Özellikle Türkiyede ve diasporadaki Çerkesler her gün biraz daha yok olmakta, azalmakta.

Hepiniz farkındasınızdır. Böyle giderse, bir zaman sonra Türkiye'de falan çerkes adının anılmasını sağlayacak Çerkes kalmayacak gibi görünüyor.

Ama öyle bir Çerkes güzeli var ki, bin yıl - on bin yıl sonra bile Çerkes adını andıracak.

Eskiden menekşe gözlü Çerkes kız bebeklerine ya isim ya da takma isim olarak Denekuko ismi takılırdı. Köyünüzde Kuko, Denekuko adını-lakabını taşıyan bir nineyi hayal meyal gözlerinizin önüne getirdiniz mi?

Denekuko, ismi kısaltılmış olarak Kuko olarak da söylenirdi. ‘Ayrıca açık renkli saçları olan kızlara da Bjınkukodan dolayı da ‘kuko’ denirdi ya, o da başka bir mevzu.

Denekuko bir çiçek. Dünyaca tanınan, saksı yetiştiriciliği de yapılan bir çiçek.

Her ne kadar biz, özellikle Türkiyede yaşayan Çerkesler ondan habersizsek de bizim adımızı asırlar boyu o yaşatacak.

Çünkü dünya onu ‘Cyclamen circassicum - Çerkes Sıklameni’ olarak tanıyor. Dünyada en çok tanınan Çerkes güzeli Cyclamen Circassicum.

Uzunyaylalı, Düzce Mezçağlı veya ne bileyim Maykoplu, Nalçikli birisinin en tanınan Çerkes güzeli olduğunu sandıysanız yanıldınız.

Bu günlerde iki Çerkes güzeli Maykop'u, Nalçik'i çiçekleri ile güzelleştiriyor, хьэуцIацIэ (Kafkas Kardeleni - Galanthus Caucasicus) ve дэнэкуко (Cyclamen Circassicum - Çerkes Sıklameni)

Asimilasyon çok kötü bir şey ya...

Acaba Türkiye'de veya ne bileyim Maykop'da bu günlerde doğan kaç kız çocuğuna Denekuko adı takılacak, kaç kız çocuğu bebişim bebişim yerine ‘-A sikuko, A sikuko’ diye sevilecek...

Ne kadar acı.

Asimilasyon bu kadar kötü bir şeyse de bilmiyordum....

Atıyorum, bir üç yüz yıl sonra Türkiyede Çerkes adının anılmasına vesile olacak ne Uzunyaylalı ne de Düzceli Çerkes kalmaz ama bu çiçek, neticede bir ot olan bu çiçek eminim ki birilerinin evlerinde ihtimamla bakılarak Çerkes adının anılmasına vesile olacak..

Ot deyip geçmemeli vesselam...

Hawts'ats- Kafkas Kardeleni-Galanthus Caucasicus

Denekuko- Çerkes Sıklameni- Cyclamen Circassicum

***

Köyünde (Hevsas) Hawts'ats Adında Ninesi Olanlar

Mıyekuapede (Kafkas) kardelenleri (ХЬЭУЦIАЦIЭ) çiçek açtı..

Hemen hemen hepimiz köyde, akrabalarımızın arasında ismi, takma ismi Hevsas olan bir nineye sahibizdir...

Şimdilerde kimse kızına bu ismi takmasa da, dünyada bizim adımızla, bizimle alakalı olarak anılan bir kardelen türü var, hem de ninelerimize ad olmuş bir bitki...

İşte Mıyekuapede, bahçelerde, parklarda, ormanlık arazilerde onlar çiçeklendi...

Dünyada (biz artık kendimiz bilmez hale geldiysek de), bizimle birlikte anılan kardelenler (Galanthus Caucasicus) var....

Asimilasyon çok kötü bir şey ya....

Kızına 'Hewsas' adını takacak kadar, bu çiçeğin bizdenliğini ruhunda hisseden kaç kişi kalmıştır ki...

Türkiyede Hewsas (Kafkas Kardeleni - Galanthus Caucasicus) var mıdır ki...

Türkiye'de bu günlerde adı Hewsas olacak bir kız çocuğu dünyaya gelmişmidir, gelmemiştir, adı Kardelen olacak çıkar ama, Hewsas zor ihtimal, neyse Kardelen de bir çiçek ya, idare ederiz her halde....

Maykop'da da adı Hewsas olacak kız bu günlerde doğmamıştır, ama Jasmin çıkar herhalde, o da bir çiçek ya, idare ederiz...

Hawts'ats- Kafkas Kardeleni-Galanthus Caucasicus