Farze Irmağı Novosvobodnaya köyünü ikiye ayırır. Irmağın iki yakasına yerleşmiş olan köyü bir ahşap köprü birbirine bağlar. Harika doğasıyla Novosvobodnaya, Maykop rayonunun en güzel köylerinden biri sayılıyor.

 

 

Köyü yazın çok sayıda turist ziyaret eder. Irmak vadisinin sağ tarafına gidildiğinde, çok sayıda turistin uğrağı olan bir kilise kalıntısına giden yolu görürsünüz. İlkin bir taş yol olan, ardından dar bir yaya yoluna dönüşen patikayla köyden ayrılır, ormandan ve çayırlık alanlardan geçip, Mamrıko sırtı denen tepeye ulaşırsın. Burada 19. yüzyılın 2. yarısında inşa edilen ve şimdi harabeye dönüşmüş bir dua yeri (тхьэлъэIупIэ) bulunur. Burayı sadece Adıgey’in değişik yörelerinden gelen turistler değil, komşu yörelerden gelen turistler de ziyaret ediyorlar. Köylüler turist görmeye alışık, onlara yolu tarif ediyorlar.

 

- Buraya çok sayıda kişi geliyor. Büyük otobüslerle gelenler de var. Birkaç yıl önce kilise daha sağlamdı, şimdi hayli çökmüş durumda, dört duvarı kalmış sadece, yine de bu kadarını görmeye geliyorlar, - diyor köyden Maya Verboskaya.

 

Yol iyi değil, kötü, yine de arabayla kilise yakınına değin gidilebiliyor. Araban yoksa patika yollar da var, - Novosvobodnaya iyi bir tatil yeri, doğanın güzelliğine tanık olunan bir yer. İkiye bölünmüş köyün ana yolunun iki kenarından dağlardan inen dereciklerin suları akıyor. Dereler bazen yerin altında kayboluyor, sonra görünüyor, metrelerce yükseklikteki dağlardan geliyor ve Farze Irmağına kavuşuyorlar.

 

Orman yolu fazla uzun değil, çayırlık alandaki patika yol daha uzun. Sıcak güneşin altında ısınan güzel çayırların (meraların) kenarından geçiyorsun. En iyisi izleri takip ederek gitmek. 

 

Bu izler seni dal budak sarmış ağaçlar arasında gizlenmiş tarihi anıta götürür.  Tarihi harabe denizden 650 metre yükseklikte, Mamrıkuaye adını taşıyan sırtın üzerinde.

 

 

Bugün için ayakta kalmış olan dört duvarı büyük bir eski kale kapısını andırıyor. Kilisenin önceleri büyük bir yapı olduğu hemen anlaşılıyor. Kireç taşından yapılma, 20 metre yüksekliğinde ve Bizans mimarisine göre inşa edilmiş. 1861 yılında Rusya İmparatoru ile Adıgeler arasında yapılmış olan görüşmenin anısına, 20 yıl sonra inşa edilmişti. Sadece bu şey değil burada görülecek olan şey.

 

Novosvobodnaya toprağında çok sayıda yeraltı su kaynağı fışkırıyor,

 

Haşpak (Хьащпэкъ/Богатырская поляна) denilen yerde bulunan 300 kadar İsp evi (dolmen) kalıntısı da var, hepsi  koruma altında.

 

- Arkeolojik eserlerin çoğu parçalanmış durumda, yine de onlar uluslararası değerde bir tarihsel miras özelliğinde. Geçmişi canlandırmada, yeniden inşa etmede önemli olacak bir varlık. Sovyetlerden beri bilim insanları o yerde çalışıyorlar. Bu son yıllarda St. Petersburg’dan gelen arkeologlar o yerde kazılar yaptılar. Bu yörenin Adıgece adı Haşpak (Хьащпэкъ) , - dedi Arkeolog Tev Aslan.

 

Bu yerde çok sayıda değişik  şeyler görebilirsiniz, ancak Novosvobodnaya yöreleri turistlerin fazla ilgisini çeken yerlerden değil. Yollarının iyi olmaması başlıca neden sayılıyor. Yine de bu yer Adıgey’in doğasını sevenler için bir engel değil, buraya gidenler Adıge toprağının güzelliğini başka bir açıdan görmüş oluyorlar.

 

Ançoko İrin- Adıge mak, 24 Kasım 2021

 

Not: İlk resim kilise kalıntısına, ikinci resim Rus Çarı 2. Aleksandr'ın eylül 1861'de Adıgelerle görüşmesine ait. Çarın karşısında sarıklı (yefendi) Adıge temsilciler seçilebiliyor. - hcy

 

Novosvobodnaya köyü - Adıgey'in Maykop rayonunda 608 nüfuslu küçük  bir köy - hcy

 

 

Kaynak: https://adygvoice.ru/2021/11/24/%d1%87%d1%8b%d0%bb%d1%8b%d1%81-%d0%ba%d1%8a%d1%83%d1%82%d0%b0%d1%84%d1%8d%d1%85%d1%8d%d0%bc-%d0%b7%d0%b5%d0%bai%d0%be%d1%85%d1%8d%d1%80-%d0%b7%d1%8b%d1%84%d0%b0%d1%89%d1%8d%d1%85/?fbclid=IwAR3o3AZ4BZrokbhgWAS6T9OIvxmWOlwmkSqEzNA_M2o1bxLKmySLdKKYKmo    

 

Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız

 

Cherkessia.net, 27 Aralık 2021