Josh Cohen, 30 Haziran 2014

Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, geçen hafta Ukrayna sınırı boyunca yeniden yığınak yapmasının ardından, bir dizi hamleyle askeri müdahaleden geri adım attı. Ukrayna’nın ateşkes önerisini benimsedi, Donetsk’te Ukrayna, Rusya ve AGİT temsilcileri arasındaki üçlü görüşmeleri destekledi ve Rusya parlamentosunun üst kanadına Ukrayna’yı işgal etme yetkisini geri alma talimatını verdi.

Batı’nın daha kapsamlı yaptırımlar uygulamakla tehdit ettiği Putin Ukrayna ile ilgili dış politika hedeflerine şimdilik kuvvet kullanmak yerine müzakereler yoluyla ulaşmak istiyor olabilir. Bu noktada siyaset yapıcılar için önemli bir soru gündeme geliyor: Putin’in Ukrayna üzerindeki asıl hedefleri nedir ve nasıl başarılı olabilir?

NATO

Meydan ayaklanmasının başından itibaren, Putin’in Ukrayna’nın NATO’ya katılmamasıyla ilgili kararlılığını Batılı siyaset yapıcılar hafife aldılar. SSCB’nin dağılmasının ardından, eski Sovyet coğrafyası üzerindeki 15 ülke –bunlardan üç tanesi eski Sovyet cumhuriyeti idi- NATO’ya girerken Rusya seyirci kaldı. Ukrayna’nın aynı şeyi yapması Moskova açısından kabul edilmez.

Putin, Kırım’ı işgal etme kararında Ukrayna’nın NATO üyeliğini engelleme arzusunun belirleyici olduğunu hiç saklamadı. 1 Nisan günü yıllık televizyon programında şunları söyledi: "Eğer pasif kalırsak, Ukrayna bir gün NATO’ya girecek … ve NATO gemileri Rus denizciliğinin şanlı kenti Sivastopol’a demir atacak”.





Kiev’in NATO’ya yaklaşması durumunda Putin bunu engellemek için –Ukrayna’nın tam ölçekli bir askeri harekatla istila edilmesi de dahil olmak üzere- herşeyi yapar. Ukrayna’nın NATO’ya veya bir başka Batılı askeri ittifaka asla katılmak istemeyeceği güvencesi verilmeden, Putin Kiev ile asiler arasındaki hiçbir antlaşmayı kabul etmez.

Ne mutlu ki, NATO üyeliği Poroşenko için bir öncelik değil. Dahası, anayasada değişiklikler yoluyla Ukrayna’nın siyasal yapısının değişeceği vaadi 15 maddelik barış planında yer alıyor. Tarafsızlık ilkesi yeni Ukrayna anayasasında yer alarak resmi bir taahhüt haline gelecek. Nitekim -Rusya’nın Ukrayna’nın NATO üyeliğine karşı çıkmasının sebeplerini derinlemesine irdeleyen 29 Mart tarihli açıklamasında- Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov “yeni anayasanın Ukrayna’nın bloklar dışı statüsünü kesin olarak resmileştireceğine inanıyoruz” ifadesini kullandı.

Böyle güçlü bir güvence Moskova’nın, Ukrayna’nın Rusya karşıtı bir askeri ittifaka katılacağı korkusunu hafifletebilir. Bunun anlamı, Ukrayna’yı NATO’nun dışında tutmanın Putin için gerçekleştirilebilir bir hedef olduğudur.

Ukrayna’nın AB’ye Yaklaşması
 
Rusya dış politikasının bir başka kilit önceliği, Ukrayna’nın Avrupa Birliği ile ilişkisini derinleştirmesinin önüne geçmektir. Kremlin, “yakın çevre”–eski Sovyetler Birliği’ni oluşturan  12 devletin (Baltıklar dışında) meydana getirdiği post-Sovyet siyasal alan- üzerinde Rusya’nın tek hakim güç olmasını istiyor.

Putin'in Avrasya Birliği projesine verdiği önem, Rusya’nın yakın çevresi üzerindeki hakimiyet tanımının askeri güç yanında ekonomik gücü de içerdiğini gösteriyor. Ukrayna’nın müzakerelerden çekilmesi ve ardından 27 Haziran’da AB ile serbest ticaret paktı imzalaması Putin’in isteklerine darbe vurulması anlamına geliyor.   

Putin, AB-Ukrayna serbest ticaret antlaşmasına misilleme olarak Rusya pazarına girecek Ukrayna mallarına gümrük tarifesi uygulayacaklarını açıkladı. Rusya’nın Ukrayna’yı ekonomik olarak cezalandırmak için başka engeller bulacağına kesin gözüyle bakılıyor. Bunlar uzatılmış sınır kontrolleri, Ukrayna’nın bazı tarım ürünlerinin sağlığa zararlı olduklarının keşfedilmesi ve diğer yaratıcı mekanizmalar olabilir.  

NATO üyeliğinin tersine, bu konuda uzlaşma zor görünüyor. Poroshenko NATO konusunda Putin’le aynı şeyi düşünebilir ama Ukrayna’yı ekonomik olarak Avrupa’ya yaklaştırmaya kararlı olduğunu açıkça beyan etti.

Ukrayna, DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü—ç.n.) gibi uluslararası yapılara yönelmek suretiyle Rusya’nın koyduğu ithalat barikatlerine karşı misillemede bulunabilir. Rusya ile Ukrayna arasındaki ticaret savaşının Ukrayna ekonomisi için olumsuz sonuçlar doğurması halinde, Poroşenko’nun ülkesinin AB ve Rusya ile ekonomik ilişkilerini yeniden tanımlaması da ihtimal dahilindedir. Gelişmelerin yönü ne olursa olsun, en azından kısa vadede, Putin için Ukrayna’nın AB ile yakınlaşmasını engellemek giderek zor görünüyor.

Ukrayna’nın Siyasi Yapısında Değişiklikler ve Yerinden Yönetim

Hem Poroşenko hem Putin yerinden yönetimin Ukrayna için doğru için doğru seçim olduğunda hemfikir ; sorun, yerinden yönetimin nasıl tanımlandıklarıyla ilgili. Poroşenko 21 Haziran günü yaptığı konuşmada yerinden yönetim için sağlam taahhütlerde bulundu : yerel seçimler, bütçe üzerinde yerel yönetimlerin artan denetimi ve Rusça için güvenceler de dahil olmak üzere yerel otonomilere kültürel önceliklerini belirleme hakkının tanınması.

Buna karşılık Moskova, Ukrayna’nın “federalleşmesi” gerektiğini defalarca dile getirdi. Özellikle Dışişleri Bakanı Lavrov, Ukrayna’nın doğu bölgelerinin kendi dış politika ve ekonomik tercihlerini yapma hakkına sahip olmaları gerektiği üzerinde durdu. Rus tezine göre, Ukrayna’nın doğu bölgelerinin Kiev’den bağımsız olarak Moskova ile ekonomik veya siyasal antlaşmalar yapması, neredeyse ayrı ülkeler gibi hareket etmelerine imkan verecek.

Beklenileceği gibi Poroşenko, “Lavrov usulü federalleşmeyi” kesinlikle kabul etmeyecek ; bu siyasal intihar olur. Putin’in federalleşme suretiyle, Ukrayna’nın egemenliğini ilgilendiren her temel konuda hayır deme hakkını elinde tutmak istiyor.

Poroşenko’nun yerinden yönetim tanımı, Ukrayna’nın siyasal yapılanmasıyla ilgili olarak Putin’i tatmin edebilir. Rusya lideri kendi kamuoyuna bunu bir zafer olarak sunabilir. Ama Putin, idealindeki “federalleşmenin” gerçekleşmeyeceğini anlaması gerekiyor. Eğer Poroşenko Rusya’nın federalleşme tezini kabul ederse, Donetsk ve Luhansk Rusya ile kendi ticaret ve güvenlik antlaşmalarını imzalayabilir, hatta Putin’in Avrasya Birliği’ne bile girebilirler. Bu da, Ukrayna’nın AB ile yaptığı geniş ticaret antlaşmasının meşruiyetinin sorgulanması anlamına gelir.

Dış politika hedefleri gerçekleşinceye kadar Putin Ukrayna krizini periyodik olarak tırmandıracak ve düşürecek. Ukrayna krizinin ne kadar süreceğini, Putin’in başarıyı nasıl tanımladığı belirleyecek.


Josh Cohen: Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın eski bir görevlisi olup, eski Sovyetler Birliği’nde ekonomik reform projelerini yönetmiştir. Halen bir teknoloji firmasında çalışmakta ve dış politika ile ilgilenen çok sayıda medya mecrası için yazı yazmaktadır.


Kaynak: http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/can-putin-get-everying-he-wants-in-ukraine/502736.html

 

Çeviri: Dr. Ömer Aytek Kurmel
 

Cherkessia.net, 5 Temmuz 2014



***


Can Putin Get Everying He Wants in Ukraine?

Josh Cohen, June 30 2014


After resuming its military buildup along the Ukrainian border last week, President Vladimir Putin has now taken a number of actions to step back from the brink of military intervention. He has endorsed a Ukrainian cease-fire, supported three-way talks in Donetsk between officials representing Ukraine, Russia and the OSCE, and instructed Russia's upper house to revoke his right to invade Ukraine.

For now, under threat of more comprehensive sanctions from the West, Putin may seek to achieve his foreign policy objectives in Ukraine through negotiations rather than force. This raises an important question for policy makers: what are Putin's major policy objectives in Ukraine, and can they be achieved?

NATO

From the beginning of the Maidan revolt, Western policymakers have underestimated Putin's determination that Ukraine does not join NATO. After the break-up of the U.S.S.R., Russia stood by as 15 countries in the former Soviet space — including three former Soviet republics — joined NATO. For Moscow, it is simply unthinkable that Ukraine could do the same.

Putin has made clear his decision to invade Crimea was heavily driven by a desire to block any move towards Ukrainian membership in NATO. During his annual call-in television program on April 1, he stated: "If we do not do anything, Ukraine will be drawn into NATO sometime in the future … and NATO ships would dock in Sevastopol, the city of Russia's naval glory."

Putin would do anything to block Kiev if it moved towards NATO — up to and including launching a full-scale military invasion of Ukraine — and it is inconceivable that he would sign off on any deal between Kiev and the rebels without assurances that Ukraine will never seek to join NATO or any Western military alliance.

Luckily, for Poroshenko, pursuing NATO membership is not a priority. Moreover, his recent 15-point peace plan specifically endorses changes to Ukraine's political structure through changes to the country's constitution, and so a formal commitment to neutrality could be enshrined in a new Ukrainian constitution as well. Indeed, in a March 29 statement which involved an extensive discussion about Russia's opposition to Ukrainian membership in NATO, Foreign Minister Sergei Lavrov explicitly stated that "We are convinced that the new constitution should undoubtedly formalize the out-of-bloc status of Ukraine."

This type of powerful assurance would ease Moscow's existential fear of Ukraine joining an anti-Russian military alliance, meaning that keeping Ukraine out of NATO is an eminently achievable goal for Putin.

Ukraine's Move Towards the EU

Another key Russian foreign policy priority is to prevent Ukraine from deepening its relationship with the European Union. The Kremlin wants to ensure that Russia remains the preeminent power in its so-called "near abroad," the post-Soviet political space now composed of the 12 states, minus the Baltics, that used to comprise the former Soviet Union.

Putin's emphasis on the Eurasian Union project demonstrates that Russia's definition of power in its near abroad encapsulates economic as well as military power. Ukraine's decision to drop out of negotiations and then sign a free trade pact with the EU on June 27 is a major blow to Putin's aspirations.


Putin has made clear that Russia will retaliate against the EU-Ukraine free trade agreement by imposing tariffs on Ukrainian exports to Russia. Russia will surely invent other barriers to punish Ukraine economically. These may include longer border inspections, discoveries that some Ukrainian agricultural products constitute health risks, and other creative mechanisms.

Unlike with NATO, it is difficult to see how a compromise on this issue is achievable. Poroshenko might move Putin's way on NATO, but he has made it clear that he is determined to move Ukraine towards Europe economically.

Ukraine could retaliate against exorbitant Russian import barriers by turning to international bodies such as the WTO to fight the Kremlin. It is also possible that, if a Russian-Ukrainian trade-war starts to result in significant pain to Ukraine's economy, Poroshenko would be forced to once again redefine Ukraine's economic relationship with the EU and Russia. Whatever direction events ultimately go, however, it will be significantly more difficult for Putin to prevent Ukraine moving closer to the EU, at least in the short term.

Decentralization and Changes to Ukraine's Political Structure

Both Poroshenko and Putin agree that a decentralization of power from Kiev to the regions is the right choice for Ukraine — the question is how each side defines decentralization. In a June 21 speech, Poroshenko laid out robust commitments to decentralization in the form of local elections; substantially increased local control over budgets; and broad commitments to regional autonomy to determine their cultural priorities, including guarantees for the Russian language.

Moscow, by contrast, has frequently asserted that Ukraine needs to be "federalized." Foreign Minister Lavrov in particular has argued that Ukraine's eastern regions should be able to pursue their own foreign policy and economic choices. In the Russian view, this could allow Ukraine's eastern regions to act almost as separate countries, establishing their own economic or political arrangements with Moscow independently of Kiev.

Poroshenko, of course, will never agree to "federalization a la Lavrov," nor could he politically. What Putin really seeks to achieve through federalization though, is a full veto on any fundamental issues related to Ukraine's sovereignty.

Poroshenko's version of decentralization might satisfy Putin's policy objectives regarding Ukraine's political structure. It would at least allow the Russian president to declare victory on this issue to his political constituency. Putin must understand, however, that his ideal version of "federalization" is probably not achievable. If Poroshenko accepted the Russian version of federalization, both Donetsk and Luhansk would almost certainly move to establish their own trade and security agreements with Russia — perhaps even applying to join Putin's Eurasian Union — thereby throwing the entire legitimacy of Ukraine's broader free trade agreement with the EU into question.

Putin will continue to periodically escalate and then de-escalate the crisis in Ukraine until he is satisfied that these foreign policy objectives are met. How he will define his success in meeting these objectives will be the determining factor in how long the crisis in Ukraine continues.


Josh Cohen: is a former U.S. State Department project officer involved in managing economic reform projects in the former Soviet Union. He currently works for a technology company and contributes to a wide number of foreign policy-focused media outlets.