KESTEN DİMİTRİ

 

Kesten Dimitri Bjeduğhabl (A.C.) köyünde 9 Mayıs 1912'de doğdu.

1934 yılında Krasnodar Öğretmen Enstitüsü Filoloji Fakültesini bitirdi.1937 yılına kadar Cambeçiy,Afıpsıp,Tohtomukuay köylerinde öğretmenlik yaptı.1937 yılında Adığe Yazarlar Birliğine sekreter olarak alındı ve halk şairi Tevuçoj Tsığu'nun söylediği şiirleri kaydetmekle görevlendirildi.

 

1942-1946 yıllarında askerlik görevini yaptı,savaşa katıldı,cephe gazetesinde muhabirlik yaptı."Kızıl yıldız" nişanı ve "Askeri liyakat"madalyası aldı.

 

Savaş sonu yıllarında bir müddet Adığe Yazarlar Birliği başkanlığı ve "Zekoşnığ" dergisi baş redaktörlüğü görevlerinde bulundu.Adığe Bilim Araştırma Enstitüsü Edebiyat Bölümünde çalıştı.Adığe Basımevi'nin yöneticiliğini yaptı.Adığey ve Krasnodar meclislerinde bir kaç kez milletvekili seçildi.Edebiyat ve toplumsal politik çalışmalarındaki başarılarından dolayı "Emeğin kızıl bayrağı" ve "Onur nişanı" ödülleri aldı.

 

Kesten Dimitri'nin yazıları 1932 yılından beri yayınlanıyordu.

 

Adığece olarak çıkardığı kitaplar:

"İki tepe"-1948,"İnsanın iyilikleri"-1955,"Nehirler  karışıyor"-1957,1994,"Seçme eserleri"-1962,"Beyaz nilüfer"-1967,"Şovcen Mos" ilk kitap-1970,ikinci kitap-1974,"Sert adam"-1972,"Adamın oyuz yılı "-1977,"Şovcen Mos"-1982,"En değerlisi-1986",Şarkı kanatlanıyor"-1979,1987.

 

Rusça çıkardığı kitaplar:

"İki tepe"-Mıyekuape,1947,"Halk şarkıcısı"-Mıyekuape,1950,"Tevuçoj Tsığu"-Mıyekuape,1955,"İnsanın iyilikleri "-Mıyekuape,1960,"Nehirler karışıyor"-M.1964,1966,"Beyaz nilüfer"-M.1973,1976.

Lazar Pleskaçevske ile birlikte yazdıkları dökümental uzun öykü "Tırmanış" 1962 yılında yayınlandı.

M.Gorki'nin piyesi "Dipte",J.B.Molyer'in piyesi "Cimri",A.Fadayev'in romanı "Genç muhafız"(L.Yusıf ile birlikte),S.Babaevski'nin romanı "Altın yıldız madalyası "(P.Murat ile birlikte)Adığeceye çevirdi.Üst sınıflar için edebiyat kitapları yazdı.

 

Kesten Dimitri 1941 yılından itibaren Sovyet Yazarlar Birliği üyesiydi.

1985 yılında yaşama veda etti.

 

 

КЭСТЭНЭ ДИМИТРИ

 

Кэстэнэ Димитри Григорий ыкъор къуаджэу бжъэдыгъухьаблэ  жъоныгъуак1эм и 9-м 1912-рэ илъэсым къыщыхъугъ.

Къуаджэм дэт ублэп1э еджап1эр къыухи,1927-рэ илъэсым Краснодар къыщызэ1уахыгъэ школ-интернатым щеджагъ.Ащ ыужым краснодар дэт к1элэегъаджэ институтым ифилологическэ факультет дэгъу дэдэк1э къыухыгъ 1934-рэ илъэсым.1937-рэ илъэсым нэс ДЖамбэчые,Афыпсыпэ,Тэхъутэмыкъуае к1элэегъаджэу,директорэу ащылэжъагъ.1937-рэ илъэсым тхак1охэм я Союзы и Адыгэ хэку отделение исекретарэу аш1ыщ,Теуцожь Цыгъо къы1охэрэр ытхыхэу 1оф деш1э.

 

 

1942-1946-рэ илъэсхэм Кэстанэм дзэм къулыкъу щихьыгъ,заом хэтыгъ.Фронтовой гъэзетым икорреспондентыгъ.Орденэу "Красная звезда",медалэу "За боевые заслуги"зыфи1охэрэр къыфагъэшъощагъэх.

 

Зао ужым илъэс заулэрэ адыгэ тхак1охэм яорганизацие Кэстанэр ипэщагъ,альманахэу "Зэкъощныгъэм"редактор шъхьа1эу и1агъ.Адыгэ научнэ-исследовательскэ институтым литературэмк1э исекторы инаучнэ 1офыш1агъ.Адыгэ тхылъ тедзап1эм иредактор шъхьа1эу,ыужым итхьэматэу 1оф ыш1агъ.Народнэ депутатхэм Я Адыгэ хэку ык1и Краснодарскэ краевой Советхэм ядепутатэу пчъагъэрэ хадзыгъ.Литературнэ,обшественнэ-политическэ 1офш1энхэм гъэхъагъэу ащиш1ыгъэхэм апае Кэстэнэ Димитрие орденхэу "Трудовое красное знамя","Знак почета"зыфи1охэрэр,медальхэр къыратыгъэх.

Кэстэнэ Димитрие ытхыхэрэр 1932-рэ илъэсым къыщыублагъэу хиутыщтыгъэх.

 

Кэстэнэ Димитрие адыгабзэк1э тхылъэу къыдигъэк1ыгъэхэр,

 

"1ошъхьит1у"-1948,"Ц1ыфым иш1уш1агъ"-1955,"Псыхъохэр зэхэлъадэх"-1957,1994,"Ытхыгъэмэ ащыщхэр"-1962,"Псыгу1ан"-1967,"Шэуджэн Мос"-1970,1974,"Л1ы пхъащ"-1972,"Л1ым игъэщэк1"-1977,"Шэуджэн Мос"-1982,"Анахь лъап1эр"-1986,"Орэдым тамэ къыгок1э"-1979,1987.

 

Урысыбзэк1э къыхиутыгъэхэр:"Две высоти"-Мыекъуапэ,1947,"Народный певец"-Мыекъуапэ,1950,"Цуг Теуцож"-Мыекъуапэ,1955,"Челавек делает добро"-Мыекъуапэ,1960,"Слияние рек"-М.,1964,1966,"Белая кувшинка"-М.,1973,1976.

 

Лазар Плескачевскэр игъусэу Дмитрие ытхыгъэ документальнэ повестэу "Восхождение"зыфи1орэр 1962-рэ илъэсым къыдигъэк1ыгъ.

М.Горькэм ипьесэу "Скупой",А.Фадаевым ироманэу "Молодая гвардия"(Л.Юсыф игъусэу),С.Бабаевскэм ироманэу "Кавалер Золотой Звезды"(П.Муратэ игъусэу).Адыгэ литературэмк1э учебникхэу апшъэрэ классхэр зэреджэщтыгъэхэр ытхыгъагъэх.

Кэстэнэ Димитрие СССР-м итхак1охэм я Союзы 1941-рэ илъэсым къыщегъэжъагъэу хэтыгъ.