Karakter boyutu :
İvan Krastev:Orta Avrupa Rusya Hakkında Ne Düşünüyor ?
06 Mayıs 2015 Çarşamba Saat 22:47
İvan Krastev, 27 Nisan 2015
Siyaset bilimci. Liberal Stratejiler Merkezi (Sofya) başkanı ve Beşeri Bilimler Enstitüsü (Viyana) araştırmacısı.
Sofya, Bulgaristan — Orta Avrupa sadece on yıl önce Amerikalılar için Donald Rumsfeld’in “Yeni Avrupa’sı” idi. Bu özgürlük aşığıkahraman uluslar Amerika’nın en yakın müttefikleriydi. Ortadoğu’nun istikrarsızlığına ve Rusya’nın yayılmacılığına karşı set oluşturmaları için Washington onları NATO’ya aldırmıştı. Oysa bugün farklı bir algı var. Birçok kişi bu acar ve stratejik devletlerin Batılı ittifaklar bünyesinde Moskova’nın Truva atlarına dönüştüğünü düşünüyor.
Çek Devlet Başkanı Zeman’ınMoskova’daki zafer kutlamasına katılma ısrarı Orta Avrupa’nın Batı çizgisinden sembolik bir kopuş olarak yorumlandı. (Zeman yoğun baskı üzerine törene katılmaktan vazgeçti ama Rusya ziyaretini iptal etmedi)
Macaristan Başbakanı ViktorOrban Rusya’nın bölgesel gücünü azaltmayı amaçlayan Avrupa enerji birliği projesine karşı çıkacağının işaretini verdi.
Bazı Orta Avrupa ülkeleri Batı ile Rusya arasındaki krizden yararlanmaya çalışıyor. Moskova’dan ekonomik tavizler koparmak için Batı’nın uyguladığı yaptırımları eleştiriyorlar.
MoskovaOrta Avrupa’yı Rusya yanlısı ve karşıtı kamplara bölmeyi başardımı ?Avrupa Birliği’nin ortak Rusya politikası, hatta birliğin kendisi, baskılara dayanabilir mi ?
Bu soruların yanıtlanması için Batı’nın Orta Avrupa algısını şekillendiren klişelerin unutulması gerekiyor. Orta Avrupalıların komünizm döneminin anıları değil, komünizm sonrasında yeniden keşfettikleri ulusal çıkarları belirliyor.
Coğrafya ve ekonomik çıkarlar anılardan daha güçlü. Orta AvrupaRusya ile sıkı ekonomik ilişkileri sebebiyleyaptırımlardan daha çok etkileniyor. Rus parasının post-komünist ülkelerin bir kısım seçkinlerini etki altına aldığı biliniyor. Ama Orta Avrupa “sokağının” kriz hakkında ne düşündüğü sorulmuyor. Oysa bu sorunun yanıtı yaşamsal önem taşıyor.
Rusya’ya bakışları hep çelişen iki Orta Avrupa ülkesi Polonya ve Bulgaristan’da halka kulak verelim.
Polonya orta ölçekli bir ülke. Komünizmin çöküşünden en fazla yararlananlar arasında. AB içinde sözü dinleniyor. Polonyalılar tarihsel olarak Rusya’ya güvenmezler. Putin rejimini çirkin ve zalim buluyorlar. Geçen ay Varşova’daki Kamu İşleri Enstitüsü tarafından yapılan ankete göre Polonyalılar Ukrayna krizini tehdit olarak görüyor.
Bulgaristan da NATO ve AB üyesi, ama Soğuk Savaş sonrası yaşadığı deneyim Polonya’dan çok daha zor olmuş.Başarı öyküsü denemez.
Bulgarlar Rus saldırganlığına kıyasla Türk egemenliğinden ve radikal İslam’dan daha çok kaygı duyuyorlar.Ortadoğu ile fiziksel mesafenin yakınlığından olabilir.
Alpha Research adlı kuruluşun yukarıda anılan enstitüyle eş zamanlı yaptığı ankete göre Bulgarlar Ukrayna’daki savaşı tehdit gibi görmüyor. Kırım’ın ilhakı da Rusya’ya ilişkin olumlu algıyı değiştirmemiş. HattaUkrayna krizinden Rusya’yı değil, Amerika’yı sorumlu tutuyorlar.
Buraya dikkat edin. Polonyalıların çoğu -Rusya’ya ilişkin kaygılarına rağmen- Ukrayna’ya silah verilmesine karşı. Daha da büyük bir çoğunluk Ukraynalıların AB’de serbestçe dolaşmasına karşı. Bulgarların ezici çoğunluğu -Rusya ile Batı arasında karar vermesihalinde- tercihini Batı’dan yana kullanıyor. Yüzde 70’den fazlası Sofya’nın Brüksel-yanlısı dış politikasını “dengeli ve makul” buluyor
Bu çelişkiyi nasıl açıklamalı ?Rusya-yanlısı Bulgarlar Brüksel’i izliyor ve Rusya-karşıtı Polonyalılar Washington’un peşinden gitmiyor. Acaba neden ?
Polonyalılar NATO ve AB’nin güvencelerine inanmıyorlar. Bunun anlaşılır sebepleri var. Diğer yandan Rus tehdidi karşısında yalnız kalmaktan korkuyorlar. Polonya Irak Savaşı’nda Amerikan tezini desteklemiş ve bundan zarar görmüştü.
Bulgarlar Ruslara sempati duysalar da Moskova’nın tarzına aşina oldukları için Putin rejimini uygun bir model olarak görmüyorlar.
Bulgar halkı Rusya’nın Batı’ya karşı hislerini paylaşıyor. Yaptırımları desteklemiyorlar. Batı’nın yirmi yıl önce komşu Yugoslavya’ya uyguladığı yaptırımlardan zarar gördüler.Bugün de Batı-Rusyagerginliğinin ekonomilerini zayıflatmakla kalmayıp, Bulgar siyasetini kutuplaştırmasından kaygılılar.
Ama şunu da biliyorlar. RusyaAvrupa Birliği’ni parçalamayı başarırsa en çok kıtanın çeperindeki küçük ülkeler zarar görecek.Rusya dirilse de Putin rejimi çürümüş ve baskıcı.
İki Orta Avrupa toplumuna bakarak bir kanaate varmamak lazım. Polonyalılar ve Bulgarlar sağduyunun sesine kulak veriyorlar. Batı güvenilmez olabilir ama Moskova da ciddi bir alternatif sunmuyor.
Ukrayna krizi Avrupa ve Amerika’yı bir araya getirmeyeceği gibi Moskova da AB’yi parçalamayı başaramayacak.
Çeviri : Dr. Ömer Aytek Kurmel
Cherkessia.net, 6 Mayıs 2015
*****
What Central Europe ReallyThinks About RussiaIVAN KRASTEV, APRIL 27, 2015
SOFIA, Bulgaria — Itwasonly a decadeagothat Central Europe, in theAmericanimagination, was Donald Rumsfeld’s “New Europe,” a collection of freedom-loving, heroicsmallnations — andAmerica’smostloyalallies. Washington usheredtheminto NATO as a bulwarkagainstMiddleEasterninstabilityand Russian expansionism. Today, however, thatperception has changed. Manyfearthat a number of theseplucky, strategicallyvitalstateshavebecomeMoscow’sTrojanhorses in the Western alliances.
Thewillingness of theCzechpresident, MilosZeman, toattendthemilitaryparade in Moscowthisspringmarkingthe 70th anniversary of theSovietvictoryover Nazi Germany — an eventboycottedby Western heads of state — waswidelyread as a symbolic break with Central Europe’s Western orientation. (Afterintensepressure, Mr. Zemanwithdrewfromattendingtheparade but not fromthetripitself.)
Meanwhile, theHungarian prime minister, ViktorOrban, has signaledthat his governmentwouldblocktheproposedestablishment of a Europeanenergyunion, a corepart of Brussels’ strategytoreduceRussia’sinfluence in theregion.
Furthermore, there is growingevidencethatseveral Central Europeangovernmentsareusingthecurrentcrisis in theWest’srelationswithRussia as an opportunitytogetbettereconomicdealsfromMoscow, criticizing anti-Russian sanctionsforbettergaspricesandinvestments.
So, has Moscowsucceeded in splitting Central Europe intopro-Russian and anti-Russian camps? And can theEuropeanUnion’scurrentconsensus on Russia — andtheUnionitself — survivethenextfewyearsundersuchstrain?
Toanswerthesequestions, politicalpunditsmustjettisontheclichésthathaveshaped Western views on Central Europe theselastfewdecades. Thebehavior of Central Europeangovernmentsandsocietiesareshapedbytheirexperiences of the post-Communisttransitionandtheirrediscovered sense of nationalinterest, and not bythememories of theCommunistperiod.
Geographyandeconomicinterestsbeathistoricalmemories. Central EuropeansareeconomicallymorecloselytiedtoRussiathanthe rest of theUnion; because of that, they pay far highercostsforthesanctionsregime. It is also not a secretthat Russian money has infiltratedparts of thebusinessandpoliticalelites in the post-Communistcountries. But whatthe Central European “street” reallythinksaboutthecurrentcrisis is a questionrarelyasked, thoughonethat it is absolutelyvitaltoanswer.
Takepublicopinion in two Central Europeancountrieswithhistoricallycontrastingviews on Russia: Poland andBulgaria.
Poland is a medium-sizedEuropeancountrythatrightlybelievesthat it has dramaticallybenefitedfromthecollapse of Communismandthatitsvoicematters in theEuropeanUnion. Poleshavebeentraditionallymistrustful of Russia’sambitions. Theyjudgetheregime of President Vladimir V. Putin as uglyandbrutal. A surveyconductedlastmonthbytheInstituteforPublicAffairs in WarsawfoundthatPolesviewthecrisis in Ukraine as a directthreattotheirsecurity.
Bulgaria is likewise a member of NATO andtheUnion, but its post-ColdWarexperience has been far moreproblematicthanPoland’s: It can be judged as anything but a success.
Andgiventhecountry’srelativeproximitytotheMiddle East, it’snosurprisethat a majority of Bulgarianshave a greaterfear of Turkishhegemonyandso-calledradicalIslamthan of Russian aggression.
Accordingto a pollby Alpha Researchtakenaroundthesame time as theInstituteforPublicAffairssurvey, a majority of Bulgarians do not perceivethewar in Ukraine as a majorthreat, andtheannexation of Crimea has hardlyalteredtheirgenerallypositiveview of Moscow. Infact, BulgarianstendtoblameAmericaratherthanRussiaforthecrisis in Ukraine.
Here’swhere it getsinteresting, though. DespitePolishconcernsoverRussia, themajority of PolesopposeweaponsdeliveriestoUkraine, and an evenlargermajorityarereluctanttoletUkrainianstravelfreely in theEuropeanUnion. ConfrontedwiththestarkchoicebetweenRussiaandthe West, thevastmajority of Bulgariansoptforthe West, andmorethan 70 percentfindtheBrussels-centeredforeignpolicy of theirgovernmentto be “balancedandreasonable.”
Whatexplainsthisdisconnect? Whyarepro-Russian BulgariansreadytofollowBrusselsand anti-Russian Poles not readytofollow Washington?
Theanswermay be lesscounterintuitivethanweimagine. Poleshaveunderstandabledoubtsaboutthesecurityguaranteesprofferedby NATO andtheEuropeanUnionthatarerooted in theirtroubledhistorywith Western securityguaranteesandtheirobviousfear of facingthe Russian threatalone. TheywerealsoburnedbytheirsupportforAmerica’swar in Iraq.
AndwhileBulgarianssympathizewithRussians, it is preciselybecause of theirfamiliaritywithMoscow’swaysthatthey do not considerthe Putin regime as a model to be followed.
Bulgarianssharemuch of theconventional Russian resentment of the West. Theyhavenoenthusiasmforthepolitics of sanctions; theysufferedindirectlyfromthe Western sanctionsimposed on theirneighbor, Yugoslavia, twodecadesago, andtheyrightlysuspectthatRussia’sconfrontationwiththe West will not only hurt theireconomy but alsowill polarize domesticpolitics.
But theyalsoknowthatsmallnations on theperiphery of theoldContinentwill be thebiggestlosersifRussiasucceeds in itseffortsto break uptheEuropeanUnion. Russiamay be resurgent, but Mr. Putin’sregime is corruptandrepressive.
Weshouldn’tprobablyextrapolatetoomuchfromlooking at justtwo Central Europeansocieties. And yet bothPolesandBulgariansshare a similarcoresensibility: thatthe West may not be fullytrustworthy, but Moscowoffersnoviablealternative.
Sothoughthecrisis in Ukrainewouldhardlybring Europe andAmericaclosertogether, Moscow’sattempttosplittheEuropeanUnion is likelyto fail.
İvan Krastev is a politicalscientist, thechairman of the Center for Liberal Strategies in Sofia, Bulgaria, and a permanentfellow at theInstitutefor Human Sciences in Vienna.
Bu haber toplam 2418 defa okundu.
Sami Erdoğdu
Sayın Kurmel özenli çeviriniz için teşekkürler.
Ukrayna’da hükümetin değişmesine yol açan gelişmelerin ardından Rusya ile Batılı ülkeler arasında ortaya çıkan kriz Rusya’yı özellikle ekonomik olarak oldukça etkiledi. 2014 yılında bir çok Avrupa ülkesinin Rusya’ya uygulamaya başladığı ekonomik yaptırımlar ve petrol fiyatlarının uluslar arası camiada yüksek oranda değer kaybetmesiyle Rusya’da ekonomik kriz ortaya çıktı. Eğlenmeyi yurt dışı tatillere gitmeyi seven Rus orta sınıfı fakirleşti.
Birde şu unutulmamalı, stratejik ortaklık ile stratejik rekabet her zaman Rusya ile AB ülkeleri arasında paralel devam edecektir.
Son olarak AB ile Rusya’nın, birbiriyle mücadele etmeye
azmetmiş rakip güçler ya da aksine, çıkarları büyük ölçüde örtüşen gerçek ‘stratejik ortaklar’ olmadığı, fakat ekonomik, ticari ve medeni (civilizational) sebepler den dolayı birbiriyle işbirliği yapmaya mecbur komşular olduğunu söyleyebiliriz.
Selamlar