Polonya artık Avrupa’nın uslu çocuğu değil.

Dönüşümün temelindeki dip dalgayı siyasete ağırlığını koymaya başlayan genç kuşak oluşturuyor. 

Genç Polonyalılar ebeveynlerinden farklılar. Avrupa’yı – ve elbette dünyayı – özgürce geziyorlar. 

Ülkelerini mukayese ediyorlar. Sahip olmadıkları nimetleri istiyorlar. Kendilerini herkes kadar Avrupalı görüyorlar. 

Suriyeli mültecilerin kabul edilmesine sıcak bakmıyorlar. “Berlin ve Brüksel bizi yönetmesin” diyorlar. 

Bununla birlikte Polonyalılar Avrupa Birliği üyeliğini destekliyorlar. 

İktidardaki Kanun ve Adalet Partisi Fransız Ulusal Cephe veya Macar Jobbik partilerine benzemiyor. Onlar gibi Avro-kuşkucu değil.

***

Yeni Polonya’nın dış politika kodlarını Rusya’nın saldırganlığına ve Kuzey Akım-2 projesine verdiği tepkiler üzerinden okumak mümkün. 

Varşova NATO’nun genişleme sürecinde Rusya’ya verilmiş olan “Doğu Avrupa ülkelerine asker konuşlandırmama” sözünün güvenlik zaafı yarattığını düşünüyor.

Polonya AB ve NATO’nun çeperinde kaldığına inanıyor. Her iki örgüt içinde daha etkili olmak istiyor. En azından Doğu politikaları üzerinde belirleyici olmayı amaçlıyor.

Bu konuda atmak istediği ilk adım Vişegrad Dörtlüsünü canlandırmak. Bölgesel çıkarlar için kulis yapan bir baskı grubuna dönüştürmeyi hedefliyor. 

Kuzey Akım-2 projesi Ukrayna’yı transit ülke olarak devre bırakacağı ve Almanya’nın Rusya’ya stratejik bağımlılığını artıracağı gerekçesiyle rahatsızlık yaratıyor. 

Boru hattı Berlin-Moskova ikilisinin Varşova’nın “arkasından iş çevirmesinin” son örneği olarak görülüyor.

***

Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda Pilsudski’nin mirasına dönüş sinyalleri veriyor. 

Intermarium (“denizler-arası”) projesi yirminci yüzyılın başında gündeme geldiğinde Baltık-Karadeniz berzahındaki devletlerin federasyon veya konfederasyon halinde örgütlenmeleri planlanıyordu. 

Proje bugün Moskova tehdidi karşısında dayanışma ihtiyacı duyan ülkelerin kuracağı gönüllüler koalisyonu biçimini alabilir.

Koalisyon İskandinavya ve Baltık havzasından başlayarak Orta ve Doğu Avrupa-Balkanlar hattı üzerinden Güney Kafkasya’ya uzanabilir.

Üye ülkeler yaptırımlar örgütleyebilir; Birleşmiş Milletler ve Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası platformlarda işbirliği yapabilirler.

Gönüllüler koalisyonunun temeli 2008 Savaşında Polonya, Ukrayna ve Baltık liderlerinin Tiflis’e yaptıkları destek ziyareti sırasında atılmıştı. 

***

2016 dünyası son 25 yılın dünyasından farklıdır. 

Bakalım Temmuz ayında Varşova’da yapılacak NATO Zirvesi yeni bir başlangıcın habercisi olacak mı? 

Avrupa yeni bir oluşuma gebe görünüyor. Doğum sancılarını en yoğun hisseden ülke de Polonya’dır.

Verdiği refleksleri değişimin erken sinyalleri gibi okumakta yarar var.