Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
KOBL BİLEVUSTEN-КОБЛ БИЛЪЭУСТЭН
20 Şubat 2015 Cuma Saat 22:11

Kobl Bilevusten 20 şubat 1897'de Hakurınhable köyünde doğdu.
 
Kendi köyündeki  üç yıllık okulu bitirince Temirgoyevsk'te bulunan Gimnazyumda okudu.Daha sonra Stavropol'da bulunan iki yıllık gimnazyumu 1918'de bitirdi.1920 yılında Krasnodar'da açılmış olan Üniversitenin edebiyat bölümüne girer.Burada okurken Adığe ülkesi ve Kuban yöresindeki  toplumsal politik olayların içinde yer alır.Dağlıların sorunlarıyla ilgili olarak kurulan bölümün çalışmalarına katılır.Önceleri Dağlı yürütme komitesinde,sonrada Adiğey yürütme komitesinde görev alır.
 
Eserlerini Adiğece ve Rusça yazmıştır. "Çerkeskaya Pravda","Adıgeyskaya Jizn","Adığe psevuç","Ğupçe-vuat","Kolhoz Bırak","Sovetskaya Adığeye" gazetelerinde(1925),ve"Adığe şhafit(1929)dergisinde şiirleri Adığece ve Rusça yayımlanmıştır.
 
Birkaç bölümden oluşan altı piyesi vardır.Bunlar: "Kunçuko ile Gül"," Mücadelenin Ateşinde","Coşkun Labe","İntikam","Hanehıko Kımçeriy" ,"Lermentov" dur.Tek bölümlük dört piyesi vardır.Bunlar:"Hastanede bir olay","Görev Tamamlandı","Arabulucu", "Şovcen Mos ve Şovcen Goşevunay" dır.
 
Kobl Bilevusten Adiğe edebiyat eleştirisinin başlangıcında yer alanlardandır."Şiirin sorunları" adlı makalesini 1934 yılında "Kolhoz Bırak" gazetesinin üç sayısında seri halde yayımlamıştır.Tiyatro ve Adığe edebiyatının sorunlarını ele alan makalelerini gazetelerde ve "Adığe edebiyatı derlemeleri" adlı kitapta(1924) yayınlamıştır.
 
Kobl Bilevusten'in piyesleri Adığece olarak 2007 yılında A.C.Sosyal Bilimler Araştırma Enstitüsü tarafından yayınlanmıştır.
 
25 Ağustos 1985 tarihinde yaşama veda etmiştir.
 

***


КОБЛ БИЛЪЭУСТЭН (КОБЛЕ БИТЛЮСТЕН ХAДЖИРЕТОВИЧ)
 
Кобл Билъэустэн Хьаджырэты ыкъор къуаджэу Хьакурынэхьаблэ мэзаем и 20-м 1897-рэ
илъэсым къыщыхъугъ.
 
Къуаджэм дэтыгъэ классищ еджап1эр къызеухым,станицэу темыргоевскэм (Щэгъумэ)дэтыгъэ гимназием к1эхьагъ.Ащ ыужым Ставропол дэт илъэсит1у гимназиер 1918-рэ илъэсым къиухыгъ.1920-рэ илъэсым Краснодар къыщызэ1уахыгъэ университетым иобщественнэ-литературнэ факультеты ч1ахьэ.Ащ щеджэзэ,общественнэ-политическэ щы1ак1эу Адыгэ ык1и пщызэ шъолъыр илъым чанэу хэлажэ.Къушъхьэч1эсхэм я 1офы пылъы секциеу зэхащагъэм и1офш1энхэм ахэлажъэ.Нэужым горскэ исполкомым,ащ ыужым хэку исполкомым ащылэжъагъ.
 
Урысыбзэк1и адыгабзэк1и тхэщтыгъ.Гъэзетхэу "Черкеская правда","Адыгейская жьизн","Адыгэ псэук1","Гъупчъэ-уат","Колхоз быракъ",сборникэу "Советская Адыгея"(1925),журналэу "Адыгэ Шъхьафит"(1929) зыфи1охэрэм иусэхэр адыгабзэк1и урысыбзэк1и къыхаутыгъэх.
 
Билъэустэн драматургическэ произведениехэр ытхыщтыгъэх.Идрамхэм ащыщхэр газетхэм  къащихиутыгъэх.Актыбэу зэхэтыхэу драматургическэ произведениеу 6 ытхыгъ.Ахэр:"Къунчукъорэ гюлрэ","В огне борьбы","Бурная лаба","Хьанэхыкъо къымчэрый","Месть","Лерментов".Зы къэш1ыгъо хъурэ пьесхэу "Случай в больнице","Поручение выполнено","Сводница","Мос и Гошевнай Шовгеновы"зыфи1охэрэр итхыгъэх.
 
Кобл Билъэустэн Адыгэ литературнэ критикэм икъежъэп1э дэдэм 1утымэ ащыщыгъ."Поезием и1оф" ы1оу "Колхоз Быракъым" иномерищ зэк1элъык1охэу 1934-рэ илъэсым къыхиутыгъ.Театрэм ехьыл1агъэу,адыгэ литературэм къатегущы1эхэу статьяхэр гъэзетхэм,тхылъэу "Адыгэ 1эдэбыят угъоигъ"(1924)зыфи1охэрэм къащихиутыгъэх.
 
Щышъхьэ1ум и 25-рэм 1985-рэ илъэсым Кобл Билъэустэны идунай ыхъожъыгъ.

 Hazırlayan: Çetao İbrahim, Mıyekuape
 
Cherkessia.net, 20 Şubat 2015


Bu haber toplam 3921 defa okundu.


Degumko İlyas (Samsun)

İbrahim bey'in çerkes edebiyatçılarımızı tanıtan yazılarını her okuduğumda, keşke bu yazarların en az birer kitabını biyografileri ile beraber türkçe basımları olsa diye düşündüm.
Sponsor bulunabilse güzel olmaz mıydı?

Ayrıca bu biyografileri bizlere ulaştıran İbrahim beye teşekkür ederim.

22 Şubat 2015 Pazar Saat 15:49
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net