Valery Dzutsev, 14 Ekim 2014 

 

2014 yılında Kuzeybatı Kafkasya’daki siyasal tartışmalara Soçi Olimpiyatı ve Suriyeli Çerkes mültecilere ilişkin konular hakim oldu. Rusya-Ukrayna krizinin etkileri burada da hissedildi. Kiev ve Moskova arasındaki düşmanlık sebebiyle Çerkesler atalarına uygulanan “soykırımı” tanıması için  Ukrayna hükümetine başvurdular. Her zamanki gibi Moskova-yanlısı bazı Çerkesler Ukrayna’dan gelecek yardıma soğuk baktılar ama Çerkes halkının çoğu anayurt ve diasporada yaşayan Çerkes aktivistlerin Ukrayna’ya yaptıkları başvuruyu desteklediler. (politika09.com, 7 Ağustos)

 

 

Soçi’deki Kış Olimpiyatı’nın ilk günü olan 7 Şubat’ta örgüt bağları olmayan bir grup Çerkes Nalçik kentinde küçük bir protesto gösterisi yaptılar, ama eylemciler kısa sürede dağıtıldı. (natpressru.info, 7 Şubat) Güvenlik güçlerinin tanınmış Çerkes aktivistlerini gözaltına alması üzerine kendiliğinden oluşan gruplar sosyal medya üzerinden örgütlenerek sürpriz protesto gösterileri düzenlediler. (kavpolit.com, 7 Şubat)

 

Olimpiyat şampiyonu güreşçi Aslanbek Huştov (sağda) ve Kabardey-Balkar başı

Yuri Kokov Nalçik kentinde olimpik meşaleyi yakıyorlar. (Kaynak : AP)

 

 

Suç örgütleri ve ayaklanmayla mücadele uzmanı yüksek rütbeli bir polis olan Yuri Kokov Aralık 2013’de Kabardey-Balkar’ın başı Arsen Kanokov’un yerini aldı. Cumhuriyet parlamentosu Ekim 2014’de Kokov’un yeni görevini resmi olarak onayladı. Kokov öncülüne nazaran daha gözlerden uzak bir liderlik tarzı sergiliyor. Nalçik’teki yönetim değişikliği üzerine –Kuzey Kafkasya’da şiddetin yaşandığı diğer cumhuriyetlerde olduğu gibi- silahlı çatışmalar azaldı. Buna bakarak Kuzey Kafkasya’daki çatışmaların siyasal nitelikli olduğunu ve yönetimlerin yeniden seçimler yoluyla belirlenmesi halinde isyancıların dışlanmış kesimler nazarında çekiciliğini kaybedeceğini söyleyebiliriz. Kabardey-Balkar’da çatışmaların hız kesmesine rağmen ne ayaklanmacılarınne de polisin şiddeti sona erdi.

 

 

1 Ağustos’ta Kabardey-Balkarlı tanınmış gazeteci Timur Kuaşev Nalçik’in dış semtlerinde ölü bulundu. 26 yaşındaki gazeteci ılımlı siyasal görüşleri ve Müslüman gençler tarafından sevilmesiyle tanınıyordu. Kuaşev aynı zamanda Kremlin-yanlısı gazeteci Maksim Şevçenko’ya yakındı. (kavpolit.com, 8 Eylül) Kuaşev Rusya hükümeti içindeki farklı grupların bölge üzerindeki güç mücadelesi sonucunda öldürülmüş olabilir. Popüler genç Müslümanların yok edilmesinin bir başka örneğinde Kuzey Osetya müftü yardımcısı ve Vladikafkas camisi imamı 32 yaşındaki Resul Gamzatov 16 Ağustos’ta öldürüldü. (Kavkazsky Uzel, 18 Ağustos) 

 

 

Kuzey Kafkasya’da halkın siyasete katılımıyla siyasal istikrar arasındaki doğrudan ilişkiye rağmen Moskova bölgeyi kendisi yönetmek istiyor. Moskova’nın baskısıyla Kuzeybatı Kafkasya’daki tüm cumhuriyetler çıkardıkları yasalarla yöneticilerin seçimle belirlenmesi yerine Rusya devlet başkanı tarafından atanmasını kabul ettiler. Rusya hükümeti emperyal Rusya’nın ve Sovyetler Birliği’nin izinden giderek başlattığı bilgi savaşında Kuzey Kafkasyalılara ilişkin birbiriyle çelişen açıklamalar yaptı. Rusya propagandasının özü Kuzey Kafkasyalıların “seçimlere hazır olmadığı” idi. Moskova bir yandan da bizzat Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinin seçimleri istemediğini söyledi. Moskova’nın Kuzey Kafkasya’da yöneticileri atama konusunda ısrar ederken ve etnik Rus bölgelerin kendi yöneticilerini seçmelerine izin vermesi Kremlin’in Kuzey Kafkasya’daki seçim sürecini kontrol edemeyeceğini gösteriyor. Bunun anlamı Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinin etnik Rus bölgelerin bir çoğuna nazaran siyasal rekabete daha fazla hazır olduğudur.

 

 

2014 yılına gelindiğinde Rusya hükümeti Suriye’den cılız Çerkes mülteci akışını ustaca engellemişti. Moskova Kuzey Kafkasya’daki Çerkes nüfusu karşısına almak yerine Çerkes mültecilere vize vermemeye başladı, mültecilere yardım eden Çerkes örgütlerini kapattı ve anayurduna dönebilmiş 1.600 mültecinin hayatını olabildiğince zorlaştırdı. (circassianrepatriation.com, 14 Ekim’de erişildi) Bunlar yaşanırken Ukrayna’dan gelen etnik Rus sığınmacılar hükümetten ayrıcalıklı muamele gördü. Kuzey Kafkasya’daki her cumhuriyet Ukrayna’dan en az yüzlerce sığınmacı kabul etti ; gıda, barınak, sağlık hizmeti sağladılar ; hatta iş verdiler. Nüfusu 500.000’nin altında olan Adigey Ağustos başı itbariyle 2.000’den fazla sığınmacı kabul etmişti ve sığınmacılar gelmeye devam ediyordu. (rg.ru, 6 Ağustos) 

 

Suriyeli Çerkes mültecilerle Ukrayna’dan gelen Rus sığınmacılar arasındaki fark gözden kaçmıyordu. Bazı Çerkes aktivistler Rusya hükümetinin bu ayrımcı tavrına içerlemeye başladılar. Ukraynalı sığınmacıların kronik işsizlikle anılan Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerine yerleştirilmesi, Rusya hükümetinin giderek homojenleşen bu bölgede etnik dengeyi etnik Ruslar lehine bozacak bir toplumsal mühendislik projesi peşinde olduğu anlamına geliyor.

 

Çerkes siyasal aktivizmi Soçi Olimpiyatından sonra da canlılığını sürdürdü. Rusya-Ukrayna krizi Çerkeslerin komşu ülkelerden destek alma umutlarını artırıyor. Gürcistan’ın 2011 yılında “soykırımı” tanımasıyla Çerkesler Moskova’nın taleplerini ciddiye almaya başlayacağını ummuşlardı. Rusya hükümetinin problemin varlığını inkar etmesinin ardından Moskova ile Çerkes aktivistler arasında çekişme sürecek gibi görünüyor.

 

 

 

Çeviri : Dr. Ömer Aytek Kurmel 

 

Cherkessia.net, 16 Ekim 2014

 

 

****

 

 

 

Circassian Activists Seek Allies as Ukrainian Refugees Are Resettled in the Region—A Net Assessment of the Situation in the Northwest Caucasus Since the Start of 2014

 

Valery Dzutsev, October 14, 2014 

 

The Sochi Olympics and issues related to the refugees from Syria have dominated the political discourse in the Northwest Caucasus for most of this year. The surprising Russian-Ukrainian crisis has also had reverberations in this part of the Caucasus. Hostility between Kyiv and Moscow prompted the Circassians to seek the Ukrainian government’s recognition of the actions of the Russian Empire against the Circassians as “genocide.” As always, some pro-Moscow Circassians rejected help from Ukraine, but the majority of Circassians supported the appeal to the Ukrainian leadership signed by Circassian activists from the North Caucasus and the diaspora (politika09.com, August 7). 

 

On February 7, the first day of the Winter Olympics in Sochi, a group of unaffiliated Circassians staged a small public protest in Nalchik, Kabardino-Balkaria, but the protests were quickly suppressed (natpressru.info, February 7). The security services conducted surveillance of well-known Circassian activists, but this proved insufficient to observe the emergent self-established groups, which quickly organized via social media to stage surprise public protests (kavpolit.com, February 7). 

 

A police general with expertise in combatting organized crime and insurgency, Yuri Kokov, replaced the previous governor of Kabardino-Balkaria, Arsen Kanokov, in December 2013. Kokov was formally confirmed as the head of Kabardino-Balkaria by the parliament of Kabardino-Balkaria in October 2014. Kokov’s leadership style is far less public than his predecessor’s. The change in the republican government, as in the other violent republics of the North Caucasus, resulted in a decrease in insurgent activities. The pacifying effect of a fresh governor indicates that the conflict in the North Caucasus is political, and reintroducing direct elections in the region would make insurgent leaders far less appealing to the disenfranchised parts of the population. Insurgency-related violence did not dissipate in Kabardino-Balkaria completely, however, nor did the claims of abuse of power by the police disappear. 

On August 1, a well-known Kabardino-Balkarian journalist, Timur Kuashev, was found dead in the suburbs of Nalchik. The 26-year-old journalist was known for his moderate political views and a certain degree of popularity with Muslim youth. At the same time, Kuashev was close to Maksim Shevchenko, who is an earnestly pro-Kremlin journalist (kavpolit.com, September 8). The killing of Kuashev may have come as result of different factions of the Russian government competing for influence over policy issues in the region. In another possible case of young popular Muslims being eliminated, the deputy mufti of North Ossetia and the imam of Vladivkaz’s mosque, 32-year-old Rasul Gamzatov, was killed on August 16 (Kavkazsky Uzel, August 18). 

 

Despite the direct link between popular political representation and political stability in the North Caucasus, Moscow appears to be increasingly reverting to direct rule in the region. Under the pressure from Moscow, all the republics in the northwestern Caucasus one by one have adopted changes in their legislation to replace the direct election of governors with appointment by the Russian president. True to the traditions of imperial Russia and the Soviet Union, the contemporary Russian government has indulged in informational warfare, putting forward several mutually exclusive statements about the North Caucasians. The message of the Russian propaganda was that North Caucasians “are not ready for elections.” At the same time, Moscow pretended the North Caucasian republics themselves chose to reject direct elections for governors. In reality, Moscow’s insistence on appointing governors in the North Caucasus and allowing ethnic Russian regions to choose their governors indicated that Moscow could not reliably control the electoral processes in the North Caucasus. This essentially means that the North Caucasian republics are better equipped for a contested political process than many ethnic-Russian regions, where opposition has been all but eliminated and elections yield the results desired by the Kremlin. 

 

By the start of 2014, the Russian government had contained the small flow of Circassian refugees from Syria. Again, Moscow preferred to act quietly, and instead of openly antagonizing the Circassians in the North Caucasus, it stopped issuing visas to the Circassian refugees, shut down Circassian organizations and made the lives of the estimated 1,600 Circassian refugees from Syria extremely difficult (circassianrepatriation.com, accessed October 14). Meanwhile, ethnic Russian refugees from Ukraine have clearly received preferential treatment from the government. Each of the republics of the North Caucasus have accepted at least hundreds of refugees from Ukraine, providing them with food, shelter, healthcare and even jobs. Adygea, with a population of less than 500,000 people, has received over 2,000 refugees from Ukraine by the start of August and the refugees continued to arrive (rg.ru, August 6). 

 

Some Circassian activists have started grumbling about the Russian government’s biased treatment of Circassians from Syria, and the contrast between their situation and that of the Russians from Ukraine became glaring. Resettling Ukrainian refugees in North Caucasian republics known for their endemic unemployment suggests the Russian government may be carrying out a social engineering project that involves resettling as many ethnic Russians in the region as possible to try to change the ethnic balance in these territories, which are increasingly becoming the homogenized homelands of North Caucasian ethnic groups. 

 

Circassian political activism remained alive after the Sochi Olympics, and the Russian-Ukrainian crisis gives the Circassians hope that they will receive more support from neighboring countries. Georgian recognition of the Circassian “genocide” in 2011 gave a significant boost to the Circassians’ hopes that Moscow will start taking their demands seriously. The Russian government’s denial of the problem has done little to address Circassians’ concerns, so frictions between the central government and Circassian activists are likely to continue.