Karakter boyutu :
Çetao İbrahim
150.YIL BOŞA MI GİDİYOR?
20 Nisan 2014 Pazar Saat 12:05
Çerkesler olarak belirgin özelliklerimizden biri de, elimize geçen fırsatların değerini bilmemek, bunlardan yararlanamamaktır. Ulus olarak kullanamadığımız tarihi fırsatları yazmaya kalkarsak bir kaç A-4 sayfası doldurabiliriz. Çerkes sürgün ve soykırımının 150 nci yılı da kaçırılan tarihi fırsatların en son halkası olacağa benziyor. Oysa bizim gibi vatanını ve özgürlüğünü savunmak amacıyla yürüttüğü mücadele sonucunda soykırım ve sürgüne uğrayarak, dünyanın dört bir tarafına dağıtılanbir halkın sorunlarını kamuoyuna anlatabilmesi için 150 nci yıl önemli bir fırsattı.
Bu önemli tarihi yıldönümü nedeniyle Adığe Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu bir dizi etkinlik planlamış. Buna göre Mayıs ayı boyunca gerek başkent Mıyekuape'de ve gerekse cumhuriyete bağlı diğer kent ve ilcelerde, orta dereceli ve yüksek okullarda, müze ve kütüphanelerde yapılacak 52 etkinlik mevcut. Bunların arasında yas mitingleri, yas geceleri, resim ve el sanatları sergileri, kompozisyon yarışmaları, bilimsel konferanslar, yuvarlak masa toplantıları, film ve video gösterileri, kitap sergileri, okullarda özel ders saatleri, basın yayın organlarında yer alacak yazı ve programlar vb.bir çok etkinlik yer alıyor.
Bu etkinlikler dostlar alışverişte görsün anlayışıyla yasak savmak için yapılmazsa programın olumlu olduğunu söyleyebiliriz. Çerkesya'nın Rusya ile “birleşmesi” veya İkinci Dünya Savaşı yıldönümlerinde yapılan etkinliklerle kıyaslandığında ise devede kulak kaldığını söylemek gerekiyor. Olayın adının resmi görüşe uygun “Kafkas savaşları”konmuş olması da etkinlikleri amacından saptırabilecek bir etken.
Bir de dünyada en çok Çerkes barındıran ülke olarak kabul ettiğimiz Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları nın neler yaptıklarına bakalım. Burada sürgünün 125. yılı etkinliklerinin de o günün şartlarına göre başarılı bir şekilde Türkiyede yapıldığını da hatırlayalım. 125. yıla göre imkanların çok daha iyi olduğu günümüzde yapılacak etkinliklerin 125. yılın birkaç misli büyüklükte olması gerekirken yılın ilk üç ayını bitirdiğimiz halde henüz ortada bir şey yok. Oysaki bu güne kadar sivil toplum kuruluşlarımızın planladıkları etkinliklerin dörtte birini görmüş olmalıydık. Görünen o ki derneklerimizin 150 nci yılda kullanabilecekleri birer atımlık barutları var onu da 21 mayıs vesilesiyle her biri kendi mahallesinde patlatıp 150 nci yıl dosyasını böylece kapatmış olacaklar.
1 ocak 2015'e geldiğimizde “yazık oldu, 150 nci yılı da boşa geçirdik” dememek umuduyla.
TUĞUJUKO KIZBEÇ ANITI
150 nci yılda hepimizi gururlandıracak bir çalışmadan sözetmek istiyorum. Bildiğimiz gibi, 19 ncu yüzyıl Rus Kafkas savaşlarında vatan savunmasında Çerkesya'da ismi ilk akla gelenlerden biri de Tuğujuko Kızbeç'tir. Kızbeç'in anıtının, Kuban nehri boyunca inşa edilmiş olan Rus kalelerine saldırmak için üs olarak kullandığı Afıpsıp köyü meydanında yapılması düşünülüyor. Anıtın yapılacağı alanda Adığe Otonom Bölgesinin kurucusu Hakurate Şıhançeri ile İkinci Dünya Savaşı kahramanlarının anıtları da bulunuyor.
Anıtın yapımı ile ilgili çalışmaları Adığe Cumhuriyeti eski bakanlarından, Kosova Çerkeslerinin anavatana getirilişlerine ön ayak olan, Tarih ve kültür varlıklarını koruma vakfı direktörü Çemişö Gazi yürütüyor.
Anıtın yapımında heykeltıraş Vladimir Jdanov ve Migran Arutuyunyan ile mimar Abdullah Bırsır görev alıyor.
Bronzdan yapılacak olan anıt yaklaşık 200 bin dolara mal olacak. Anıtta Kızbeç atı ile birlikte yer alacak. Böylece, 19 ncu yüzyılda vatan savunmasında yer alan ilk ulusal kahramanın anıtı ve bununla birlikte yine ilk defa Çerkes atının da heykeli yapılmış olacak. Aile bütçesinden yaptığı katkı ile yola çıkan Çemişö Gazi kendi deyimiyle “Adığeyim, ulusumun tarihine değer veriyorum, ulusumun daha uzun yıllar yaşamasını istiyorum” diyen herkesi anıtın yapımına katkı sağlamaya çağırıyor.
Bu önemli tarihi yıldönümü nedeniyle Adığe Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu bir dizi etkinlik planlamış. Buna göre Mayıs ayı boyunca gerek başkent Mıyekuape'de ve gerekse cumhuriyete bağlı diğer kent ve ilcelerde, orta dereceli ve yüksek okullarda, müze ve kütüphanelerde yapılacak 52 etkinlik mevcut. Bunların arasında yas mitingleri, yas geceleri, resim ve el sanatları sergileri, kompozisyon yarışmaları, bilimsel konferanslar, yuvarlak masa toplantıları, film ve video gösterileri, kitap sergileri, okullarda özel ders saatleri, basın yayın organlarında yer alacak yazı ve programlar vb.bir çok etkinlik yer alıyor.
Bu etkinlikler dostlar alışverişte görsün anlayışıyla yasak savmak için yapılmazsa programın olumlu olduğunu söyleyebiliriz. Çerkesya'nın Rusya ile “birleşmesi” veya İkinci Dünya Savaşı yıldönümlerinde yapılan etkinliklerle kıyaslandığında ise devede kulak kaldığını söylemek gerekiyor. Olayın adının resmi görüşe uygun “Kafkas savaşları”konmuş olması da etkinlikleri amacından saptırabilecek bir etken.
Bir de dünyada en çok Çerkes barındıran ülke olarak kabul ettiğimiz Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları nın neler yaptıklarına bakalım. Burada sürgünün 125. yılı etkinliklerinin de o günün şartlarına göre başarılı bir şekilde Türkiyede yapıldığını da hatırlayalım. 125. yıla göre imkanların çok daha iyi olduğu günümüzde yapılacak etkinliklerin 125. yılın birkaç misli büyüklükte olması gerekirken yılın ilk üç ayını bitirdiğimiz halde henüz ortada bir şey yok. Oysaki bu güne kadar sivil toplum kuruluşlarımızın planladıkları etkinliklerin dörtte birini görmüş olmalıydık. Görünen o ki derneklerimizin 150 nci yılda kullanabilecekleri birer atımlık barutları var onu da 21 mayıs vesilesiyle her biri kendi mahallesinde patlatıp 150 nci yıl dosyasını böylece kapatmış olacaklar.
1 ocak 2015'e geldiğimizde “yazık oldu, 150 nci yılı da boşa geçirdik” dememek umuduyla.
TUĞUJUKO KIZBEÇ ANITI
150 nci yılda hepimizi gururlandıracak bir çalışmadan sözetmek istiyorum. Bildiğimiz gibi, 19 ncu yüzyıl Rus Kafkas savaşlarında vatan savunmasında Çerkesya'da ismi ilk akla gelenlerden biri de Tuğujuko Kızbeç'tir. Kızbeç'in anıtının, Kuban nehri boyunca inşa edilmiş olan Rus kalelerine saldırmak için üs olarak kullandığı Afıpsıp köyü meydanında yapılması düşünülüyor. Anıtın yapılacağı alanda Adığe Otonom Bölgesinin kurucusu Hakurate Şıhançeri ile İkinci Dünya Savaşı kahramanlarının anıtları da bulunuyor.
Anıtın yapımı ile ilgili çalışmaları Adığe Cumhuriyeti eski bakanlarından, Kosova Çerkeslerinin anavatana getirilişlerine ön ayak olan, Tarih ve kültür varlıklarını koruma vakfı direktörü Çemişö Gazi yürütüyor.
Anıtın yapımında heykeltıraş Vladimir Jdanov ve Migran Arutuyunyan ile mimar Abdullah Bırsır görev alıyor.
Bronzdan yapılacak olan anıt yaklaşık 200 bin dolara mal olacak. Anıtta Kızbeç atı ile birlikte yer alacak. Böylece, 19 ncu yüzyılda vatan savunmasında yer alan ilk ulusal kahramanın anıtı ve bununla birlikte yine ilk defa Çerkes atının da heykeli yapılmış olacak. Aile bütçesinden yaptığı katkı ile yola çıkan Çemişö Gazi kendi deyimiyle “Adığeyim, ulusumun tarihine değer veriyorum, ulusumun daha uzun yıllar yaşamasını istiyorum” diyen herkesi anıtın yapımına katkı sağlamaya çağırıyor.
Bu yazı toplam 4112 defa okundu.
irfan koşak
21 mayıs anma programı
20 Nisan 2014 Pazar Saat 16:51