Tarih ve kültür araştırmacısı Dr. Muhammed Mamsır, “Benim için en zor olanı böylesine ciddi bir işe başlamaya karar vermekti. Bu son derece büyük sorumluluk gerektiriyordu. İlk başta karşımdaki görevin ne kadar karmaşık ve zor olduğunu düşündüm. Şimdi tüm bu zorlukların geride kaldığını söyleyebilirim.” dedi.

Amman’da çıkan ansiklopedinin yazarıyla, Maykop’ta yapılan Dünya Çerkes Kongresinde görüşmüştük. Muhammed Mamsır anavatana eli bos gelmemişti. Adıgey Cumhuriyeti Başkanı Aslan Thakusinov’a getirdiği bir takım ansiklopediyi Ürdün Çerkesleri adına DÇB açılış seremonisinde hediye etti.

Ürdün’de değişik zamanlarda spor, kültür, turizm bakanlıkları yapan, yıllarca üniversitede eğitim görevlisi olarak çalışan yazar, ansiklopediyi hazırlamak için beş yılını harcadı.

Sekiz cilt ve değişik konulu başlıklarında 5 bin sayfa birbirinden enteresan bilgilerle dolu olarak çıkan ansiklopedi, çeşitli devirlerde yasamış 3 bin personaj, bin iki yüzden fazla resim, nadir arşiv fotoğrafları, grafikler ve tarihi haritalar, toplum için büyük öneme sahip dev bir şaheser.

1.ciltte ‘Kuzey Kafkasya Bölgesinde ilk insanların ortaya çıkış evreleri`, `Kuzey Kafkasya’da eski uygarlıkların oluşumu`, `MÖ 4 bin yıl öncesine kadar bugünkü Çerkeslerin atalarının yasadıkları yerlerdeki arkeolojik buluntu gerçekleri’ gibi başlıklar yer alıyor.

Muhammed Mamsır, ansiklopedinin sayfalarını çevirirken, burada Kafkasya bölgesinde yaşayan değişik kabile ve halklar hakkında bilgileri ve bölgede tek bir Çerkes halkının oluşum aşamalarını bulabilirsiniz diye anlattı.

2.cilt, tarihsel yönüyle Çerkes uygarlığı, kültür ve yaşam sekli üzerine ayrıntılı bilgiler içeriyor.

3.ciltte, Çerkeslerin askeri tarihini, 4.cilt ise diaspora Çerkeslerinin tarihi ve gelişim sureci yer alıyor.

Ansiklopedinin diğer ciltlerinde,  coğrafik bilgiler, etnografya, sosyolojik bilgiler, toponomi (yer isimleri), dini inanışlar, halk sanatları ve Çerkeslerin geleneksel çalışma çeşitleri yer alıyor.

“ Kısa bir süre önce tanıtımı Amman’da yapılan 5 bin tirajlı ansiklopedinin hemen tüm Çerkes dünyasına yayıldığını gururla anlattı. Özellikle Çerkeslerin yasadığı Arap ülkelerinde büyük bir ilgiyle karşılanan ansiklopediye ilk tepkiler gelmeye başladı” diyen Muhammed Mamsır,

“Kafkasya uzmanlarının ve sıradan okurların değişik öneri ve isteklerini belirtmeleri ilerideki çalışmalarda dikkate alabilmek acısından benim için çok önemlidir” diyerek sözlerini tamamladı.

Nıbe Anzor

Sapsughya Gazetesi

22 Aralık 2009
Cherkessia.net