Karakter boyutu :
Açumıj Hilmi
Bardağın Dolusuda Boşuda Aynı Gibi…
09 Ağustos 2010 Pazartesi Saat 11:56
Geçtiğimiz ay Rusya Federasyonu, Diasporada yaşayan Çerkesler için önemli bir kanun çıkarttı.
Rusya Federasyonu hemşerileri kanunu. Hep hemşerileri diyoruz ama aslında kullanılan kelimenin Türkçede tam karşılığı yok. Belki de var ama ben bilmiyorum.
Kelime (соотечественник) Türkçeye anlam itibari ile ‘aynı ülkeden olanlar- aynı ülke kökenliler’ gibi bir anlam içerecek şekilde yeni yasadaki tanımı ile çevrilebilir.
Artık, Rusya dışında yaşayan tarihi köken-vatan itibariyle günümüz RF sınırları içerisinde bulunan halklara mensup bir ataya sahip herkes RF hemşerisi sayılıyor (1).
Rusya Federasyonunun çıkarttığı bu yasa, hemşerilerinin Rusya dışındakilerinin, haklarını da gözetmeye yönelik maddeler içeriyor. Yeni yasaya göre, bu yardım; dil, kültür, gelenek vb. konularda yapılacak.
Rusya Federasyonu vatandaşı olmak isteyenlere kolaylıklar sağlanılacak. Hemşerileri getirmek isteyen bölge, cumhuriyet, eyalet ve benzerlerine federasyon bütçesinden yardım edilerek geleceklerin barınma, iş uyum sorunları çözülecek.
Evet buraya kadar olan kısım çok güzel gözüküyor, bu kısmı önümüzdeki yıllar boyunca pek çok defa duyacağız, Çerkeslerin tüm yukarıda sağlanan imkanlara rağmen neden vatanlarına dönmediklerinin, bu imkanlara rağmen neden yurt dışında kalıp vatana geri dönmek istemeyenlerinin sorunları üzerinde çalışılmadığını defalarca duyacağız. Bardağın dolu hem de dopdolu tarafı…
Pesimist bir açıdan bakmayayım, olumlu yönlerini göreyim, göstereyim diye uğraşıyorum ama, işte bu ama ve sonrası olmazsa her şey iyi...
Bu kanunun getirdiklerinden faydalanabilmemiz için özellikle Kafkasya’da, cumhuriyetlerimizin ve tarihi vatanımız üzerinde kurulmuş eyaletlerin bu programa katılmaları gerekiyor. Yurtdışından hemşerilerini, ülkedaşlarını getirmek istediklerini bildirmeleri gerekiyor. Bir çalışma programı hazırlamaları, bir bütçe ayırmaları gerekiyor. Federal bütçe, yapılacak çalışmalara belli oranlarda katkı sağlıyor. Fakat en önemli olan kısmı yerel yönetimlerin istemeleri.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’ni ele alacak olursak, bu yasayı ilgilendiren programa katılmayacaklarını resmi olarak yurtdışından gelen soydaşlarına bile bildirmişlerdi (2). Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin ekonomik olarak, işçi vs için, diasporadan gelecek insanlara henüz ihtiyacı olmadığı için bu programa katılmayacakmış. Yani son altı ayda KBC’nde işçi açığı ortaya çıkmadı ise bu kanundan bu bölgede faydalanılmayacak.
Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’nin diasporadan Çerkes getirmek için bu kanundan faydalanarak bir program hazırlamasını beklemek ise günümüzde hayal. KÇC bırakın diasporadan Çerkes (Adıge) getirmeyi, kendi sınırları içerisinde yaşayan Çerkes (Adıge)lerin bile günümüzde ayrılmak istedikleri bir yapıya sahip.
Krasnodar ve Stavropol eyaletlerinin ise bu konuda ne kadar çalışacakları, çalışmak istedikleri ise hepinizin malumu. Mesela Krasnodar eyaletinde yaşayan Çerkeslerin (Adıgelerin Şapsığ boyuna mensup olanları) RF kanunlarınca az nüfusa sahip halklardan sayılmasına rağmen, eyalet tarafından bu statünün gereklerinin yerine getirilmemesi bile bu konuda çalışmayacaklarının bir kanıtı gibi önümüzde duruyor.
Adıge Cumhuriyeti, bilemiyorum. Bu konu ve kanunla alakalı çalışmaları yapmak üzere adeta bakanlıkmışcasına lanse edilen bir komiteye sahip. Fakat yine de bilmiyorum. Bekleyelim görelim, umudumuz bu konuda olsun, hiç olmazsa. Mesela atıyorum bir on aile bir yüz aileyi kapsayan onların ev, iş, uyum, evrak problemlerini çözecek bir program oluşturulsa... Ardından...
İşin birde diaspora ayağı var... Orası beni daha da düşündürüyor. Özellikle Türkiye ayağı...
Kaffed, ahh! Kaffed ahh!..
RF dışında yaşayan RF hemşehrilerinin kurdukları STK’ların oluşturduğu bir konsey var. Resmi olarak bir devlet organı değil. RF’nun başka bir ülkede böylesi işlevleri yerine getirecek kendisine bağlı bir devlet organı, yapı oluşturması sanıyorum uluslararası kanun ve temayüllere uygun bir şey değil. İşte sözünü kettiğim bu konsey bu yüzden var(3).
Söz konusu konseye şimdilik hiçbir Çerkes (Adıge) diaspora STK’sı katılmamıştı. Bunda hemşeri tanımı içerisinde Çerkes(Adıge)lerin yer almaması geliyordu. Buna rağmen bu konsey ve konseyin çalışmalarına zaman zaman diaspora Adıgeleri temsilcileri de katılıyordu.
Ne yazık ki Kaffed bu konuda da her zaman olduğu gibi enteresan bir yol izlemeyi kendine uygun görmüş olmalıydı ki bazen bu toplantılara katılıyor bazen de katılmıyordu. Katıldığında da Adıge(Çerkes) kimliğinden ziyade Abaza kimliğine vurgu yapıyordu. Neden Türkiye’deki Çerkes(Adıge)leri temsil için bir Abaza bu toplantıya gönderilmişti hiç bir zaman anlayamadım yaa...(4)
Daha sonra düzenlenenlerine ise hiç katılmamıştı. Neden katılmadığı hakkında da ne yazık ki hiçbirimizin bilgisi yok. Parasızlıktan, ilgisizlikten veya tamamen başka bir sebepten olabilir. Bilmiyoruz. Bu konuda bir bilgiye sahip değiliz. Kaffed bu konu ile ilgili bir açıklama veya bu konuya bakış açısı ile alakalı bir bilgi, sunum vs. yapmaktan imtina ediyor.
Kısaca söz konusu kanundan Türkiye’de yaşayan Çerkes(Adıge)lerin faydalanması da Kaffed’in, derneklerin çalışmasına bağlı. Bu ise ne yazık ki zor gözüküyor.
Kaffed’in genel tavır olarak benimsediği Kafkasya’ya karışmama politikası bu kanundan faydalanan bir program yapmaları için Çerkes Cumhuriyetlerinden talepkar olmasını imkansız kılıyor.
Kanunun Türkiye’den ayrılmak istemeyen hemşerileri için taahhüt ettiği yardımlardan faydalanması için…. Aman, bu daha zor… Yaaa Türkiye’de bölücü damgası yenilirse….Yaa Türkiye’nin içişlerine Rus parmağı sokuyorlar denilirse.....
Kaffed tüm bu çekincelerini aşıp bu yapılanma içerisinde yer almalı mıdır? Elbette ki yer almalıdır.
Bu yer almanın, hem vatandaki hem diasporadaki yaşama etkileri şu an için diasporadaki Çerkes(Adıge)ler için de önemlidir. ‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ içerisinde yer alan bir Çerkes(Adıge) yapısı tüm istek ve çalışmalarımızda Rusya Federasyonu ile direk ilişkide olmak, muhatap olmak demektir.
Fakat ne yazık ki Kaffed’in ‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılması günümüzde kendisini tanımlama şekli ile bile tezat teşkil etmekte. Kaffed’in kendisini Çerkes(Adıge) STK’sı olarak Türkiye tarafından kanuni olarak herhangi bir şekilde belgeletmiş değildir. Nasıl belgeletsin ki? Buna kendisi bile inanmadığını söylerken.
‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılmak için gereken belgeler arasında katılmak isteyen organizasyonun bulunduğu ülkede resmi olarak kayıtlandığı şekli gösteren evrakta var. Peki Kaffed Türkiye’de resmen, evraksal olarak bir Çerkes yapılanması mı, bunu kanıtlayan bir belge ile bu yapılanma içerisine girebilir mi?.....
Sadece bu kadarla da bitmiyor, istenen kriterler içerisinde en az iki yıllık bir süreden beri çalışması da gerekli görülüyor. Yani kısaca Kaffed bu gün bile kendisini Çerkes(Adıge) yapılandırmasına çevirse bile iki yıl daha beklememiz gerekecek.
Peki en önemli hususlardan birisi olan Kaffed’in kendini Çerkes(Adıge) yapılanmasına çevirme niyeti var mı?
İşte bu aşamada biz Çerkes yurtseverlerine büyük görev düşüyor. Derneklerimizin Çerkes(Adıge)leştirilmesi, ulusallaştırılmasında dernek yöneticilerini zorlamak, bu konuda onları bilgilendirmek, her şeye rağmen kabul etmeyenlerini değiştirmek.
Çerkesya Yurtseverlerinin bu kanundan mümkün olan her türlü şekilde faydalanılması için kurumlarımızı zorlayacaklarına ve bu konunun takipçisi olacaklarına inanıyorum. Benzeri Çerkes(Adıge) ulusunun sorunlarının çözümü için faydası olan her türlü çalışmayı yapmak üzere kurumlarımızın yönlendirilmesinde etkin olacaklarına, bu konuda çabalayacaklarına inancım sonsuz.
Dipnotlar:
(1) Söz konusu kanuna Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı sitesinde http://www.mid.ru/ns-dgpch.nsf/215bdcc9 ... enDocument linkinden ulaşabilirsiniz. Daha önceki kanun üzerinde yapılan değişikliklerle günümüzde yürürlüğe giren halini ise http://www.materik.ru/rubric/detail.php?ID=10390 linkinde bulabilirsiniz
(2) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://cherkessia.net/news_detail.php?id=3317
(3) ‘Uluslarası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ resmi sitesi; katılımcı organizasyonlar hakkında bilgi ve organizasyona katılım formlarınında yer aldığı aydınlatıcı siteye http://msrs.ru/about/members/ linkinden ulaşmanız mümkün.
(4) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://www.kafkasfederasyonu.org/haber/ ... ferans.htm
(5) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://cherkessia.net/news_detail.php?id=3635
(6) ‘Uluslarası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılmak için gereken belgeler için bknz. http://msrs.ru/about/entry/
Rusya Federasyonu hemşerileri kanunu. Hep hemşerileri diyoruz ama aslında kullanılan kelimenin Türkçede tam karşılığı yok. Belki de var ama ben bilmiyorum.
Kelime (соотечественник) Türkçeye anlam itibari ile ‘aynı ülkeden olanlar- aynı ülke kökenliler’ gibi bir anlam içerecek şekilde yeni yasadaki tanımı ile çevrilebilir.
Artık, Rusya dışında yaşayan tarihi köken-vatan itibariyle günümüz RF sınırları içerisinde bulunan halklara mensup bir ataya sahip herkes RF hemşerisi sayılıyor (1).
Rusya Federasyonunun çıkarttığı bu yasa, hemşerilerinin Rusya dışındakilerinin, haklarını da gözetmeye yönelik maddeler içeriyor. Yeni yasaya göre, bu yardım; dil, kültür, gelenek vb. konularda yapılacak.
Rusya Federasyonu vatandaşı olmak isteyenlere kolaylıklar sağlanılacak. Hemşerileri getirmek isteyen bölge, cumhuriyet, eyalet ve benzerlerine federasyon bütçesinden yardım edilerek geleceklerin barınma, iş uyum sorunları çözülecek.
Evet buraya kadar olan kısım çok güzel gözüküyor, bu kısmı önümüzdeki yıllar boyunca pek çok defa duyacağız, Çerkeslerin tüm yukarıda sağlanan imkanlara rağmen neden vatanlarına dönmediklerinin, bu imkanlara rağmen neden yurt dışında kalıp vatana geri dönmek istemeyenlerinin sorunları üzerinde çalışılmadığını defalarca duyacağız. Bardağın dolu hem de dopdolu tarafı…
Pesimist bir açıdan bakmayayım, olumlu yönlerini göreyim, göstereyim diye uğraşıyorum ama, işte bu ama ve sonrası olmazsa her şey iyi...
Bu kanunun getirdiklerinden faydalanabilmemiz için özellikle Kafkasya’da, cumhuriyetlerimizin ve tarihi vatanımız üzerinde kurulmuş eyaletlerin bu programa katılmaları gerekiyor. Yurtdışından hemşerilerini, ülkedaşlarını getirmek istediklerini bildirmeleri gerekiyor. Bir çalışma programı hazırlamaları, bir bütçe ayırmaları gerekiyor. Federal bütçe, yapılacak çalışmalara belli oranlarda katkı sağlıyor. Fakat en önemli olan kısmı yerel yönetimlerin istemeleri.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’ni ele alacak olursak, bu yasayı ilgilendiren programa katılmayacaklarını resmi olarak yurtdışından gelen soydaşlarına bile bildirmişlerdi (2). Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin ekonomik olarak, işçi vs için, diasporadan gelecek insanlara henüz ihtiyacı olmadığı için bu programa katılmayacakmış. Yani son altı ayda KBC’nde işçi açığı ortaya çıkmadı ise bu kanundan bu bölgede faydalanılmayacak.
Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’nin diasporadan Çerkes getirmek için bu kanundan faydalanarak bir program hazırlamasını beklemek ise günümüzde hayal. KÇC bırakın diasporadan Çerkes (Adıge) getirmeyi, kendi sınırları içerisinde yaşayan Çerkes (Adıge)lerin bile günümüzde ayrılmak istedikleri bir yapıya sahip.
Krasnodar ve Stavropol eyaletlerinin ise bu konuda ne kadar çalışacakları, çalışmak istedikleri ise hepinizin malumu. Mesela Krasnodar eyaletinde yaşayan Çerkeslerin (Adıgelerin Şapsığ boyuna mensup olanları) RF kanunlarınca az nüfusa sahip halklardan sayılmasına rağmen, eyalet tarafından bu statünün gereklerinin yerine getirilmemesi bile bu konuda çalışmayacaklarının bir kanıtı gibi önümüzde duruyor.
Adıge Cumhuriyeti, bilemiyorum. Bu konu ve kanunla alakalı çalışmaları yapmak üzere adeta bakanlıkmışcasına lanse edilen bir komiteye sahip. Fakat yine de bilmiyorum. Bekleyelim görelim, umudumuz bu konuda olsun, hiç olmazsa. Mesela atıyorum bir on aile bir yüz aileyi kapsayan onların ev, iş, uyum, evrak problemlerini çözecek bir program oluşturulsa... Ardından...
İşin birde diaspora ayağı var... Orası beni daha da düşündürüyor. Özellikle Türkiye ayağı...
Kaffed, ahh! Kaffed ahh!..
RF dışında yaşayan RF hemşehrilerinin kurdukları STK’ların oluşturduğu bir konsey var. Resmi olarak bir devlet organı değil. RF’nun başka bir ülkede böylesi işlevleri yerine getirecek kendisine bağlı bir devlet organı, yapı oluşturması sanıyorum uluslararası kanun ve temayüllere uygun bir şey değil. İşte sözünü kettiğim bu konsey bu yüzden var(3).
Söz konusu konseye şimdilik hiçbir Çerkes (Adıge) diaspora STK’sı katılmamıştı. Bunda hemşeri tanımı içerisinde Çerkes(Adıge)lerin yer almaması geliyordu. Buna rağmen bu konsey ve konseyin çalışmalarına zaman zaman diaspora Adıgeleri temsilcileri de katılıyordu.
Ne yazık ki Kaffed bu konuda da her zaman olduğu gibi enteresan bir yol izlemeyi kendine uygun görmüş olmalıydı ki bazen bu toplantılara katılıyor bazen de katılmıyordu. Katıldığında da Adıge(Çerkes) kimliğinden ziyade Abaza kimliğine vurgu yapıyordu. Neden Türkiye’deki Çerkes(Adıge)leri temsil için bir Abaza bu toplantıya gönderilmişti hiç bir zaman anlayamadım yaa...(4)
Daha sonra düzenlenenlerine ise hiç katılmamıştı. Neden katılmadığı hakkında da ne yazık ki hiçbirimizin bilgisi yok. Parasızlıktan, ilgisizlikten veya tamamen başka bir sebepten olabilir. Bilmiyoruz. Bu konuda bir bilgiye sahip değiliz. Kaffed bu konu ile ilgili bir açıklama veya bu konuya bakış açısı ile alakalı bir bilgi, sunum vs. yapmaktan imtina ediyor.
Kısaca söz konusu kanundan Türkiye’de yaşayan Çerkes(Adıge)lerin faydalanması da Kaffed’in, derneklerin çalışmasına bağlı. Bu ise ne yazık ki zor gözüküyor.
Kaffed’in genel tavır olarak benimsediği Kafkasya’ya karışmama politikası bu kanundan faydalanan bir program yapmaları için Çerkes Cumhuriyetlerinden talepkar olmasını imkansız kılıyor.
Kanunun Türkiye’den ayrılmak istemeyen hemşerileri için taahhüt ettiği yardımlardan faydalanması için…. Aman, bu daha zor… Yaaa Türkiye’de bölücü damgası yenilirse….Yaa Türkiye’nin içişlerine Rus parmağı sokuyorlar denilirse.....
Kaffed tüm bu çekincelerini aşıp bu yapılanma içerisinde yer almalı mıdır? Elbette ki yer almalıdır.
Bu yer almanın, hem vatandaki hem diasporadaki yaşama etkileri şu an için diasporadaki Çerkes(Adıge)ler için de önemlidir. ‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ içerisinde yer alan bir Çerkes(Adıge) yapısı tüm istek ve çalışmalarımızda Rusya Federasyonu ile direk ilişkide olmak, muhatap olmak demektir.
Fakat ne yazık ki Kaffed’in ‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılması günümüzde kendisini tanımlama şekli ile bile tezat teşkil etmekte. Kaffed’in kendisini Çerkes(Adıge) STK’sı olarak Türkiye tarafından kanuni olarak herhangi bir şekilde belgeletmiş değildir. Nasıl belgeletsin ki? Buna kendisi bile inanmadığını söylerken.
‘Uluslararası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılmak için gereken belgeler arasında katılmak isteyen organizasyonun bulunduğu ülkede resmi olarak kayıtlandığı şekli gösteren evrakta var. Peki Kaffed Türkiye’de resmen, evraksal olarak bir Çerkes yapılanması mı, bunu kanıtlayan bir belge ile bu yapılanma içerisine girebilir mi?.....
Sadece bu kadarla da bitmiyor, istenen kriterler içerisinde en az iki yıllık bir süreden beri çalışması da gerekli görülüyor. Yani kısaca Kaffed bu gün bile kendisini Çerkes(Adıge) yapılandırmasına çevirse bile iki yıl daha beklememiz gerekecek.
Peki en önemli hususlardan birisi olan Kaffed’in kendini Çerkes(Adıge) yapılanmasına çevirme niyeti var mı?
İşte bu aşamada biz Çerkes yurtseverlerine büyük görev düşüyor. Derneklerimizin Çerkes(Adıge)leştirilmesi, ulusallaştırılmasında dernek yöneticilerini zorlamak, bu konuda onları bilgilendirmek, her şeye rağmen kabul etmeyenlerini değiştirmek.
Çerkesya Yurtseverlerinin bu kanundan mümkün olan her türlü şekilde faydalanılması için kurumlarımızı zorlayacaklarına ve bu konunun takipçisi olacaklarına inanıyorum. Benzeri Çerkes(Adıge) ulusunun sorunlarının çözümü için faydası olan her türlü çalışmayı yapmak üzere kurumlarımızın yönlendirilmesinde etkin olacaklarına, bu konuda çabalayacaklarına inancım sonsuz.
Dipnotlar:
(1) Söz konusu kanuna Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı sitesinde http://www.mid.ru/ns-dgpch.nsf/215bdcc9 ... enDocument linkinden ulaşabilirsiniz. Daha önceki kanun üzerinde yapılan değişikliklerle günümüzde yürürlüğe giren halini ise http://www.materik.ru/rubric/detail.php?ID=10390 linkinde bulabilirsiniz
(2) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://cherkessia.net/news_detail.php?id=3317
(3) ‘Uluslarası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ resmi sitesi; katılımcı organizasyonlar hakkında bilgi ve organizasyona katılım formlarınında yer aldığı aydınlatıcı siteye http://msrs.ru/about/members/ linkinden ulaşmanız mümkün.
(4) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://www.kafkasfederasyonu.org/haber/ ... ferans.htm
(5) İlgili, ayrıntılı haber için bknz. http://cherkessia.net/news_detail.php?id=3635
(6) ‘Uluslarası Rusya Hemşehrileri Konseyi’ne katılmak için gereken belgeler için bknz. http://msrs.ru/about/entry/
Bu yazı toplam 3626 defa okundu.
Bu yazıya yorum eklenmemiştir.