Brian Whitmore, 11 Kasım 2014 

 

Özgür Avrupa Radyosu/Özgürlük Radyosu 

 

Mihail Gorbaçev Soğuk Savaş’ın “eşiğindeyiz” diyor. Henry Kissinger Soğuk Savaş’tan nasıl kaçınılacağını bildiğine inanıyor. Vladimir Putin ise Soğuk Savaşı körüklüyor. 

 

Soğuk Savaş konuşmaları başladı ve Soğuk Savaş korkusu yükselişte. Londra-merkezli Avrupa Liderlik Ağı’na göre son sekiz ay içinde Rusya ve Batı askeri güçleri on yıllar boyunca olmadığı kadar karşı karşıya geldiler.

 

Bunlar arasında "ulusal hava sahasının ihlali, havada kıl payı kaçınılan çatışmalar, denizde karşı karşıya gelmeler, saldırı canlandırmaları, keşif uçaklarının tacizi, savaş gemilerinin üzerinden alçak uçuşlar ve Ruslar’ın ‘taklit bombardıman’ görevleri" var. 

 

Ancak kullanılan dile rağmen Rusya ile Batı arasındaki çatışmalar yeni bir Soğuk Savaşa işaret etmiyor.

 

Bunun Soğuk Savaş olması için Rusya’nın süper güç olması lazım. Ama değil. Moskova’nın Batı ile baş edebilecek bir uluslar blokuna liderlik etmesi lazım. Ama etmiyor. Batılı liberal demokratik kapitalizme alternatif bir model sunması gerekiyor. Ama sunamıyor.

 

Siyaset analizcisi Vladimir Frolov’un kısa süre önce The Moscow Times sayfasında yazdığı gibi "Rusya uluslar arası ortamı tek başına şekillendirme kapasitesinden yoksun orta-boy bir güç. Amerika ve Çin’le aynı grupta değil”.

 

"Moskova kendini hala süper güç gibi görüyor ama emellerini ekonomik veya teknolojik güçle destekleyemiyor. Süper güç olma iddiasını destekleyen tek unsur sahip olmaktan gurur duyduğu nükleer silahlar”.

 

Moskova’nın çabalarına rağmen Rusya’nın öncülüğünde Batı’ya muhalefet eden bir uluslar bloku yok. Adından çok söz edilen BRICS yükselen Çin’e tutunmaya çalışan orta-boy güçlerden başka bir şey değil.

 

Sovyet komünizmi -tüm kusurlarına rağmen- Batılı demokratik kapitalizme alternatif siyasal ve ekonomik bir sistem olmanın yanında özellikle Üçüncü Dünya’da kendine yandaşlar bulmuş alternatif bir kalkınma modeliydi. Rusya bugün ne sunuyor ? “Geleneksel değerler” kılıfı altında eşcinsel düşmanlığı. Petrodolarların ayakta tuttuğu hırsızlar düzeni. Dirilmiş Rusya imparatorluğu fantezileri.

 

Amerikan Dış İlişkiler Konseyi Uluslar arası Kurumlar ve Küresel Yönetişim Programı müdürü Stewart M. Patrick kısa süre önce blogunda "Ne Rusya ne de (liderleri kar peşinde koşmak için uzun süre önce komünizm öncülüğünü bırakmış) Çin pazar kapitalizmiyle rekabet edebilecek evrensel ideolojiler sunabilecek durumda” diye yazmıştı.

 

Moskova ancak siyasal yelpazenin solunda veya sağında yer alan küreselleşme karşıtlarına hitap edecek şekilde ara sıra eleştirilerde bulunabilir.

 

Peter Pomerantsev’in The Atlantic sayfasında belirttiği gibi Rusya’nın Batı’ya alternatif olmadığı Kremlin propagandasından da belli.

 

Pomerantsev’e göre Putin Rusya’sı "gerçekliği yeniden icat ediyor, yarattığı sanrılar sonra siyasal eyleme dönüşüyor". 

 

Evrensel ve kendi içinde iyi kötü tutarlı bir ideolojiye dayanan Sovyet komünizmini yücelten propagandanın tersine gerçeklere ve kanıtlara itibar edilmiyor.

 

Pomerantsev "Sovyetler için –yalan söylerken bile- hakikat önemliydi. Sovyet propagandası Kremlin’in teorilerinin gerçeğe dayandığını ‘kanıtlamak’ için büyük çaba gösterdi” diyor.

 

"Yeni tip propagandanın amacı ikna etmek değil, hedef kitlenin dikkatini dağıtmak. Karşı anlatı yaratmak yerine Batılı anlatıları bozmak”.

 

Bu bir Soğuk Savaş değil. Ama daha ürkütücü ve daha tehlikeli.

 

Soğuk Savaş sırasında Kremlin’in çıkarı uluslararası sistemin sürmesinden yanaydı. İdeolojisine ve söylemine rağmen Stalin sonrasında Sovyetler Birliği devrimciliği bir kenara bırakmıştı. Klasik bir statükocuydu.

 

Son 25 yılda çift kutuplu süper güç rekabetinin yerini yeni bir uluslararası düzen almaya başladı ve Moskova bundan hoşnut değil. 20. yüzyılın çift kutuplu düzenine veya herkesin kendi nüfuz alanı içinde istediğini özgürce yapabileceği 19. yüzyıl büyük güçler uyumuna geri dönmek istiyor.

 

Bunu başaramazsa mevcut düzeni alt üst etmek için elinden geleni yapmaktan kaçınmayacak.

 

Dış İlişkiler Konseyi’nden Patrick’e göre "Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesi Amerika ve Batılı müttefiklerinin büyük çabalarla inşa ettikleri liberal uluslararası düzene açık bir saldırıdır”.

 

Ve ekliyor : “Rusya’nın tutumu egemenlik ilkesi, sınırların dokunulmazlığı, nüfuz alanlarının gayri meşruluğu ve yurttaşlığın etnisiteye üstünlüğü gibi yerleşik normlara savaş açan ilkel bir güç politikasıdır”.

 

Soğuk Savaş istikrarlı ve öngörülebilirdi. Kapısını araladığımız dünya çok farklı.

 

Rusya oyun bozan rolü oynuyor. Uluslararası düzene meydan okuyan oyun bozanlar –özellikle de nükleer silaha sahiplerse- tehlikelidir.

 

Bu filmi daha önce görmüştük. Napolyon Fransa’sı Britanya-egemenliğindeki Avrupa düzenini 19. yüzyılın başında değiştirmek istedi. Almanya aynı şeyi 20. yüzyılın başında iki defa denedi. 

 

Patrick "Kissinger’ın ifadesiyle, dünya siyasetinde ‘devrimci’ bir dönem içinde değiliz. Devimci Fransa, Leninist Rusya veya Maocu Çin benzeri radikal bir güç dünya devrimi peşinde değil” diyor.

 

Henüz değil. Ama yakında olabilir.

 

 

Brian Whitmore , Özgür Avrupa Radyosu/Özgürlük Radyosu Merkez Haber Odası Kıdemli Muhabiri. Avrupa güvenliği, enerji, askeri konular ve Rusya’nın iç siyasetini takip ediyor. The Power Vertical blogunu yazıyor.

 

 

 

Çeviri : Dr. Ömer Aytek Kurmel 

 

Cherkessia.net, 18 Kasım 2014

 

 

 

****

 

 

 

Don't Mention The Cold War

 

 

Brian Whitmore , November 11, 2014 

RFE/RL

 

 

Mikhail Gorbachev says we're " on the brink" of one. Henry Kissinger thinks he knows how to avoid one. And Vladimir Putin seems to be trying to provoke one. 

 

Cold War talk is in the air and Cold War fears are on the rise. Over the past eight months, according to a report by the London-based European Leadership Network, close military encounters between Russia and the West have spiked to their highest levels in decades.

 

These include "violations of national air space, emergency scrambles, narrowly avoided mid-air collisions, close encounters at sea, simulated attack runs...harassment of reconnaissance planes, close overflights over warships, and Russian ‘mock bombing raid’ missions."

 

But despite the rhetoric and the posturing, the escalating conflict between Russia and the West is not a new Cold War.

 

For this to be a Cold War, Russia would need to be a superpower. It is not. Moscow would need to lead a bloc of nations that enjoys rough parity with the West. It doesn't. And it would need to be offering an alternative model to Western liberal democratic capitalism. It isn't.

 

"Russia is a mid-sized power that lacks the capacity to shape the international environment single-handedly. It is not in the top league with the U.S. and China," political analyst Vladimir Frolov wrote recently in "The Moscow Times." 

 

"Moscow suffers from superpower phantom pains, but its ambitions are not backed by economic power or technological prowess. Its sole claim to superpowerdom is its nuclear weapons, brandished too cavalierly."

 

Despite Moscow's best efforts, there is no Russian-led bloc of nations opposing the West. The much-touted BRICS is essentially a group of mid-level powers clinging to a rising China.

 

And for all its flaws -- and they were legion -- Soviet Communism presented an alternative political and economic system to Western democratic capitalism and an alternative development model that enjoyed some traction, particularly in the Third World. What is Russia offering today? Homophobia and gay bashing masquerading as"traditional values"? A kleptocracy fueled by petrodollars? Fantasies of a revived Russian empire?

 

"Neither Russia nor even China (whose leaders long ago abandoned the communist vanguard for the pursuit of profit) offer universalist ideologies capable of competing with free market capitalism," Stewart M. Patrick, director of the U.S. Council on Foreign Relations International Institutions and Global Governance Program, wrote recently on his blog. 

 

At best, Moscow is offering a scattershot critique aimed at appealing to all the foes of globalization, be they on the left or the right.

 

That the Kremlin is not presenting an alternative to the West is even evident in the nature of its propaganda, as Peter Pomerantsev noted in a recent piece in The Atlantic. 

 

Putin's Russia, according to Pomerantsev, "reinvents reality, creating mass hallucinations that then translate into political action."

 

Unlike the propaganda promoting Soviet Communism, which was based on a universalist and more-or-less internally consistent and logically coherent ideology, facts and proof are irrelevant.

 

"For the Soviets, the idea of truth was important -- even when they were lying. Soviet propaganda went to great lengths to ‘prove’ that the Kremlin’s theories or bits of disinformation were fact," he wrote.

 

"The point of this new propaganda is not to persuade anyone, but to keep the viewer hooked and distracted -- to disrupt Western narratives rather than provide a counternarrative."

 

No, this isn't a Cold War. But guess what? It's even scarier and more dangerous.

 

During the Cold War the Kremlin had a stake in -- and was interested in maintaining -- the existing international system. Despite its ideology and rhetoric, the Soviet Union after Stalin wasn't revolutionary at all. It was a classic status-quo power.

 

But in the past 25 years, a new international order has taken shape to replace the bipolar superpower rivalry -- and Moscow doesn't like it. It wants the old 20th century bipolar world back, or a 19th century concert of great powers, each free to act in their own spheres of influence.

 

And if it doesn't get it, it is going to do its best to disrupt the existing order.

 

"Russia’s intervention in Ukraine, however disingenuously denied and creatively concealed, constitutes a frontal assault on the liberal international order that the United States and its Western allies have done so much to promote and build," Patrick of the Council on Foreign Relations wrote. 

 

Russia's behavior, he added, represents "the resurgence of a more primitive form of power politics" in which established norms like "the principle of sovereignty, the sanctity of borders, the illegitimacy of spheres of influence, and the supremacy of citizenship over ethnicity" are under assault.

 

The Cold War was a stable and predictable arrangement. The world we are now entering is anything but.

 

Russia is playing the role of a spoiler. And spoilers bent on challenging the international order -- especially nuclear armed ones -- are dangerous.

 

And we've seen this movie before. Napoleonic France tried to disrupt the British-dominated European order in the early 19th century, as did Germany -- twice -- in the early 20th century.

 

"We are not in a 'revolutionary' period of world politics, in Kissinger’s terms, in which a radical power -- think revolutionary France, Leninist Russia, or Maoist China -- pursues (at least for a while) dreams of world revolution," Patrick wrote.

 

Not yet. But we could be soon. 

 

 

Brian Whitmore is Senior Correspondent in RFE/RL's Central Newsroom, covering European security, energy and military issues and domestic developments in Russia. He also writes The Power Vertical blog.