RF’nun K.Kafkasya’daki uygulamakta olduğu politika, bir halkın elindekini alıp diğerine verip aradan çekilmek. Bir halkın hak talebi, başka bir halkın varlığının öne sürülmesiyle geçiştirilmesi..
İnguşlar sürgündeyken onlardan boşalan topraklara Osetler yerleştirildi. İnguşlar geri döndüklerinde çözüm beklediler. Diğer halkların çözüm için çabaları da yetmedi ve yüzyıllardır yanyana yaşayan halk birbirine düşman oldu. Aynı durum eski Sovyet ülkeleri için de geçerli. Buna en iyi örnek Orta Asya’daki Türk Cumhuriyetleri.
Bu yaşanmış gerçekleri analiz edip, iyi düşünüp halkımızı bu tür çatışmalardan olabildiğince uzak tutup yolumuza devam etmek zorundayız. Bu Çerkes aydınının başlıca görevidir.
Karaçay-Çerkes Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ve Provakasyon
'Çerkesya Hareketi' nin tehlikeli olduğunu sürekli Karaçay-Malkar-Rus ve Kazak halklarına ve liderlerine ezberletenler var. Geçmişten örnek vermek gerekirse, 1999 Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, Başkanlık seçimleri iki etnik grup arasında tam bir rekabete dönüşmüştü. Çerkes parlamenterlerin adayı V.Derev, Rus ve Kazak parlamenterlerin desteğiyle de seçimin ilk turunda %40 oranında oy alırken, Karaçay aday %10'larda kalmıştı.
Bunun üzerine, ikinci tur oylamadan önce birileri duruma müdahale etti. O tarihlerde geceleri, Rus ailelere gizlice gazeteler dağıtıldı. Burada verilen mesaj '' 'Ey Ruslar! Adıge kökenli Derev'i seçerseniz diğer iki Adıge Cumhurbaşkanı Valeri Koko ve Carım Aslan ile birlikte Türkiye, Suriye ve Ürdün'den 5 milyon Adıge ve Abaza'yı geri getirip büyük Çerkesya kurmak istiyorlar. İşte o zaman ilk kovulacak olan halk da sensin. Bunun için mi Derev'e oy veriyorsun''' şeklindeydi. Sinirlerin gerildiği Cumhuriyet'te olaylar tırmandı ve 5-6 Abaza genci öldürüldü. Bazı DÇB yöneticileri de tehdit edildi ve daha sonra DÇB merkezi Nalçik'e taşındı. Türk istihbaratının da bu olaylarda rol oynadığı ortaya atılan iddialar arasında... Sonuç itibariyle, RF Kara Kuvvetleri Komutanı iken emekliye ayrılarak aday olan Karaçay kökenli V. Semenov, seçimleri kazandı.
Köndelen ve Provakasyon
Hatırlanacağı üzere, Kanjal Savaşı Zaferi anısına KBR-KÇC ve AC’ni kapsayan Zek'ue organizasyonu yapılmıştı. İbrahim Yağan'ın Kabardey cinsi atları ile Çerkesler, atalarının düşmana karşı kazanmış oldukları zaferin yıl dönümünü şenlik havasında kutlamak istiyorlardı. Çerkes atlıların önü, Balkarlar tarafından Köndelen yolunda kesildi. Provokatörler halkı etrafına toplayarak, Çerkeslere karşı hakarete varan söylemlerde bulundular. Gerçekten de araya polis gücü girmeseydi, etnik çatışmanın fitili ateşlenecekti. Bu olay esnasında kasede alınmış görüntüleri incelediğimizde, Balkar halkının provokatörler tarafından idare edildiğini açıkça görebiliyoruz.
Bu olaylar sonrasında RF Anayasa Mahkemesi Başkanına ve RF Başsavcısına altında 50 Rusya Milletvekilinin imza attığı bir mektup gönderildi. Bu mektupta açıkça şöyle yazıyordu '' Birbir aralarında sınır bütünlüğü olmamasına rağmen, Kabardey-Adıge-Çerkes Birliğini oluşturmak isteyen ayrılıkçı güçler, kendilerini Gürcistan ile sınır komşusu yapıp, bu şekilde sınır bütünlüğü oluşturma gayesindedirler. Fakat arada kalan bölgede Malkarlılar ve Rus Halkı yaşamaktadır. Kabardeyler bölgede yaşayan halkı kurutmak için her bir yolu denemektedir. ''
Çerkesler lobi çalışmaları yaparak bu mektuba imza atan birçok milletvekilinin, imzalarını geri almalarını sağladılar.
Köndelen'de Çerkeslerin yolunu kesen Balkar Grubu
Ortada Polis Kuvvetleri
Çerkesler İlerlemek İstiyor
***
3 Cumhuriyet için farklı zaman dilimlerinde vermiş olduğum örneklerde tehlikeli bulunan tek ortak şey 'Çerkesya Hareketi' dir. Ancak hiç kimse bunun gerekçelerini açıklayamıyor. Çünkü AC-KÇC-KBR Cumhuriyetlerinin birleşerek Çerkesya'nın kurulması, RF Anayasasına aykırı birşey değil. Bunu Çerkes STK'ları ayrıntılarıyla defalarca kamuoyu ile paylaştı. Bu hareketi tehdit olarak görenler, merkezi otoriteyi arkasına almış mahalli iktidar peşinde koşanlardır. 4 isme ve 3 yönetim birimine parçalanmış bir halkın bir arada yaşamayı istemesi kadar doğal birşey olamaz.
Tarihi Çerkesya toprakları üzerinde azınlık durumda olan Çerkeslere karşı yürütülen bu kampanyaların temeli, dünü ve bugünü iyice araştırılıp analiz edilmesi gerekiyor. Çerkes halkı kendisini olası bir felaket içinde bulmak istemiyorsa, her zaman bir adım sonrasını hesaplayabilmelidir.
Yazımın devamında, Çerkeslere ve Çerkesya Hareketine karşı duranları aktarmaya devam edeceğim.
