Jeremy Friedman

13 Kasım 2014

 

Batı Rusya ile mi yoksa Putin ile mi sorun yaşıyor ? Muzaffer Batı’nın hor gördüğü Rusya’nın kaçınılmaz dirilişine mi tanık oluyoruz ? Yoksa şişkin egolu eski bir KGB görevlisinin saldırganlığıyla mı karşı karşıyayız ?

 

Verilecek en basit cevap konunun tartışmaya açık olduğudur. Devlet Başkanı Vladimir Putin 

-sağlığı ve Batı’daki kısa seçim aralıkları dikkate alındığında- birçok Batılı liderden daha uzun süre iktidarda kalacak gibi görünüyor. Ama sorun daha yapısal. Putin Rusya’da yönetişimi dönüştürmüş durumda. Haleflerinin sistemi kökten değiştirmeleri imkansız olmasa da çok zor.

 

Başka bir ifadeyle, Rus muhalefetinin gözde sloganı “Putin’siz Rusya” olsa bile, Putin’e ne olursa olsun onsuz iktidarın olmayacağı bir noktaya yaklaşıyoruz. 

 

 

Yaptırımlar sayesinde Batılı hükümetler Putin rejiminin ne denli kişiselleşmiş olduğunu fark ettiler. Putin St. Petersburg veya KGB günlerinden tanıdığı bir avuç yakın arkadaşına güveniyor. Bu dostlar bir görevden diğerine atanıyorlar ve sadakatları karşılığında cömertçe ödüllendiriliyorlar. Putin seçim kampanyasını oligark karşıtlığı üzerine inşa etti ve kendisini yolsuzluklarla savaşın simgesi gibi 

gösterdi. Ama mücadelesini kendine sadık olmayan oligarklarla sınırlı tuttu.

 

Muhalif Aleksey Navalni de yolsuzluklarla mücadele ederek isim yaptığı gibi Putin'in hırsızlığa dayalı düzeni diğer muhaliflerin de hedefinde. Ama muhalifler iktidara gelirse bir şey değişecek mi ? Putin kitlesel baskı yöntemleri uygulamak yerine hedeflerini seçmek suretiyle muhalefeti ayrıştırdı. Birleşik Rusya ve Adil Rusya gibi yapay partiler kurdurarak siyasal partilerin meşruluğuna dair kuşkular yarattı. Bir yandan da eski partilerin çalışmasını, yeni partilerin kurulmasını neredeyse imkansız hale getirdi.

 

Geriye çevreleri bir avuç yandaşla sınırlı  Navalni, Sergey Udaltsov, Mihail Hodorkovski gibi yarı-şöhretler kaldı. İktidara geldiklerinde kendilerine oraya getirenlerle aralarına mesafe koyabilecekler mi ? Yandaşları da ödüllendirilmeyi hak ettiklerini düşünmeyecekler mi ? “Rusya’da iktidar seçim yoluyla değişmeyecek” diyen Navalni değil miydi ? Seçim yolu kapalıysa gerçek bir değişim yaşanabilir mi ? 

 

Seçimler ve partiler güvenden beslenir. Güven ise bilgi üzerine inşa edilir. Putin akıl hocaları Viktor Surkov ve Gleb Pavlovski’nin yardımıyla doğru bilgi alma imkanını ortadan kaldırdı. Bunu hakiki bilginin mevcudiyetine dair inancı yok ederek başardı. Putin Batı medyası ve siyasal sistemi içinde zaten var olan eğilimleri aşırı bir noktaya taşıdı.Batı’da bazı çevreler CNN ve BBC ile RT (Russia Today—ç.n.) gibi Rus mecraları arasındaki propaganda savaşını Soğuk Savaş döneminde Sovyet haber ajansı TASS ve Batılı haber kaynakları arasındaki mücadeleye benzetiyorlar.

 

Sovyet Kremlini her zaman doğruyu söylemese de kendini hakikate adamıştı. RT ise “Rusya’nın görüşlerini” açıkladığı iddiasıyla yayın hayatına başladı. Peter Pomerantsev’in kısa süre önce The Atlantic sayfasında yazdığı gibi " 'Her şey PR (Public Relations-- halkla ilişkiler—ç.n.)‘ yeni Rusya’nın gözde cümlesi olmuştu”.

 

Ruslar hükümetlerinin söylediklerine inanıyorlar mı ? Pek sayılmaz. Ama bu başkalarına inandıkları anlamına gelmiyor. Bu durum iktidarın işine yarıyor. Çünkü statükoyu korumak değişimi örgütlemekten çok daha kolay.

 

Güven ve hakikat yoksa geriye öz çıkarlar kalır. Ulusal ölçekte bu şoven milliyetçilik anlamına geliyor Rusya başkasının iyi niyetine inanmadığı veya uluslar arası hukuka saygı duymadığı için istediğini elde etmek için kendini olabildiğince saldırgan davranmak zorunda hissediyor. Amaç ve ona ulaşmak için kullanılan araçlar tartışmalı olsa da esas çerçeve değişmiyor : Rus ulusal çıkarları adına hareket etmek. 

 

Putin Amerika veya Avrupa Birliği ile işbirliğinin Rusya’nın çıkarına olduğu veya ortak çıkarlara hizmet ettiği düşüncesini reddediyor. Rusya’nın sıfır-toplamlı oyuna dayanan kaba milliyetçiliği Çin’in –iklim değişikliği antlaşmasında sergilediği- yaklaşımına ters. Tavizsiz milliyetçilik Rusya siyasetinin her hücresine sinmiş durumda. Çünkü başka türlü davranmak saflık olarak algılanıyor.

 

Dolayısıyla hiçbir Rus muhalifin Kırım’ın Ukrayna’ya iade edilmesini savunmaması veya Kremlin’in Ukrayna politikasını ahlaki veya yasal zeminde kınamaması şaşırtıcı değil. İktidar değişikliği de biçimi ve içeriği değiştirmeye yetmez. Rusya halkı Batı’nın iyi niyet jestini kabul edebilir mi ? Etmesi beklenebilir mi ? 

 

Putinizm’in mirası siyaset ve yönetişim bakımından Sovyetler Birliği’nin bıraktığı mirastan daha sinsi ve tahripkar olabilir. Belki Navalni haklı : Putin bir gün iktidarı bırakacak ama bu açık ve dürüst seçimler yoluyla olmayacak. Putin’in yaptığı tahribatın büyüklüğünü ancak halefi sağlam, yetkin ve şeffaf kurumlar inşa etmeye başladığında göreceğiz.

 

Putin’den sonra kim gelecek ? Belki başka bir Putin. Gelecek Putin’lerle dolu olabilir.

 

 

Yale Üniversitesi’ne bağlı  Büyük Strateji Brady-Johnson Programı müdür yardımcısı. “Gölge Soğuk Savaş” adlı kitabı gelecek yıl Kuzey Carolina Üniversitesi Yayınları tarafından piyasaya çıkarılacak. 

 

 

 

Çeviri  : Dr. Ömer Aytek Kurmel 

 

Cherkessia.net, 17 Kasım 2014

 

 

*****

 

 

 

Is the West's Problem With Putin or Russia ?

 

Jeremy Friedman

Nov. 13 2014

 

Does the West have a "Russia problem" or a "Putin problem?" Are we facing a resurgent Russia, one that was bound to react to mistreatment at the hands of a victorious West with violent self-assertion, or are we simply facing the aggressions of an egomaniacal former KGB officer ?

 

The simple answer, of course, is that the question is moot. President Vladimir Putin is, to all appearances, in good health, and given the short election cycles of the West and the parochial nature of the concerns they engender, he is likely to outlast many Western politicians. But the real problem might be even more entrenched. There are reasons to believe that Putin has transformed the very nature of governance in Russia, making it difficult, if not impossible, for whoever succeeds him to fundamentally alter what it means to rule Russia.

 

In other words, while the Russian opposition's favorite slogan might be "Russia without Putin," we may be nearing the point where, regardless of what happens to Putin, there might be no such thing.

 

As the nature of Western sanctions has shown, Western governments are acutely aware of the personalized nature of Putin's regime. Putin relies on a small circle of cronies, many of whom date back to his days in St. Petersburg or the KGB, and these cronies are shuffled around from job to job and rewarded lavishly for their loyalty. Putin may have campaigned as the scourge of the oligarchs and at times posed as an anti-corruption crusader, but he has only attacked those oligarchs who have been disloyal.

 

Opposition figure Alexei Navalny made his name as an anti-corruption crusader too, and Putin's kleptocracy is in the crosshairs of other leading opposition figures, but could any of these figures rule differently? By using targeted methods of repression rather than mass ones, Putin has driven the opposition apart rather than forced it together. By creating faux parties like United Russia and A Just Russia, he has sown doubt about the very institution of political parties. Meanwhile, he has made it nearly impossible for the older political parties to operate and new ones to form.

 

What we are left with are individual figures — Navalny, Sergei Udaltsov, Mikhail Khodorkovsky, etc. — quasi-celebrities who are forced to rely on a personal retinue of those they can trust, rather than a broad mass of those who buy into their platforms. In power, can they avoid a similar reliance on those who got them there? Won't those people feel they deserve to be rewarded in some way as well? After all, Navalny himself has already said that, "In Russia, it will not be elections that provide a change of government." Without open elections, though, what will really change?

 

But while elections and parties rely on trust, trust is built on information. What Putin has done, along with Kremlin spin doctors such as Viktor Surkov and Gleb Pavlovsky, is effectively undermine the possibility of receiving accurate information through undermining the confidence that such information exists. In this sense, Putin has taken tendencies within the Western media and political systems to their radical extreme. Some in the West compare the current propaganda war between the likes of CNN and BBC, and Russian outlets such as RT, to the Cold War-era battles between Soviet news agency TASS and Western news outlets.

 

But the Soviet Kremlin at least openly claimed to speak the truth and, while that was often not the case in practice, on some level Soviet press coverage was motivated by a sincerely held view of reality. RT has been unabashedly unveiled as giving "Russia's point of view," and, as Peter Pomerantsev recently wrote in The Atlantic, "'Everything is PR' has become the favorite phrase of the new Russia."

 

Do Russians believe what their government tells them? Not necessarily. But that doesn't mean they are inclined to believe anybody else either, and that works to the advantage of those already in power because it takes a lot more to motivate resistance than to maintain passivity.

 

If there is no trust and no truth, all that remains is self-interest. On a national scale, that means a chauvinistic form of nationalism. Russia cannot rely on the goodwill of others or the dictates of international law, and so Russia needs to act as aggressively as possible to get what it wants. There can be reasonable disagreements over what that is and what actions are most conducive to getting it, but the basic frame remains: Any policy has to be justified in terms of Russian national interest.

Putin has rejected the notion that Russia can advance its interests by cooperating with the United States or the European Union, or even that there might be some solution that would be advantageous to both sides. In this crude version of nationalism, which seems to contrast with China's approach, as seen in the recent climate-change agreement, power is a zero-sum game. This version of nationalistic reasoning has permeated political discourse throughout Russia, simply because the alternatives seem hopelessly naive.

 

It is not surprising, therefore, that almost no one from the Russian opposition has advocated returning Crimea to Ukraine, nor is it easy to find condemnations of the Kremlin's policy in Ukraine on ethical or legal grounds. If this is the case now, why would the discussion change if someone else came to power? Would the Russian people be willing to accept even a sincerely motivated goodwill gesture from the West? Should they?

 

In certain ways, then, the legacy left by Putinism from a political and governance standpoint might turn out to be even more damaging and insidious than that left by the former Soviet Union. Navalny might be right: Some day Putin will be removed from power, and that is unlikely to happen via open and free elections. But it might be only then that we see the true damage Putin has done in  transforming how Russia is governed, when his successor is tasked with building durable, competent and transparent institutions.

What comes after Putin? It might be another Putin. And after that? It could be Putins all the way down.

 

Jeremy Friedman is associate director of the Brady-Johnson Program in Grand Strategy at Yale University. His book ''Shadow Cold War,'' published by UNC Press, will be released next year.