Rusya’yı izleyenler Putin rejiminin son yıllarda sivil toplum üzerindeki baskıları artırdığını ve ifade özgürlüğünü kısıtladığını bilirler. 

 

Resmi ideolojiyle uyumlu olmadığına kanaat getirilen ve Kremlin standartlarına göre “aşırıcı” bulunan kitaplar ve yayınlar yasaklanır. Savaşı Ukrayna’nın dilinden anlatan hiçbir kitap gün yüzü göremez. 

 

En yaygın gerekçe Rus ceza yasasının “nefret ve düşmanlıkla mücadeleyi” öngören 282. maddesidir.

 

Geçen hafta bu baskılar biraz daha arttı. Rus yetkililer 11 Şubat 2016’da Petersburg kentinde Jan Nowak-Jeziorański’nin denemelerinin basımını durdurdular, basılmış nüshalara el koydular. 

 

Lehçe’den Rusça’ya çevrilen kitabın basımını Wroclaw kentindeki Doğu Avrupa Jan Nowak-Jeziorański Koleji yapıyordu.Finansmanı Petersburg kentinde faaliyet gösteren Polonya Enstitüsü üstlenmişti.

 

Jan Nowak-Jeziorański, 1914-2005

 

Jan Nowak-Jeziorański Polonya tarihinde bir efsanedir. Yeraltındaki Polonya Ordusu içinde kullanılan adıyla Jan Nowak işgal altındaki ülkesiyle dışarısı arasındaki bilgi ve istihbarat trafiğini yürütüyordu.

 

“Varşovalı kurye” lakabıyla tanınan Jan Nowak-Jeziorański sayesinde Müttefikler o zaman Nazi Almanya’sının işgali altında bulunan Polonya’daki gelişmelerden haberdar oluyorlardı.

 

Jan Nowak savaş bitince Batıda kaldı ve uzun yıllar Özgür Avrupa Radyosunda Lehçe servisinin başı olarak çalıştı. 

 

Komünizm yıkılınca ülkesine geri döndü. Wroclaw kentinde Doğu Avrupa Kolejinin kurulmasına katkı sundu ve çalışmalarına katıldı. Kolej dergimizin yayıncısı oldu.

 

Kitap Nowak-Jeziorański’nin 1991-2003 yılları arasında kaleme aldığı yazılardan oluşuyordu. Yayıncı kuruluşumuz tarafından Polonya’da Rzeczpospolita Atlantycka (Atlantik Cumhuriyeti) adıyla piyasaya çıkarılmıştı. 

 

Eserde Nowak-Jeziorański’nin Polonya’nın bölgesel rolü, Polonya-Almanya ilişkileri, Atlantik-ötesi ittifakın önemi, Polonya-Ukrayne ve Polonya-Rusya ilişkilerine dair düşüncelerine yer veriliyordu.

 

Moskova’nın rahatsızlığı yazarın Polonya-Rusya ilişkilerine dair tezlerinden kaynaklanıyor.

 

Hiçbir Batılı okur bu yazıların“aşırıcı” olduğunu düşünmez. Kitabı tanımlayacak sözcük ferasettir. Eser karmaşık jeopolitik koşullarda yeni bir ilişkiyi tartışmaya açıyordu.

 

Rus-dilli okurlar Jan Nowak-Jeziorański’nin bilgeliğinden ne yazık ki feyz alamayacaklar.

 

Adam Reichardt New Eastern Europe sayfası Baş Editörüdür.

 

Çeviri: Dr. Ömer Aytek Kurmel 

 

Cherkessia.net, 23 Şubat 2016

 

 

****

 

 

Russian repressionshitclosetohome

 

Adam Reichardt , 17 February 2016

 

Anyone who has paid attention to Russia in the last several years is well aware that the regime of Vladimir Putin has seriously cracked down on civil society and freedom of speech in the Russian Federation. A whole array of books and publications are blocked if they are deemed to not be in line with the regime’s current narrative. Any book, for example, that presents the Ukrainian side of the crisis in Russia’s western neighbour does not see the light of day in Russian bookstores, libraries or universities. The most often cited legal reason for the blocking of a publication is Article 282 of the Russian Criminal Code, whose aim is to “combat the incitement of hatred or enmity”. Any book that is considered “extremists” (by Kremlin’s standards of course) is easily stopped from reaching a Russian audience.

 

Last week, these crackdowns hit a little close to home. On February 11th 2016 Russian authorities in St Petersburg put a stop to the printing of a collection of essays by Jan Nowak-Jeziorański; seizing any copies that were already printed. The collection was the Russian translation of a book that was published in Polish by the same publisher as New Eastern Europe – the Jan Nowak-Jeziorański College of Eastern Europe in Wrocław. The translation was funded by the Polish Institute in St Petersburg.

 

Jan Nowak-Jeziorański is a legend in Polish history. During the Second World War, Jan Nowak (as he was known in the underground Polish Army) smuggled information and intelligence in and out of occupied Poland. Known as the “Courier from Warsaw”, it was thanks to Jan Nowak-Jeziorański that the Allies were able to get real intelligence about the situation in Poland, which was occupied at the time by Nazi Germany. He was also a participant of the Warsaw Uprising. After the war, he stayed in the West and for many years worked as the Polish head of Radio Free Europe. After the fall of communism, he returned to his native Poland and became involved in Poland, as well as setting up the College of Eastern Europe foundation in Wrocław, which became the publisher of our magazine – New Eastern Europe.

 

The current row between Poland and Russia over the Nowak-Jeziorański publication involves his essays that were written after the end of the Cold War, in the years 1991-2003. In Poland, this book was released by our publisher under the title Rzeczpospolita Atlantycka (The Atlantic Republic). These essays discuss a variety of issues, including Nowak-Jeziorański’s thoughts on Poland’s role in the region, Polish-German relations, importance of the transatlantic alliance, Poland and Ukraine after the fall of the Soviet Union as well as relations with Russia. Obviously, this last topic is what is causing controversy in Russia.

 

For any western reader, it is very difficult to call these essays “extremist” as defined in Russian law which is the basis for the intervention. If anything these essays are insightful (even by today’s standards) and important to carry on a debate about finding a basis for building new relations in a complicated geopolitical situation.

 

Unfortunately, the wisdom of Jan Nowak-Jeziorański will remain elusive to Russian-language readers.

 

 

Adam Reichardt is editor in chief of New Eastern Europe.