Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Şhalaho Abu: “Veşneu Zave” Şarkısının Öyküsü
09 Ağustos 2017 Çarşamba Saat 12:34
(‘Veşneu Zav’ (Veşneu Savaşı) şarkısı ünlü şarkılarımızdan, hangi yöremizde bestelenmiş olduğunu da şu an bilemiyoruz. Şarkıdaki sözcükler, şarkı adının, Abzahlar üzerine yürüyen ordunun izlediği yol ve savaşın yapıldığı yerin adından gelmiş olduğu izlenimini veriyor. Ancak beste, eski Abzah şarkı besteleme tekniğine benziyor. Şarkı, bağımsızlığı ve özgür yaşamı koruma amaçlı bir ulusal marş özelliğinde. Sömürücülerle mücadele içinde uzun ve zorlu bir tarihsel yaşam geçirmiş olan halkımızın kahramanlığını, atalarımızın karanlık ve acımasız bir dünyada yaşamanın bilincinde olduklarını, mutlu bir geleceğin, huzurlu bir yaşamın çok uzaklarda olduğunu bildiklerini, şarkının sözlerinden anlayabiliyoruz.
 
Mutlu yaşam özlemi, ulusumuz tarihinin özünde saklı, emekçi insanlarımız gerçekçiydiler ve olup bitenin bilincindeydiler. Özgürlüklerden geri adım atmayı kabullenmeyen Adıgelerin kahramanlığa dayalı karakterini yansıtan ulusal şarkılarımızdan biri de işte bu “Veşneu Savaşı Şarkısı”dır).

 
Şhalaho Abu
 
Veşneu Savaşı’na ilişkin anlatıyı Kazanç Pedıs’tan (Къэзэнч Пэдыс) yazıya aktarmış bulunuyorum:
 
Abzahe’de (-Abzah yöresi, ülkesi-) bey (pşı) egemenliği ve beylik düzeni (pşığo) yoktu. Beyliğini ilân etmeye kalkışan soyluların (лIэкъолъэш) ayaklarına zincir vurulur, fırsat verilmez; “eşitlik” anlayışına dayalı toplum düzeni, fekollar (köylü rençberler) tarafından korunurdu.
 
Abzahe’de bey-soylu egemenliğinin olmayışı, bey zulmü altında inleyen diğer Adıge yöreleri emekçi insanları açısından bir özgürlük örneği oluşturuyordu. Abzahların özgürce yaşamlarını örnek alan o yöreler emekçileri kendi bey-soylu (pşı-verk) sınıflarına başkaldırıyorlardı. Abzahe bey zulmüne başkaldırıp zor durumlara düşen insanlar için, bir melce, bir sığınma yeri olma özelliğindeydi.
 
Kendi egemenlikleri altındaki köylülerin Abzah ülkesine kaçışlarının sürmesi, en çok da Bjeduğ ve K’emguy beylerini üzüyor, canlarını sıkıyordu. Bir ara beyler toplanıp konuyu görüştüler, “Bu böyle sürüp gidemez, bizden kaçanlar Abzahlar tarafından kabul ediliyor, korunuyor. Saldırıp Abzahe’yi ele geçirelim”, - diyenler  çıktı içlerinden.
 
Sonunda ortak bir karara vardılar. İçlerinden birilerini yardım istemeye Büyük Kabardey beyine (пщышхо) gönderdiler. Durum beye anlatıldı. “Abzahlar sizin ve bizim düşmanlarımıza koruma sağlıyorlar, beyliğimizin altını oyan bu kişilere destek veriyorlar, elimizden kaçanlar Abzahe’de barınma olanağı buluyorlar. Bu nedenle Abzahe’yi ele geçirip başlarına bir bey (pşı) atamamız gerekiyor. Yardımınız olmadan biz bir başımıza bu işin altından kalkamayız, Abzahlarla başedemeyiz. Bize yardımcı olun”, - dediler.
 
Kabardey büyük beyi elçilere hak verdi, onları umutlandırdı, ayrıca saldırı tarihi de   kararlaştırıldı. Ardından Kabartay büyük beyi diğer Kabardey beylerini toplayıp durumu onlara da anlattı.
 
“Bu söylenen şey kolay şey değil: Abzahlar bize uzak bir yerdeler, Abzahe işgal edildiğinde Bjeduğ ve K’emguy beyleri kendi içlerinden birini Abzahlara bey yaparlar, biz de eli boş döneriz”, diyenler çıktı.
 
“Öyleyse, biz de öncesinden kendi içimizden bir beyi Abzahlar arasına yerleştirelim, “Adam öldürdüm, beyin elinden zor kaçıp size sığındım desin. Bu durumda Abzahlar onu kabul ederler. Biz de saldırıp Abzahe’yi işgal ettiğimizde, kendi adamımızı Abzahlara bey yaparız”, - diye karar aldılar ve adamlarını Abzahe’ye gönderdiler. Gönderilen kişi Tambıyıko’lardan biriydi.
 
Beri yandan Abzahların cesaretini kırmak için Bjeduğ beyleri de Abzahe’ye şöylesine bir haber yaydılar: “Cecıko’ların tek atışta yüzlerce  kişiyi öldürebilen korkunç bir tüfekleri var”.
 
Bu haber Abzahlar arasında kaygılara yol açtı. “Bu tüfeğin ne biçim bir tüfek olduğunu kim öğrenebilir?”, - diye konuştular, içlerinden biri, “Ben gidip öğrenirim” dedi. Bu adamın adı Yelmışeko (Елмыщэкъу) idi (anlatıcı bu kişinin nereli, hangi köyden olduğunu anımsayamadı).
 
Yelmışeko, Bjeduğ Cecıko’ların evine gitti. Haćeşe (konuk odasına) girdi. Tüfeği duvara asılı görünce: “Bu da nedir böyle?” – diye sordu.
 
-Bu, tüfek denen şey, - dediler.
 
-Peki, ne işe yarar ki?
 
-Bu tüfek bir atışta yüzlerce kişiyi öldürür.
 
-Yüzlerce kişiyi öldürmek bir yana, tek bir parmakla bile bunun önünü keserim ben! – dedi Yelmıışeko.
 
“Öyle deme”, - dediklerinde, - “Diyorum işte, görün”, - diyerek, diretti Yelmışeko.
 
Yelmışeko parmağını tüfeğin namlusuna tuttu, tüfek ateşlendiğinde parmağı koptu.
 
Böylece esrarengiz tüfeğin gücü, ne yapıp yapamayacağını öğrenmiş oldu. Yelmışeko, Abzahların yanına döndü: “O tüfek, yüzü bilmem ama tam isabet halinde ancak bir kişiyi öldürebilir. Gücünü öğrenmek için parmağımı tüfeğin ağzına tutup ateşlemelerini söyledim, işte sadece bu parmağım koptu”. 
 
“Öyleyse sorun yok” – dediler Abzahlar.
 
Üstlerine bir ordu ile gelineceğini Abzahlar öncesinden kestirmişlerdi. Veşneu denen ve Abzahe’ye giden yolun en dar bir yerinde hazırlıklar yaptılar, ağaçları, itildiğinde yıkılacak biçimde diplerinden kestiler, her ağacın gerisine de birer kişi yerleştirdiler. Pusu kurup beklemeye başladılar, düşman ordusu Veşneu denen yere girdi, dipten kesilmiş ağaçlar itilip devrildi, etrafları ağaçlarla çevrilen ve dar bir alana sıkıştırılan düşman ordusu helak edildi. 
 
Abzahlar arasına yerleşen Kabardey bey'i de, gizlice sıvışıp Kabardey’e döndü.
 
O dönem Adıge ülkesinde o tüfekten başka bir tüfek bulunmadığı için “Şığotıj yetiştiğinde, ateş edip bizi kurtarır” dizesi şarkıda yer etmiş oldu.
 
 
ŞHALAHO Abu, Adıge mak, 31 Temmuz 2017
 
Kaynak: http://www.adygvoice.ru/wp/ощнэ...
 
Cherkessia.net, 9 Ağustos 2017

Bu haber toplam 2912 defa okundu.


Hapi Cevdet Yıldız

Veşneu Savaşı Şarkısı metnine maalesef ulaşamadım. Ulaştığımda sizlere sunmaya çalışacağım. Saygılar.

11 Ağustos 2017 Cuma Saat 22:07
Ğuche

Bende şarkının tamamını merak ettim doğrusu.

Sözleriyle beraber bestelenmiş müzikli olarak varsa daha da hora geçer. İlginç ve çok güzel bir hikaye. Teşekkürler Cevdet bey.

10 Ağustos 2017 Perşembe Saat 22:53
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net