22 Şubat 1802. Karakuban Adası yakınında Çerkesler Karadeniz’deki teknelerden içinde 400 pud barut bulanan birini yakaladılar. Çarpışma sırasında 2 subay ve 14 Kazak öldürüldü.
30 Mayıs 1802. Kazaklar bunu Çerkeslerin yanına bırakmadılar. Kazak Atamanı F. Bursak 6000 Kazakla birlikte Bıcıkopşı’nın dört köyünü bastı, Bıcıkopşı dahil 500 tutsak aldı, ayrıca hayvan sürülerini yağmaladı.
Vestnik Vladikavazkoyjeleznoy dorogi.
1 Ağustos 1803. Yekaterinodar’da (-şimdi Krasnodar-) ilk kez bir Rus okulun açıldı, okulda Kazak çocuklarına dini eğitim verilmeye (- Ortodoks Hıristiyan dini öğretilmeye-) başlandı.
Xrestomatiya istoriiKubani.
1803. Psıçetıko Irmağı sırtında, Psıçetıko zefes (Psıçetıko Toplantısı) adı altındaki bir halk toplantısında, 1791- 1796 yılları boyunca savaşlardaki Şapsığ kazanımları konusu ele alınıp görüşüldü, değerlendirildi.
Sbornik statey poistorii Adıgei.
1807. Vmar Bersey bir Abzah ailesinde dünyaya geldi. Bersey, 1917 devrimi öncesinde de Kafkasya’daki bilginlerden biri olarak kabul ediliyordu.
M. Krasnov.Procvetiteli Kavkaza.
1809. Kazak Atamanı Bursak Şapsığlara saldırdı, 18 köyü yok etti, bin kişi öldürdü, otluk alanları ve buğday tarlalarını ateşe verdi.
12 Ocak 1810. Çerkesler İvanovskaya ve Stebliyevkaya Kazak yerleşimlerini bastılar ve yağmaladılar. Olginsk Kalesin'de kale komutanı Albay Tikhovski ile 146 Kazak’ı öldürdüler. 40 Rus askerini de tutsak aldılar, Çerkerler de 500 kayıp verdiler (-Bu yerleşimler Kuban Irmağı sağ yakasında ve hâlen şimdiki Krasnodar kentinin batısındadır- hcy).
Vestnik Vladikavazkoyjeleznoy dorogi.
1811. Moldavya'daki Rus Ordusu Komutanı Mikhail İllarion'un oğlu Kutuzov, Osmanlı Sultanının “Anapa, Çerkesya ve Rion Irmağı yörelerini elden çıkarmaya niyetli olmadığını” yazıyor.
Vneşnyaya politikaRossii XIV v.
1812. Adıge asıllı A. Çeçenski, Borodino Savaşı'nda yiğitçe çarpışıyor, 4. dereceden Georgi (Aziz Corc) nişanı ile taltif ediliyor. A. Çeçenski bir tuğgeneral olarak 1834 yılında öldü (-Daha çok bilgi için bkz. “BorodinoS avaşı’”, Cherkessia.net, Tarih-).
Eylül 1812. Kazak Albay Denis Davidov’a bağlı A. Çeçenski komutasındaki gerilla (partizan) grubu Vyazm ile Yuhov arasında -Fransız Ordusuna ait- 100 arabayı ele geçiriyor ve 100 Fransız askerini öldürüyor, 68 askeri de tutsak alıyor.
M.G. Nersiyan. Oteçestvennaya voynı 1812 goda i narodı Kavkaza.
Adige mak, 25 Temmuz 2013.
Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız
