Herkes gerçekleri biliyor. Sadece dile getirilmesi gerekiyor. Bu yazı malumu ilan ediyor.
HASAR TESBİTİ
1. “Tek Çerkesya tahayyülü” tepki ve özlemlerimizin toplamından doğan bir kurgu.
2. Çerkes Sorunu’nun standart bir tanımı yok. Anayurtta ve Türkiye’de, hatta anayurttaki cumhuriyetler arasında algı farklılaşıyor.
3. Çerkes Sorunu Adigey’de cumhuriyet statüsünün korunmasıyla özdeş. Çerkes Sürgünü ve Soykırımıyla Krasnodar Kray’a bağlanma girişimi arasında sebep-sonuç ilişkisi var.
4. Karaçay-Çerkes’te sorun mülki (topraksal) veçheye bürünüyor. “Tek Çerkesya” tezi burada doğdu, ne var ki içi doldurulamadı.
5. Çerkes halkının en güçlü olduğu cumhuriyette ufuklar Kabardeycilik ve Balkar düşmanlığıyla sınırlı. Oysa çeyrek asır önce Çerkes ulusal hareketi Kabardey-Balkar’da doğmuştu.
6. “Tek Çerkesya” tezi Türkiye’de ilgi görüyor ama burada da bir yol haritası yok. Çerkesya Projesi iyi tanımlanmış bir amaç olmaktan ziyade Çerkes halkını diğerlerinden ayrıştırmaya yarayan bir araç.
7. Çerkes hareketi hiçbir yerde iktidarda değil. Egemenler zaman zaman içini boşaltıyor, çarpıtıyor, ipotek altına alıyor.
8. Adigey versiyonu Çerkes Sorunu tanımları içinde gerçeğe en yakın olanı. Çerkes Sorunu baştan beri dönüş sorunudur.
9. Çerkes halkı tek çatı altında yaşamıyor. Geçmişte de yaşamamış. Yani Bolşevikler tarafından yıkılmış ve günümüzde ihyası için mücadele edilecek bir yasallık yok.
10. Bugün Çerkesya denen bir ülke yok. Sadece Çerkes halkının yapay kimliklerle yaşadığı cumhuriyetler var.
11. Devletleşememenin ürünlerinden biri siyasetsizlik. Bilhassa her türlü totaliter düşünceyi mahkum eden liberal geleneğin yokluğu ciddi bir eksiklik.
Çerkes halkı “organik” bir siyasi geleneğe sahip olmadığı için Soğuk Savaş’ta kendine yabancılaştı. Bugün de “bağımsız” Abhazya birçok Çerkes’in gözlerini kamaştırıyor.
12. Adigey diasporasının dağınıklığı ve “sistem” tarafından temsil edilmemesi rastlantı değil. Adigey diasporası örgütlenirse dönüş talebi de güçlenecek.
“Sistem” bu meydan okumayı tolere edemez. Statükonun yaşaması Adigey diasporasının böyle kalmasına bağlı.
ÜÇ ÖNERİ
1. Adigey diasporasının kendi içinden çıkacak temsilciler tarafından yönetilmesi şarttır.
2. Kurulacak sistem-dışı Çerkes diaspora örgütünün iki bileşenli (Adigey ve Kabardey) olması faydalıdır.
3. Hak mücadelesinin ilk aşaması dönüş hakkının kazanılması, ikinci aşaması “ülke tahayyülü”nün toplumsallaşması, üçüncü aşaması –iç ve dış konjonktür uygun olursa- cumhuriyet talebinin gündeme getirilmesidir.
SON SÖZ
Eğer hala “Çerkesya Olacak” diyorsanız yuvaya hoş geldiniz
Sayın Erdo,
Dönüş izni meslesi geniş boyutlu ve önemli bir mesele. Soykırımı tanıma ve ad iadesini de içerir. Bunlar olmadan olmaz. Cherkessia adı 1864'ten beri yok. Novorossia (Yeni Rusya) adı var.
Şimdiki Adıgey, Karaçay-Çerkes, Krasnodar Kray,vs birimler bu tanım içinde oluşmuş. Bu birimlerin bulunuyor olması Cherkessia adının yerine geçmez. Şimdi de Ukrayna'ya yönelik Novorossia kavramı kullanılıyor. Bu yayılma politikası. 1992-2002 arasında olduğunu söylediğiniz şey anlattıklarım içinde var. Tarihçi Hamid Neğuç'un şu an yayındaki mesajını dikkatli okumanızı öneririm.
1992-2002 yılları arası uygulama Federasyonun bütünü için geçerliydi. Yerel yönetimler oturma izni veriyorlardı (şimdi de veriyorlar). Buna ilave olarak cumhuriyetler isteklinin dilekçesini Moskova'ya gönderiyor, ilgilinin RF yurttaşlığına kabulünü istiyorlardı. Bu son yetki ve cumhuriyet yurttaşlığı
Federasyon Sözleşmesinde yapılan değişiklikle kaldırıldı.
Dönüş birçok sorunun çözümünü beraberinde içeren bir sorun. Dönebilirsin denmekle de olacak şey değil. Önce Çerkesya adı iade edilmeli, Novorossia (Yeni Rusya) tanımı kaldırılmalı, çifte vetandaşlık tanınmalı. Bunların hiçbiri Rus tarafınca sözkonusu bile edilmiyor. Ona göre. Saygılar.
Yazdığınız 5. maddeden Kaberdey'in yoğun çerkes popülasyonuna oranla siyasi insiyatif alamıyor olmasını anlıyorum. ve katılıyorum.
04 Nisan 2015 Cumartesi Saat 18:15SAYIN ERDO HEMEN HER ZAMAN YAPTIGI GIBI BU YAZININ ALTINDA DA "NEGATIF UST AKIL" OLARAK SESINI DUYURDU.
SAYIN ERDO, LIBERALIZM ILE KAPITALIZMI BIRBIRINE KARISTIRIYOR OLMALI. EVET IKISI DE AYNI SURECIN URUNU DAHA DOGRUSU BILESENI AMA AYNI KAVRAMLAR DEĞILLER.
SOYLE ORNEKLEYELIM: PUTIN EN NIHAYETINDE BIR INSANDIR FAKAT KAVRAM OLARAK INSANLIK (MEDENIYET, HUMANIZM YA DA CIVILISATION) PUTIN IN BIFIIL INSAN OLMASINDAN COK DAHA FARKLI OLGUDUR. IKISI BIR BIRINE DENK DEGILDIR.
VEYA DEMOKRASI. HERHANGI BIR IDEOLOJININ TARAFTARLIGINI YAPAN BIR PARTIYE OY VEREN KISI DEMOKRAT OLABILIR MI? DEMOKRATIK OLAN ULKENIN SIYASAL SISTEMIDIR, KISILERI DEGIL. DEMOKRASININ SAVUNUCUSU OLMAK KISIYI DEMOKRAT YAPMAYA YETMEZ. KALDI KI DEMOKRASI TARAFTARI BIR KISI ILLA KI BURJUVA DEMOKRASISINI SAVUNMAK ZORUNDA DEGILDIR, BELKI DE SOSYAL DEMOKRATTIR.
BENZER BIR ONERME LAIKLIK KAVRAMI ICINDE GECERLIDIR. KISI LAIK OLMAZ, YONETIM SISTEMI LAIK OLUR. SISTEMIN LAIK OLMASINI SAVUNMAK KISININ DEIST OLMASINI DA GEREKTIRMEZ.
BATI AVRUPADA;COGRAFI KESIFLERDEN BASLAYARAK, SANAYI DEVRIMINI, MERKANTALIZMI, DEVLETI, ULUSU, EKONOMIYI, HUKUKU HATTA DINI BILE GERI DONULEMEZ BIR SEKILDE ICICE GECMIS DNA SARMALI GIBI BIR ARADA YARATAN SURECIN ADI MODERNIZM. KAPITALIZM BUNUN IKTISADI AYAGI.
LIBERALIZM ISE TOPLUMSAL ALANI. HEM YENI DUNYANIN OLMAZSA OLMAZI TURU BIR DNA SIFRESI AYNI ZAMANDA DA MODERNIZMIN BIR URUNU.
MODERNIZMIN TARIHIN BIR KESITINDE YENIDEN TEKRAR EDILMESI MUMKUN DEGILDIR. O BATI AVRUPAYA OZGU TARIHSEL BIR DENEYIM OLARAK KALACAKTIR AMA ETKILERI BUGUN OLDUGU GIBI YARINDA SURECEKTIR.
SAYIN ERDO, TAM DA BIZIM BIR SEY OLMAMIZI ISTEMEYENLERIN UZUN SUREDIR GIZLI ACIK DEGISIK SEKILLERDE CERKESLERIN BILINCINE ENJEKTE ETTIKLERI ZEHIRDEN YANI "BIZDEN BIRSEY OLMAZ" DISKURUNU TEKRAR ETMEKTEN BASKA BIRSEY SOYLEMIYOR.
SAYIN ERDO NUN MOTTOSU KISACA: BIZDEN HIC BIRSEY OLMAZ HAYDI DAGILIN BEYLER....!
MERAK ETMEYIN SAYIN ERDO, EN NIHAYETINDE CERKESYAYI KURACAK OLAN ELBETTE SIYASET VE IKTISADI CIKAR CEVLERIDIR BUNU BILIYORUZ. CERKESLERIN HALKI ICIN SIYASET YAPABILECEK BILGILI INSANLARI VAR OLDUGU GIBI CERKESYADA URETIM YAPACAK EKONOMIK ELITLERI DE VAR.
ASMAMIZ GEREKEN BIRINCI SORUN ZIHNIYET SORUNU. TIPKI SIZDE OLDUGU GIBI. ZIHNIYETIN DONSUMU DE FIKIRLERIN ILERLEMESIYLE MUMKUN. ZIHNIYETIN GORUNUR OLMASININ BIR BOYUTU DA: SIZIN "TUTMADI" DIYEREK KUCUMSEDIGINIZ BOL BAYRAKLI YURUYUSLERLE OLUR. BIR KAC SENE ONCE 21 MAYIS YURUYUSUNDE SIZDE TUTMUSTUNUZ BIR UCUNDAN. BELKI O ZAMAN INANIYORDUNUZ KIMBILIR.
YANI "UST AKIL" OLARAK SIZIN KUCUMSEDIGINIZ GIBI BU MILLET SADECE KOYLU VE ISCIDEN IBARET DEGILDIR.
IKINCI BOLUMDE KURESEL GUCLERLE ISBIRLIGINDEN BAHSETMISINIZ, MAMAFIH BUNU YAPABILMEK ICIN BILE "BIR SEY" OLMAK LAZIMDIR. KLAVYE BASINDA OTURARAK BIRSEY OLUNAMIYOR MAALESEF. GLOBAL GUCLERLE IS BIRLIGI ICIN ONCE GLOBAL BIR KIMLIK SAHIBI OLMAK GEREKIYOR, YANI TRIBUNLERDEN INEREK START CIZGISINDE YERIMIZI ALMAMIZ LAZIM. CERKES=ADIGE VE CHERKESSIA BU ISE YARAR.
BURDAN SONRASINDA ISE TEKRAR BASA DONMEK GEREKIYOR: BIRSEY OLMAK ICINSE HAREKETE GECMIS OLMAK LAZIMDIR YANI: ZIHNIYETIN DONUSUMU, BOL BAYRAKLI YURUYUSLER, MOBILIZASYON....BILGI+HAREKET=DONUSUM... RUS DEVLETININ CERKES SORUNU KARSISINDA LEHTE GERILETILMESI BIR YANA, HENUZ TASERONU HALE GETIRDIGI DCB VE UZANTILARINI ASMAK ICIN VERILEN MUCADELEDE DAHA NET BIR BASARI SAGLANABILMIS DEGIL. KALDI KI GLOBAL GUCLERLE ISBIRLIGI YAPILABILSIN. YOL OLDUKCA UZUN VE MESAKKATLI.
SAYIN ERDO HICBIRSEYI DEGISTIRMEDEN HERSEYI IYILESTIRMEK GIBI BIR AHMAKLIGA HAPSOLMAYA GEREK YOK. MUCADELE ETMEDEN HIC BIRSEY DUZELMEZ. DUZELMESI ICINSE AZAR AZARDA OLSA BIR YERLERDEN BASLAMAK GEREKIR. ASLINDA SIZIN ANLAMADIGINIZ SEY CHERKESYA FIKRI BIR BASLANGICTIR, SON DEGIL.
UST AKIL OLARAK SUNDUGUNUZ BILGINIZ KENDINIZI IFADE ETME ISINE PEKALA YARAYABILIR BELKI: ANCAK BU YAZIYI VE YAZARI MAHKUM ETMEYE KESINLIKLE YETMEZ.
USTALARIN DILINDEN SOYLEMEK GEREKIRSE: HUKMU HAKIMLERE BIRAKMAK TARTISMADA HAK SAHIBI YAPAR, HUKMUN BILE TARTISILMASI ISE DEMOKRASIDIR. M.A.KILICBAY
SAYGILAR.